Yapay Zekânın Babası Bir Türk

Şöyle düşünelim“Türkiye’de önemli araştırma konuları var. Fakat bu konuları bazen Türkiye’de araştırmak çok pahalı, maliyet yüksek ve Türk ekonomisi, bu yüksek maliyeti karşılamaktan uzak. 

Türkiye’deki sermaye çevreleri, büyük kapsamlı ve yüksek maliyetli araştırmalar için donanımlı laboratuvarların olmadığını belirtiyor. Ama öte yandan da Türkiye’ninaraştırmak istediği birçok mevzu var. Buna nasıl bir çözüm bulunabilir? 

İki çıkış yoluyla bu problemi aşmak mümkün. 

Birincisi, Türkiye’nin araştırmak istediği konuları ABD’de yerleşik Türk bilim insanları aracılığıyla bunları Amerika’ya getirip araştırmaları burada yapıp, neticeleriTürkiye’ye götürmek. 

İkinci çıkış yolu da bunun tam tersi sürecin yaşanması. Amerika’da yapılacak bir sürü araştırma, esasında Türkiye’nin müesseselerine daha uygun. O mevzularıTürkiye’ye getirmek, neticelerini Amerika’ya sunmak.” 

Bunu kim öneriyor? 

Kenan Eyüp Şahin ismini duyanınız mutlaka vardır.

Yıllardır ABD ‘de yaşayan bilim ve iş insanı. 2003’te Dünya Ekonomik Forumu, Dr. Kenan Eyüp Şahin’i “40 Teknoloji Öncüsü”nden biri olarak seçti.

2004‘te New England Business and Technology‘nin ilk “Mükemmellik Çemberi” ödülünü aldı.

2006‘da, hem girişimci hem de akademik başarıları nedeniyle  Uluslararası Boston Enstitüsü’nden Altın Kapı Ödülü‘nü aldı.

2007’de kurucusu olduğu  TIAXDünya Ekonomik Forumu tarafından Küresel Büyüme şirketlerinden biri olarak kabul edildi ve Dr. Sahin, İnovasyonu ele almak içinÇin’in, Dalian kentinde düzenlenen DavosDoğu‘ya davet edildi.

Nisan 2008’de Boston‘daki Harvard Üniversitesi Tıp Fakültesi‘nde gerçekleştirilen ve ana konusu “İnovasyon” yani “yaratıcılık” olan, Türk Amerikan Bilimadamları ve Akademisyenler Birliği TASSA‘nın yıllık konferansının onursal başkanlığını yaptı.

2010’da ABD’de her yıl 100 başarılı göçmene verilen Ellis Adası Onur Madalyası’na layık görüldü ve ABD Kongre kayıtlarında yer aldı.

New York şehrinin Hudson Nehri ağzında yer alan Ellis Adası, 1 Ocak 1892 ile 12 Kasım 1954 tarihleri arasında, New York‘a gelen yeni göçmenler için bir transit merkezi olarak hizmet vermişti.

ABD yönetimi, bu ödülle ona, “Kim olduğunu unutma! Sonuçta sen bir göçmensin…” mesajını güçlü bir şekilde vermişti. Aslında o da göçmen olduğunu vegeldiği toprakları hiçbir zaman unutmadı.

2014’te Amerika’da 12 yıldan bu yana yayınlanan Turk of America Dergisinin seçtiği, “Amerika’da yaşayan en etkili 50 Türk”ten biri.

Massachusetts Institute of Technology (MIT)’e yaptığı 100 milyon dolar bağışla dikkatleri üzerine çeken Dr. Kenan Eyüp Şahin2003 yılında Dünya Ekonomik Forumu tarafından “Dünyanın Teknoloji Öncüsü 40 kişi” arasında gösterildi.

Kenan Eyüp Şahin, Aydın zeybeklerinden…

1941 Aydın doğumlu. DP yöneticiliği yapmış işadamı babayla ev kadını bir annenin oğlu. Yedi kardeşin altıncısı.

Kardeşlerinden birisi Aydın’da kendi kullandığı tek motorlu uçağın düşmesi sonucu ölmüştü.

Babası, Aydın’da Çiftçi ve Fabrikatör Eyüp Şahin, Demokrat Parti’nin kurulmasıyla CHP’den istifa edip Demokrat Parti’ye geçmişti.

İstifa gerekçesi de 21 Temmuz 1946 genel seçimleri için CHP Genel Sekreterliği’ne yapmış olduğu Aydın milletvekilliği adaylık başvurusunda bulunan Eyüp Şahin’in Aydın milletvekili aday listesini açıkladığında kendi ismini listede göremeyince hayal kırıklığı yaşaması.

Soluğu DP’de alan Eyüp ŞahinDP İncirliova Kongresinin, 8 Aralık 1946 tarihinde kendisine ait ait bir binada yapılmasına ön ayak olmuştu. Bu çabaları karşılıksız kalmadı, milletvekili olamadı ama DP’den belediye meclis üyesi seçildi.

Aydın Cumhuriyet İlkokulu’nda, Köy Enstitüsü mezunu öğretmenlerinden çok iyi derecede matematik eğitimi aldı. Okul öğretmenlerinin çoğu kadındı.

Öğretmenlerinin öğrencilerini teoriyle boğmadığını, pratiği de öğrettiğini,  “Bir gün matematik öğrenirdik, bir gün okulun çatısını tamir ederdik.” diyerek ifade etmişti. Aydın Cumhuriyet İlkokulu’ndan 1952’de mezun oldu.

Robert Kolej’den mezun…

Çiftçi ve Fabrikatör, Demokrat Partili Eyüp Şahin, çocuklarına eğitim imkânı tanımaktan kaçınmadı. Aydın Cumhuriyet İlkokulu’nu başarıyla bitiren oğlu Kenan Eyüp Şahin’i o dönemde popüler olduğu üzere zengin çocuklarının tahsil gördüğüİstanbul Amerikan Robert Lisesine kaydettirdi.

Kenan Şahin’in Robert Kolej’e başladığı yıl, dört Robert Kolej öğrencisi ve bir mezun 1952 Helsinki Olimpiyatlarına Türkiye’yi temsilen katılmıştı.

Küçük yaşta ailesinden ayrı kalan Şahin, yatılı okulda Türkçe‘nin yanı sıra, İngilizceve Latince öğrendi. 1952’de babasının isteğiyle başladığı Robert Kolej’de başarılı bir öğrenciydi.

Taşradan gelen biri olarak İstanbulluları geçmek onun için önemliydi.

Ege şivesiyle konuşması, ilk zamanlarda İstanbullu öğrenciler arasında alay konusu olsa da okuldaki sıra dışı gayreti ve başarısıyla öne çıkmasını bilmişti.

AFS (American Field Service) Kenan Eyüp Şahin’i nasıl keşfetti? 

Kenan Eyüp Şahin’in Amerika yolculuğu, Robert Kolej Orta 3’üncü sınıfta başlıyor.

Türkiye’yi, sözde komünizm ve Sovyet tehdidinden kurtarmak isteyenAmerikalıların AFS (American Field Service) programı kapsamına alındı.

AFS/American Field Service; birçok ülkede faaliyet gösteren Amerikan liseleriyle eşgüdümlü çalışan paydaş bir kuruluştu.

Farklı ülkelerden devşirilen çocukları, Amerikalı ailelerin yanına yerleştiriyor ve onların Amerikan toplumuyla uyumlu bireylere dönüştürüyordu.

Dünya çapındaki uluslararası en eski öğrenci değişim organizasyonlarının en köklüsü ve en profesyoneli olan AFS1947’de 10 ülkeden 52 lise öğrencisinin Amerika Birleşik Devletleri’nde misafir edilmesi ile 16-18 yaşları arasındaki lise öğrencilerine yönelik bir program formatı kazanmıştı.

AFS (American Field Service) günümüzde Türkiye’deki faaliyetlerini Türk Kültür Vakfı (TKV) ile yürütüyor.

1947 yılında başlayan ve Türkiye’de de 1952 yılından bu yana sürdürülen AFSprogramı ile 380 binden fazla katılımcı 50‘den fazla ülkede değişim programına katıldı.

AFS (American Field Service)  aracılığıyla Türkiye’den bu programa katılan 5 öğrenciden biriydi.

AFS yetkilileri İstanbul Robert Kolej Orta 3’üncü sınıf öğrencisi Aydınlı Kenan Eyüp Şahin için Californialı bir aileyi uygun görmüştü. Daha sonra, sıradan bir Amerikalı gibi görüneceği Amerikan tarzı hayatı orada öğrendi.

Amerika’da bulunduğu 1957’de, Sputnik’in fırlatılışını kaldığı Amerikalı aileye ait evin çatısından izledi.  Döndüğünde Robert Kolej’de 1958 yılında kurulan Çocuk Gözlem Merkezine katıldı.

Türkiye’de askerliğini yapmayınca Türk vatandaşlığından çıkarıldı…

Dr. Kenan Şahin, 1961 yılında Robert Kolej’den mezun olduktan sonraMassachusetts Institute of Technology’de (MIT) yüksek lisans ve doktorasını tamamladı. 1968‘de Türkiye’ye döndü.

Robert Kolej’de öğretim üyeliğine başladı. İki yıl sonra 1970‘te Amerika’ya döndü.

12 Mart 1971’de Türk Silahlı Kuvvetleri’nin muhtırası sonrasında askerlik hizmeti için Türkiye’ye çağrıldı.

ABD’de başladığı kariyerini yarıda bırakmak istemeyince Türk vatandaşlığından çıkarıldı.

Türkiye’ye olan bağlarını hiç koparmadı. Türkiye’deki gelişmeleri ve Türkçe yayınları yakından takip etti.  Bir İngiliz bayanla evlendi.  Türkiye’deki akrabalarıyla görüşmek için sıklıkla Türkiye’ye geldiğini kendisi söylüyor.

Umutvar olun!.. Teknoloji devrimlerinde yapay zekâ etkili olacak ve onun da fikir babası bir Türk…

Bilgisayarların birbirine bağlanma sistemlerini geliştirerek dünyanın çeşitli yerlerindenpatentler alan Kenan Şahin, bataryaların elektrikli arabalar için çok önemli olduğunu söylüyor.

Kenan Şahin’in üzerinde çalıştığı bir başka konu da, iklim değişikliği.

Şahin, iklim değişikliğinin tehlikeli olduğunu kabul ediyor ama ona göre daha büyük bir tehlike var, o da değişkenlik.

İnternet fikrinin geliştirilmesine katkıda bulunan MİT Yönetim Kurulunun ömür boyu onursal üyesi Kenan Şahin, 1999’da Lucent’a 1, 48 milyar dolara sattığı Kenan Systems ile bugünün yapay zeka ve büyük veri gibi teknolojilerinin atası sayılacak sistemler inşa etmişti.

Dr. Kenan Şahin’in 2002 yılında kurduğu ve halen Yönetim Kurulu Başkanlığını yürüttüğü TIAX LLC, temiz enerji alanında yenilikçi fikirleri hızlandırma ve ticarileştirme amacı ile çalışan bir teknoloji şirketidir.

Massachusetts’de Lexington ve Kaliforniya’da Cupertino ve Irvine’da faaliyet gösteren TIAX, 20 laboratuvarı, 100 mühendis ve bilim insanı çalışanı ile temiz enerji, enerji depolama teknolojileri, yeşil kimyasallar ve ileri malzemeler üzerine araştırmalar yapmaktadır.

Dr. Şahin, aynı zamanda 2014 yılında kurduğu CAMXPower LLC şirketinin de Yönetim Kurulu Başkanı ve CAMXPower taşınabilir araç pilleri ve ulaştırma alanında faaliyet gösteriyor.

Temel bilim araştırmacıları, üretim uzmanları ve hücre yapımcı uzmanlardan oluşanCAMXPower, Lityum- İyon pil pazarında malzeme ve bileşen teknolojileri üretiyor.

Dr. Şahin’in ABD’de, MIT, Rekabetçilik Konseyi, Argonne Ulusal Laboratuvarı, Elektriksel ve Tıbbi Görüntüleme Cihazları Derneği, Boston Bilim Müzesi, Boston Güzel Sanatlar Müzesi, Boston Senfonisi ve American Field Service’de Yönetim Kurulu üyelikleri bulunmaktadır.

İnovasyon, girişimcilik ve teknoloji geliştirme alanlarında dünyanın en başarılı isimlerinden biri olan Dr. Kenan Şahin’e Boğaziçi Üniversitesi’nde Fahri Doktora unvanı verilmişti.

Firavun sarayındaki Musa mı Çin Sarayındaki Kürşat mı?..

En zengin Müslüman Amerikalılardan. Ona Amerika‘da ‘‘Türk Bill Gates’i’’diyorlar.

Kenan Şahin, bilgisayar dünyasının son yıldızı.

Ne yazık ki onu Türk kamuoyuna tanıtan ABD BaşkanI Bill Clinton oldu.

Clinton, Türkiye’ye gerçekleştirdiği seyahat sırasında 15 Kasım 1999’da TBMM’de yaptığı konuşmada bir Türk olarak ondan ve başarılarından söz etti.

Kendisini söyle anlatıyor;

“Paracı değilim. Lüks araba ve evlerde gözüm yok. 500 dolarlık ceket almam, daha ucuzuna bakarım. 

Ofisimde sekreterim olmadığı gibi evimde hizmetçi ve aşçım da yok. 

Alışverişimi kendim yaparım. Çanta ve bavulumu kendi taşırım. Şoförüm de yok. Tek lüksüm Mercedes ML 320 arabam.

Ivır zıvır şeylere para harcamam. Pek çok düşüncemi babamdan aldım. Çok dürüst ve insanlara düşkün bir adamdı. Mevki ve para insanların düşüncesini değiştiriyor. 

Buna engel olmak için şirketime dışarıdan yönetici getirdim. Aldığım maaşı onlar tespit ediyor. 

Tek hobim yürümek ve seyahat. 

ABD’nin en önemli bilgisayar programları üreticisi olmak istiyorum. 

Bir vakıf kurup, başta Türk gençleri olmak üzere yetenekli öğrencileri okutmak istiyorum.”

Sıradan görünse de ne kadar sıra dışı olduğu ortada değil mi?

Bu adam karda yürür iz bırakmaz.

Bilgi ve teknoloji transferinin arkasındaki isim.

Bir üst akıl olduğu kesin.

Bazılarına göre Firavun sarayındaki Musa, bazılarına göre Çin Sarayındaki Kürşat!

.

Ömür Çelikdönmez

 

Cevap Yazın