Türkiye, 31 Mart 2019’da yerel seçimlere gidiyor. Aday belirleme sürecini geride bıraktığımız bu günlerde seçim propaganda faaliyetlerinin hız kazandığına şahit oluyoruz.

Yerel seçimler doğası gereği, ülkeyi kimin yöneteceğine karar verilen seçimler değildir. Ancak siyasi partilerin seçimlere atfettikleri öneme bakarak bu seçimlerin bir “genel seçim” gibi algılandığını rahatlıkla görebiliriz. Türkiye’de siyasetin sürekli olarak ekonomi ve bürokrasi başta olmak üzere siyaset dışı alanların etkisine açık olduğu düşünüldüğünde, yerel seçimlerin neden genel siyasetin dışında tutulacağını açıklamak zorlaşır. Sonuçta siyaset, çatışma grupları arasında iktidarı kazanmak için yapılan bir mücadeledir ve iktidarı elde etme mücadelesinin merkezinde psikolojik dengeler yatar.

İstanbul, Ankara ve İzmir gibi sembolik değere sahip belediyelerde seçimi kazanamayan bir partinin, genel siyasette de zayıflaması, gücünü kaybetmesi ihtimal dâhilindedir.

Mezkûr şehirlerdeki belediye seçimlerinden galip çıkan tarafın ise genel siyaset için özgüven kazanması ve ileri hamle yapmasından daha doğal bir durum söz konusu değildir. İşte bu sebepten ötürü İstanbul, Ankara ve İzmir gibi sembolik öneme haiz metropollerde Cumhur İttifakı’nı geriletmek adına İYİ Parti, CHP lehine seçimden çekilmiş durumdadır.

HDP ise kimi meçhul farklı gerekçelerle Cumhur İttifakı’nın kalelerinde gedik açmak adına CHP’ye ya da CHP-İYİ Parti işbirliğine ve Saadet Partisi’ne açıktan destek sunmaktadır.

Diğer tarafta MHP, Cumhur İttifakı’nı korumak ve ilerletmek adına AK Parti lehine siyasi tavırlar almaktadır. Netice itibarıyla yerel seçimlerin, genel siyasetin çizdiği çerçevede ve ona hizmet edecek biçimde şekillendiğini söyleyebiliriz.

31 Mart’ta yapılacak seçim sonuçları konusunda umutlu olmamız gerekir. Umutlu olmak için de pek çok sebep var. En başta da 2014 yılından beri ülkenin girdiği seçim sağanağının sona erecek olmasıdır. 30 Mart 2014 yerel seçimlerinden 31 Mart 2019 yerel seçimlerine kadar geçen 5 yıllık süre boyunca ikisi yerel, biri Cumhurbaşkanlığı, ikisi genel seçimler, biri Anayasa değişikliği referandumu ve biri Cumhurbaşkanlığı ve genel seçimler (ya da Başkanlık seçimi) olmak üzere toplam 7 defa, ortalama her 8,5 ayda bir sandığa gidilmesinin, en istikrarlı ülkelerde bile ciddi sonuçları olurdu. Buna son 5 yıla biri sivil (17-25 Aralık operasyonları) diğeri askeri (15 Temmuz) iki ciddi darbe teşebbüsü de eklendiğinde, ülkenin yaşadığı türbülansın şiddeti ve tahrip gücü hakkında bir fikir edinilebilir. Hatta bu türbülanslı dönemin başlangıcını daha da geriye götürmek mümkündür. 2011 seçimlerinin üzerinden daha bir yıl geçmeden gerçekleştirilmeye çalışılan MİT operasyonları (7 Şubat 2012 ve 19 Ocak 2014) ve Gezi olayları (12 Haziran 2013) siyasi iktidara siyaset dışı (demokrasi dışı) araçlarla müdahale etmenin araçlarını ve yöntemlerini gözler önüne sermektedir.

Kısaca 2011 genel seçimlerinin üzerinden daha bir yıl geçmeden girdiğimiz bu türbülanslı dönem ülkeye, son derece hayati önemde 8 yılı kaybettirmiştir. AK Parti, iktidarına (doğrudan ve dolaylı) siyaset dışı yöntemlerle müdahaleye karşı, her defasında sandığa giderek halk desteğini arkasına almayı başarmıştır.
31 Mart yerel seçimlerinin bu türbülanslı dönemin son seçimi olması umut edilir. Cumhur İttifakı’nın, dokuz ay önceki genel seçimlere yakın bir başarı ile gücünü muhafaza etmesi ve ittifakın seçim sonrasında da derinleşerek devam etmesi beklenmektedir. Bunun anlamı, Cumhurbaşkanlığı sisteminin iki partili sistem üzerinden konsolide edileceğidir. AK Parti- MHP ittifakının  sadece  bu seçim sonuçlarını güvence altına almak değil,  aynı zamanda muhalefet partilerini de bir ittifaka mecbur ederek, seçim sonrasının iki partili sisteminin temellerini oluşturmaktadır. Yani ittifakın başarısının seçimleri de aşan bir anlamı ve önemi bulunmaktadır.

Önümüzdeki sayıdan itibaren dergimiz e-dergi haline dönüşecek ve yayın hayatına sanal alemde devam edecektir. Yeni sayılarda buluşmak dileğiyle.

Adil Gülmez

CHP İktidarı Sabahattin Ali’yi Niçin Öldürttü?
Doç. Dr. Hakan TEMİZTÜRK – Enes ŞİMŞEK

Ölüme Götüren Yazılar
Hasret G. POLAT

Prof. Dr. Yalçın Küçük’ten Yörünge’ye Açıklamalar:
“Devlet Onu Yurtdışına Kaçışın Önünü Kesmek İçin Öldürdü”
Aynur BAYRAM

Emperyalistler İçin ‘Güvenli Bölge’ Orta Doğu
Gürkan ZENGİN

Adana Mutabakatı Suriye Düğümünü Çözer mi?
Cüneyt TORAMAN

Zorunlu Eğitim Genç Nesli Bloke Ediyor
Zekeriya ERDİM

Suriye Savaşı ve Coğrafyamızın Geleceği
Erkan BAYSAL

Ulus-Aşiret Çıkmazında Kürtler
Mustafa EKİCİ

Emperyalizme de Açlığa da Hayır!
Ulaş Başar GEZGİN

Ömer El Beşir İçin Zor Günler
Osman ATALAY

Beklentilerin ve Zorlukların Gölgesinde
AB’de Romanya Dönemi
Güney Ferhat BATI

Geleceğin Para Birimi Dijital Olabilir mi?
Abdulmuttalip PİLATİN

“Yalnız Yürüme” Ama Kimseye de Alet Olma!
Hakan TEMİZTÜRK 

Muhteşem Medeniyetin Ameli Kodu
Şevket TOPAL

Lafız ile Mana Arasında:
Kutsal Kitapların Serüvenleri
Mustafa ALICI

Sosyalist eğilimi yüzünden yaşadığı sürece hiç rahat bırakılmamış ve faili meçhul bir cinayete kurban gitmiş yazar. Bu tanımlama maktul meşhur Sabahattin Ali’yi tanımlamak için yeterli gelir mi? Gelmez, o modern Türkiye’ye ağır gelen bir yazar. ‘Leylim ley, aldırma gönül, çocuklar gibi, kıyamadığım, dağlar, melankoli, ben yine sana vurgunum’ şarkılarının sözlerine hayat veren şairin nasıl ve niçin, kim tarafından öldürüldüğü hâlâ meçhul.

Ali, ‘aldırma gönül’ adlı şiiri Sinop Cezaevi’nde yazmıştır. Sinop Cezaevi, denize karşıdır ancak pencereler yüksekte olduğundan şu efsane sözler dökülür şairin kaleminden:

“Dışarda deli dalgalar
Gelip duvarları yalar
Seni bu sesler oyalar
Aldırma gönül, aldırma
Görmesen bile denizi
Yukarıya çevir gözü
Deniz dibidir gökyüzü
Aldırma gönül, aldırma”

Tıpkı bu dizelerde olduğu gibi memleketin en haysiyetli aydınlarından biri, sağlığında tahkikatlardan başını kaldıramadığı, yetmezmiş gibi öldükten sonra da bıraktığı kültürel tereke tepe tepe kullanılmıştır. Onun şiirlerine şarkılar besteleyenler, o besteleri şakıyanlar ve hatta o şarkılardan keyif çıkaranlar, o maktul meşhura borçlarını ödememişlerdir. Yazar, muharrir, fikir ve eylem adamları dahi o borca bigâne kalanlar cümlesine dâhildirler.

Dünya görüşü hangi cihete bakarsa baksın, günümüz Türkiyesi’nin nahak yere katledilen Sabahattin Ali’ye karşı borçlu olduğunu düşünüyorum. Mamafih bir biçimde bu borcu ödemek için bir şeyler yapmaya yeltenenlerin karşısına engeller çıkarmak, evvelemirde o borca duyarsız kalmakla aynı şeydir. Yıllardır onun eserlerinden nemalananların telif haklarının serbest hale gelmesinden sonra kitaplarını yeniden basan yayınevleri arasında ayrımcılık yaparak bir kısmını görmezden gelip özellikle farklı addettikleri yayınevine karşı aba altından sopa göstermeleri, o zatın kültürel mirasını sömürmekten başka bir şey değildir.

Sabahattin Ali, üzerine yazılan yazılarda gözden kaçırılan bir ayrıntıya dikkatinizi çekmek istiyorum. Her ne kadar Sabahattin Ali’nin mahpushane ile tanışması Mustafa Kemal döneminde olsa da (Ceza almasına neden olan şiir Mustafa Kemal’e hakaret etmek için değil İsmet İnönü ve Ali Çetinkaya hakkındadır:  “İsmet girmedi mi daha kodese/Kel Ali’nin boynu vurulmuş mudur?” Mısralarda ismi gecen kişiler İsmet İnönü ve Ali Çetinkaya’dır.) akabinde devam eden İsmet İnönü döneminde de hakkındaki tahkikatlar ağırlaşarak devam etmiş olup katli dahi o dönemde vaki olmuştu.

Ali, 2 Nisan 1948’de katledilirken iktidarda
I. Saka Hükümeti (10.09.1947-10.06.1948) vardı. Sabahattin Ali’nin ölümünden CHP’nin mesul olduğu itirafı CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu’ndan geldi. (https://www.ntv.com.tr/turkiye/kilicdaroglu-sabahattin-aliyi-chp-oldurdu,_ZIoySmlhUW16muhwBr95Q)

Kılıçdaroğlu’nun üstü örtülmüş bir hakikati ifade ederken bu itirafın gereğinin yapılmasına dair herhangi bir talepte bulunmaması manidardır. İşte Yörünge dergisi, günümüz Türkiye okur-yazarları adına bir misyon üstlenerek çağrıda bulunuyor:

Sabahattin Ali’ye iade-i itibar meyanında devlet adına bir komisyon kurulup Sabahattin Olayı incelenip dönemin yöneticileri dâhil sorumlular mahkûm edilsin. Ve bu çalışma kayıtlara bir borcun ifa edilmesi diye geçsin. Bir sonraki ay yeni bir sayıda buluşmak dileğiyle…

* * *

Not: Ocak 2019 sayılı 16. Sayımızda kapak konusu olarak yayınladığımız ”Tarihselciliğin Çöküşü” isimli makale, yazarının talebiyle yayından kaldırılmıştır. Okuyucularımıza duyurulur.

Adil Gülmez

Ne ağır imtihandır, başındaki, Sakarya!

Bin bir başlı kartalı nasıl taşır kanarya?

İslam medeniyeti, bir fıkıh/hukuk medeniyeti olarak da adlandırılır. Bu medeniyet, bin dört yüz yıllık muhteşem bir tecrübeye sahiptir. Bu tecrübe içerisinde Müslümanlar nice devletlere ve yaşanmışlıklara şahit olmuş; bazen gülmüş, bazen ağlamış ama her seferinde küllerinden yeniden doğmayı başarmıştır. Bugün için de aslında Müslümanlar, dünyanın her tarafında dinamik, dimdik fakat kafası ve coğrafyası biraz karışık bir şekilde var olmaya devam etmektedirler. Bu karışıklık maalesef Müslüman gönüllerde ve kafalarda varlığını bütün hızıyla devam ettirmektedir. Bunun sebepleri üzerinde çok şeyler söylenebilir; içeriden ya da dışarıdan suçlular veya müsebbipler bulunabilir. Ancak bunların hepsi kolaycılığa kaçmak ve kendini kandırmaktan başka bir işe yaramayacak beyhude uğraşlardır. Söz konusu hal İslam hukuku için de geçerlidir. Bu yazıda, (isme takılmaksızın) ülkemizde uzunca bir zamandan beri faaliyet gösteren ve hâlihazırda sayıları doksan civarında olan ilahiyat fakültelerindeki İslam hukuku dersi merkeze alınmak suretiyle bir değerlendirme yerine göre de öz eleştirme yoluna gidilecektir. İşe isimden başlayalım.

Geleneğimizin en önemli meziyetlerinden birisi de ilmi hayatta doğru kavramları tespit etmek ve bunları efradına cami ağyarına mani olacak şekilde tanımlamaktır. Bu yolla zihinlerde oluşabilecek muhtemel sorulara da mahal vermemektir. Müslümanların hukuki hayatını ve bu hayatın mahiyetini ifade etmek üzere kullanılan en doğru kavram fıkıhtır. Bugün fıkıh kavramı yerine yaygın olarak İslam hukuku tabiri kullanılmaktadır. Oysaki her iki kavramın da medeniyetimiz ve Müslüman şahsiyetimiz açısından hassasiyetleri ve temel bakış açıları aynı değildir. Fıkıh daha içten, daha samimi, daha ameli olanı temsil eden ve derin anlayışı/kavrayışı ifade eden bir kavramken İslam hukuku daha modern, daha sathi, daha dünyevî bir anlayışı ifade etmektedir.

Elbette günümüz araştırmacıları İslam hukuku ile fıkhı aynı anlamda kullanmakta. Ancak İslam hukuku kavramının modern devrin bir ürünü olmasına ve kulluk ile ilgili hükümleri içermede yetersiz kalmasına yönelik dile getirilen itirazlar, bir tartışmayı da beraberinde getirmiş ve özellikle son dönemlerde çok sayıda İslam hukuku hocasının İslam hukuku yerinde yeniden fıkıh kavramını tercih etmesine yol açmıştır. Bu konudaki ikilemin henüz daha ortadan kalktığı söylenemez. Ancak bu tercih neticede daha başka kavramlarda ve tercihlerde de kendini gösterecektir.

Üç Temel İlmin En Önemli Halkası

İslam hukukunun yeniden işlevsel hale gelmesi açısından bizim de tercihimiz yeniden fıkıh eksenli kavramlara dönüş yönünde olacaktır. Zira fıkıh, kuru bir lafızdan ibaret olmayıp anlam dünyasında ameli olanı, imanî olanı ve ahlaki olanı aynı anda ve iç içe barındıran bir karaktere sahiptir. Bu yönüyle fıkıh hem ferdin hem de toplumun vicdanına dokunur. İlmidir ama aynı zamanda irfanîdir. Duyguludur ama duygusal değildir. Merhametlidir ama haksızdan yana değildir. Hak ve hakikat temellidir. Gerek ürettiği bilgi açısında gerek uygulaması açısından hesap verebilir özelliktedir. Gelişmecidir, sorgulamacıdır ama yaftacı değildir. İtaatkâr ve teslimiyetçidir ama asla kör taklitçi değildir. İnşaidir. Bu nedenle ilim bazında kelam ve tasavvuf ile birlikte İslam medeniyetini şekillendiren üç temel ilmin en önemli ve en ağırlıklı halkasıdır.

Onun bu yönünü anlamak ya da yeniden kurmak için fıkıh merkezli bir bakış açısına ve fıkıh merkezli bir kavram/anlam dünyasına sahip olmak gerekir. Zira anlam zenginliğini ve İslam medeniyetinin sıcaklığını hakkıyla yansıtması bakımından fıkıh özümüze ait bir kavramdır. Bununla birlikte bütünü ifade açısından eksik görmekle birlikte prensip olarak, İslam hukuku tabirini de fıkıh muadili olarak tercih edilebilir nitelikte bulmaktayız. Ancak yazının bundan sonraki kısmında fıkıh kelimesi tercih edilecektir.

Fıkıh, kişinin lehinde veya aleyhinde olabilecek amelî hükümleri bilmesidir. Bu tanım İmam Ebu Hanife’ye aittir ve oldukça meşhurdur. Bu tanıma göre fıkhın temel konusunu şer’i-ameli hükümler oluşturur. Bu bilginin özünde kişinin entelektüel merakını giderme amacı yatmaz. Tam aksine bu tanımın özünde bilginin amele dönüşmesi vardır. Esasında fıkıhta bilgi demek amele dönüşen davranış demektir. Diğeri bir lafı güzaf mesabesindedir.

Fıkıhta ana kaynaklara dayalı olarak bilgi üreten kimseye fakih/fıkıh âlimi denir. Bir kimsenin fıkıh âlimi vasfını kazanabilmesi için ürettiği bilgi ile önce kendisinin amel etmesi gerekir. Başkasının bilgisini taklit ederek fıkıh âlimi olunmaz. Üst düzeyde fıkıh bilgisi üreten kimseye fakih yanında müçtehit de denir. Müçtehitlik daha ileri düzey bir fıkıhçılığı temsil eder ki bunun da en zirve noktasını hukuk sistemini kuran büyük fakihler oluşturur. Daha alt düzey fakihler ise onların sistemi üzerinden hukuki çözümlerini üretirler. Bu anlamda İslam dünyasında hâlihazırda dört büyük fıkıh üstadının kurduğu metot yaygın olarak takip edilir: Ebu Hanife, İmam Malik, İmam Şafii ve Ahmed b. Hanbel. Bu dört büyük müçtehidin kurduğu sistem içerisinde binlerce fakih/İslam hukukçusu yetişmiş ve sayısız fıkıh/hukuk kitapları yazılmıştır.

Fıkıh ilminin bugününü anlayabilmek ve cereyan eden aktüel tartışmalara bir nebze olsun nüfuz edebilmek için geçmişe dair birkaç cümle daha kurduktan sonra söz konusu ilmin İlahiyat fakülteleri bünyesindeki bugünkü haline bir göz atalım.

Dört Ana Kol

Gelenek içerisinde fıkıh ilminin dört ana kol halinde geliştiğini görmekteyiz. Bunlardan birincisi: Müslümanların temizlik adabı, ibadet hayatı, gündelik muameleleri, aile hayatları, ceza, vasiyet ve miras hukukunu içerecek şekilde hayatın bütününe şamil hükümlerin yer aldığı füru-u fıkıh alanıdır. Bu hükümler Kur’an, sünnet, icma, kıyas… gibi temel hukuk kaynaklarında belli metotlar çerçevesinde elde edilir. Burası hukukun teorik değil, uygulamalı alanıdır.

İkincisi: Furu-u fıkhın nasıl elde edileceğini öğreten fıkıh usulü ilmidir. Müslümanların dünya hukuk literatürüne en önemli katkılarından birisi de dünya üzerinde ilk defa hukukun ilke ve metotlarını belirleyen yazılı eseri meydana getirmiş olmalarıdır. Bu şeref er-Risale adlı eseri ile İmam Şafii’ye aittir. Bu ilim aynı zamanda bizlere hukuk üretmenin düşünce temellerini ve temel gayelerini de öğretme bakımından da son derece önemlidir.

Üçüncüsü: Fakihleri/hukukçuları ve eserlerinin tanıtan/derecelendiren tabakat/biyografi literatürü. Bu alan da son derece önemli olup, alanın otorite şahsiyetlerini ve eserlerini öğrenmemizde bize faydalı olmaktadır. İslam hukuk düşüncesinde bu son derece mühimdir. Sözün kim tarafından söylendiği ve hangi kaynaklara itibar edilmesi gerektiği hukuk istikrarı ve toplumun selameti açısından son derece önemli görülmüştür. Oysa günümüzde din adına konuşanların hangi yetkinliğe dayanarak ve hangi eseri ortaya koyarak konuştuklarını sorgulamak cesaret işi olur hale gelmiştir. Hâlbuki gelenek içerisinde kim olursa olsun, ortaya attığı görüşün delillerini ortaya koymak ve bilgisinin ilmi açıdan hesabını vermek zorundadır. Klasik eserlerin bütünü bu metot üzere telif edilmiştir. Bırakın mezhepler arası münazarayı, mezhep içinde dahi bir görüşün doğrulanması esnasında oldukça hararetli tartışmalar cereyan etmiştir. Nitekim Ebu Hanife ile öğrencileri Ebu Yusuf, İmam Züfer, İmam Muhammed arasındaki tartışmalar meşhurdur.

Dördüncüsü: Fetva, Nevazil veya Kavâid üzerine yazılan eserler: Bu alan hukukun olay temelli tatbikatına yani muhakeme boyutuna tekabül eder. Davalar ve davalara ilişkin fetva ya da yargı kararlarının örnekleri bu türden eserlerde daha kolay çözüme kavuşur.

Yukarıda saydığımız hukukun dört ana bölümünde her bir fakihin/hukukçunun eşit derece mahir olması ve isabetli kararlar vermesi mümkün değildir. Bu nedenle bazı fakihler usul-ü fıkıh alanında, bazı fakihler füru-u fıkıh alanında bazıları ise hukuk tarihi veya fetva literatürü alanında ön plana çıkmıştır. Yani adına resmen branşlaşma/ihtisaslaşma denmese de pratikte fıkıhta bir uzmanlaşmanın teşekkül ettiği dikkatlerden kaçmamaktadır.

Oysaki günümüzde, gelenekten ve kaynak dil Arapçadan daha uzak olmanın getirdiği dezavantaj vardır. Buna karşılık fıkıh araştırmacıları açısından, kısa sürede bin dört yüz yıllık bu devasa mirası bir yandan öğrenme, bir yandan aktarma, bir yanda hızla değişen dünyada hızla çözüm bekleyen karmaşık sorunlara çözüm üretme dezavantajı vardır. Bu yoğun çaba içerisinde günümüz fıkıhçısı (aslında kendisine fakih denmesi gerekirdi) boğulup gitmekte; hakkıyla inceleme ve karar verme fırsatı yakalayamadığı olaylara ürettiği çözümlerle (!) nice çamları devirmektedir. Aslında burada birazda ilahiyat fakültelerindeki durumu anlatmış olmaktayız.

Saygın Fakihlerin Yetiştirilmesi Gerekliliği

İlahiyat fakülteleri ülkemizde en üst seviyede dini bilgi sunan örgün eğitim kurumlarıdır. Bu eğitim kurumları içerisinde Temel İslam Bilimleri, İslam Tarihi ve Sanatları, Felsefe ve Din Bilimleri adları ile üç bölüm ve bu bölümler bünyesinde yer alan yirmi anabilim dalı vardır. Fıkıh ise Temel İslam Bölümleri içerisinde İslam hukuku adı ile yer alır. Ayrıca İslam Hukuk Usulü, İslam İbadet esasları ve birkaç seçmeli fıkıh dersi de hesaba katıldığında öğrencilerin öğrenim hayatları boyunca belli düzeyde bir fıkıh kültürü edindikleri söylenebilir. Ancak bunlar fakih olma ve fıkhi çözüm üretme noktasında devede kulak bile değildir.

Bu nedenle ilahiyat fakültesi mezunlarından bir hukuk fakültesi mezunu mesabesinde hukuk nosyonu ve hele de dünyanın karmaşık meselelerine dini çözüm üretmelerini beklemek büyük bir haksızlık olur. Belki bir ölçüde bu beklentiyi akademik düzeyde çalışma yapan araştırmacılar veya hocalar karşılayabilir. Ancak onlar da belli bir ihtisaslaşma veya metot üzerinden hareket etmedikleri için önerdikleri çözüm ya yetersiz kalmakta ya da fıkıh mezheplerinin yerleşik usullerine aykırılık içerdikleri gerekçesiyle kimi zaman toplumsal tepkilere maruz kalmaktadırlar. Şayet modern dünyada Müslümanlar, İslam hukukunun çözüm veya önerilerinden hakkıyla istifade edecekse onlara, çözüm üreteceklerin yaptıkları işin fıkıh olduğunun, fıkıhla iştigal eden kişinin fakih olduğunun, fakihin belli bir sistem içerisinde ve kaynaklar hiyerarşisine dikkat ederek çözüm üretme sorumluluğunun olduğunun farkına varması gerekir. Fakihe ve fıkha saygının yeniden tesis edilmesi şarttır. Bunun olabilmesi içinde imanı, ahlakı ve fıkhî duruşuyla saygın fakihlerin yetiştirilmesi gerektiğinin hatırdan uzak tutulmaması gerekir. Fıkhın hayatta karşılık bulması için halkın da fıkhî çözümlere karşı samimi ve dürüst olması önemlidir. Seçmeci ve faydacı bir yol takip ederek mala davara zararı dokunmayan konularda dini hassasiyet görüntüsü sergileyip, helal ve haramla ilgili temel hususlarda menfaatine uygun davranan bir kitle, fıkha karşı lakaytlıkta en az kötü niyetliler kadar sorumluluk sahibidir.

Günümüzde maalesef yetersiz eğitim yanında, hukukun temel karakteri ve gelişmesinin nirengi noktası olan tatbikatın İslam hukuku açısından pratikte söz konusu olmayışı sebebiyle teorideki çözümlerinin ne kadarının pratiğe yansıyabileceğini test imkânı bulunmamaktadır. Ayrıca ciddi bir eğitim gerektiren ve emek isteyen İslam hukuku eğitiminin ana işlevi bu olmayan ilahiyat fakülteleri bünyesinde verilmeye çalışılması ve burada güçlü bir hukuk eğitimine yer verme durumunun haklı olarak söz konusu olamaması da temel bir eksiklik olarak karşımıza çıkmaktadır.

Oysa Müslümanların modern dünyada karşılaştıkları sorunlar geçmişin tarım toplumu ile karşılaştırılamayacak kadar fazladır. Güvenlik, finans, gıda, helal haram dengesi, sigorta, para, değerli kâğıtlar… hepsi oldukça emek ve uzmanlık isteyen alanlardır. Ve bu alanlarda bizim ilahiyat fakülteleri olarak özel uzman yetiştireceğimiz bir ilmi yapı mevcut değil. Oldukça profesyonel bu alanlara bizler İslam hukukçuları olarak eksik ve yetersiz bilgi ile amatörce çözümler önerdiğimizde ya dikkate alınmıyoruz ya da gayri ciddi bir duruma düşmüş oluyoruz. Bu eksikliği gidermenin temel yolu ise İslam hukukunu, hukuk fakültelerindekine benzer bir zaman dilimi içerisinde ve ihtisas oluşturacak şekilde öğretmekten geçmektedir. Yoksa mevcut haliyle dış dünyanın devasa sorunları karşısında İslam hukukçuları olarak çaresizlik halimizi en iyi tasvir edecek şey üstat Necip Fazıl’ın şu dizeleridir:

Ne ağır imtihandır, başındaki, Sakarya!

Bin bir başlı kartalı nasıl taşır kanarya?

Hâdimü’l-Haremeyn mi?
Hâdimü Külli Şer mi?
Gürkan ZENGİN

Trump’ın En Büyük Projesi’ne Kaşıkçı Cinayeti Darbesi
Ceyhun BOZKURT

‘Balıkçı’ Lakaplı İlhami Işık’tan Yörünge’ye Açıklamalar:
“Brunson Meselesi İktidarda Yeni Yapılanmanın Eseri”
Ceyhun BOZKURT

Amerikan Rüyası mı, Amerikan Kâbusu mu?
Şefik KANTAR

Tanıklar Gizli, Dava Sır, Sonuç Sıfır
Zeynep ÇİÇEK

Kırk Yıllık Senaryo Kördüğüm!
Sedad YILMAZ

Devlet, “Devlet” Aleyhine
İşlenen Suçları mı Affedebilir?
Cüneyt TORAMAN

Stagflasyonist Bir Döneme mi Giriyoruz?
Abdulmuttalip PİLATİN

KADEM Hukuk Komisyonu üyesi Av. Pınar Kandemir Hacıbektaşoğlu:
Dedektiflik Kadına Yönelik Şiddetin Tetikleyicisi
Hande YÜCEL

Kanayan Toplumsal Yara: Nafaka
Hüseyin DERVİŞOĞLU

Dini ve Hukuki Açıdan Nafaka
Şevket TOPAL

Örgütlü Kapitalizm ve Bireysel Ahlâk
Lütfi BERGEN

Kuşak ve Yol Girişimi Çin’e Özgü Emperyalizm mi?
Barış ADIBELLİ

Makedonya ile Yunanistan’ın “İsim” Çıkmazı
Güney Ferhat BATI

Küresel Düzenin Temeli Daire-i Adalet
Deniz DEMİR

Mezhepler Tarihi Ne Söyler?
Yusuf Turan GÜNAYDIN

İnsan Olmadan Dindar Genç Olmak
Doç. Dr. Muhammet ALTAYTAŞ

Kitlesel Gelişimde Üç İlke
Müjdat GÖKÇE

Amerikan Hegemonyasının Sonu mu Geldi? Yeni İttifaklar Dönemi
Dr. Altay ATLI

Dr. Atılım MURAT / TOBB ETU Öğr. Üyesi,
Dünya Gazetesi Yazarı:Krizin Ağır Basan Tarafı,
Reel Politik
Adil GÜLMEZ

Çin-Pakistan Ekonomik Koridoru ve Belucistan
Barış ADIBELLİ

Trump’ın Azli İçin Geri Sayım Başladı
Mustafa ÖZCAN

Faiz ve Döviz Kuruna Ne Oluyor?
Abdulmuttalip PİLATİN

Bu Kriz, Türkiye’yi Yıldızlaştırır!
Sedad YILMAZ

Türk ‘Aydını’nın 110 Yıllık Yanılgısı
Gürkan ZENGİN

Mesele Bir Papazdan Daha Ötesi
Ceyhun BOZKURT

Herkesin Muhtaç Olduğu İki T: “Tesamuh ve Tesanüd”
Prof. Dr. Mustafa ÖZEL

Türk Solu’nun İktidar Sorunu
Ceyhun BOZKURT

Türkiye – Irak İlişkileri ve Geleceği
Bilgay DUMAN

Baş ve Baş/ka Arasında Toplumsal Bütünlük
Özkan ÖZTÜRK

Cemaat Fobisi Hayra Alamet Değil
Ali K. METİN

Yahudi Ulus Devlet Yasası
Cüneyt TORAMAN

Modern Bir Türedi Olarak Mealcilik
Mustafa ŞENTÜRK

Nuhilik Akımı ve Nuh Kanunları
Eldar HASANOĞLU

ABD’yi Kutsayan Asyalı Bir Dinî Hareket:
Moonculuk
İsmail TAŞPINAR

Türkiye’de Değişen Aile
Lütfi BERGEN

İslam Hukuk Düşüncesinde Adalet ve Liyakat
Şevket TOPAL

ABD Orta Doğu’da Kime Hizmet Ediyor
Murat ARSLAN

Almanya’nın Terörle İmtihanı ve
Erdoğan’ın Berlin Ziyareti
Şefik KANTAR

Türk Sinemasının ‘Kemal’i
Derviş CAN

İlk “Tarih Usûlü” Kaynağımız Hangisi?
Yusuf Turan GÜNAYDIN

Cumhurun Kemalât Dönemi
Ceyhun BOZKURT

Sosyolog Dr. Emin Yaşar Demirci’den Yörünge’ye Açıklamalar:
“Seçmen Türkiye’nin Geleceğini Onayladı”
Adil GÜLMEZ

24 Haziran Sonrası Parlamento:
Kategorik Karşıtlıktan Pragmatik İşbirliğine
Burak Bilgehan ÖZPEK

Başarıyla Verilen Demokrasi Sınavı
Metehan DEMİR

Vakit Artık Seçmenin Talebini Doğru Okuma Vakti
Sinan ONUŞ

Kampanyada Kim, Neyi, Nasıl, Ne Kadar Yaptı?
Hakan HOCAGİL

“Yeni Türkiye”de Toplumun Siyasetten Beklentileri
Abdullah İNCE

Geleceğini Arayan Siyaset
Ali K. METİN

Siyasal Liderlik ve Kitle İletişimi
Müjdat GÖKÇE

G-7: Kutlanması Gereken Bir Çöküş
Prof. Dr. Immanuel WALLERSTEIN

Dünün Stratejik Müttefikliği ve
Türkiye-ABD İlişkilerinin Bugününe Dair
Deniz DEMİR

Şanghay İşbirliği Örgütü Trump’a Meydan Okudu
Barış ADIBELLİ

TİKA: Türkiye’nin Yumuşak Gücü
Osman ATALAY

ABD’nin Nükleer Silahları İnsanlığı Tehdit Ediyor
E. Lâle DEMİRTÜRK

Irak Sünnilerinin Şiîleşme Serüveni
İsmail TAŞPINAR

İşbirlikçi Bir Organizatör: Muhammed Dahlan
Kerim ALASTAL

Gerçekile Mit Arasında Uydurma Hadisler
Abdullah Taha İMAMOĞLU

Atayurt Özbekistan’a Bir Ramazan Seyrü Seferi
Şevket TOPAL

Mukteda Sadr:
Güneşi Batan Irak’ta Yıldızı Parlayan Dinî Lider
Mustafa ÖZCAN

15 Temmuz Sanıkları “Kontrollü Darbe” Diye Savunma Yapıyor!
Cüneyt TORAMAN

Kur’an Yorumundan Kaynaklanan İtikadî Kırılmalar
Muhammet ALTAYTAŞ

21. Yüzyılda İslam İktisadı
Lütfi BERGEN

Peygamber’in Filizlendirdiği Yönetim Biçimi
Yusuf Turan GÜNAYDIN

Hamdolsun kazasız belasız bir seçimi daha geride bıraktık.Kavga, gürültü, kargaşa ve iç karışıklık bekleyenlere avuçlarını yalatan aziz halkımızın sağduyusu olmuştur. Cenab’ı Hakka hamd olsun, aklıselim ile hareket eden saygıdeğer seçmene de teşekkürler… Seçimler gelir geçer, partiler de halka hizmette adil ve başarılı olduğu sürece destek görür. Halkının hissiyatına tercüman olan, hizmetkârlığına talip olan siyasetçileri halk başına taç eder. Halkın hissiyatından gafil, tepeden bakanları da halk sandığa gömer… Halkın değerleri ile kavga eden nice siyasinin hazin sonuna şahit olmuştur bu topraklar. Bu yarışta birileri kazanır birileri de kaybeder. Sonuçlara saygı demokratik olgunluğun gereğidir. Seçim sonuçları 81 milyona hayırlı olsun, hayırlara vesile olsun inşaallah. Bundan sonra farklılıklarımızı zenginlik bilip işimize bakmalıyız.

81 milyon insanımızın birlik, beraberlik ve refahı için seferber olmalıyız. Seçim sürecindeki dili bırakıp normale dönmeliyiz. Çünkü her birimiz yaptıklarımızdan ve söylediklerimizden dolayı hesaba çekileceğiz.

Sandıktan çıkan sonuçlara bakarak seçmenin şu mesajları verdiğini söyleyebiliriz:

Kendine gel, ters giden bir şeyler var Ak Parti! Demokrasi kültürünün ülkemizde yerleşmesi için çok çalıştın. Türkiye’nin gelişimi ve kalkınması için çok şey yaptın, her şeye rağmen bu konuda sana ihtiyaç devam ediyor. Ancak ters giden bir şeyler var. Bir kaç seçimdir bunu söylediğim halde maalesef gerekli değişimleri yaparak toparlanmadın. Bu konuda artık bir şey demem. Bilesin ki bu minval üzere devam edersen bundan sonraki seçimler senin için hiç de kolay geçeceğe benzemiyor. Gönüllerde taht kuran Erdoğan’ın performansına ayak uydur.

Her şeye istemezük havasıyla karşı çıkma, geleneklerimizle ters düşme CHP! Hükümet karşısında adalet, özgürlük, paylaşım konularında sesimiz ol. Olur olmaz her konuya ideolojik yaklaşma. Geliştirdiğin politikalarda bu milletin bin yıllık mazisini hesaba kat. Din, diyanet, örflerimiz konusunda benimle ters düşme. Refah ve gelişim politikalarına karşı çıkma. Olacaksan bari Türkiyeci bir sol ol.

Çatı parti olduğunu unut. Terörle yandaş olarak Türkiye’yi kucaklayamazsın HDP! Sırtını terör örgütlerine değil halka ve demokrasiye daya. Masal ülkesinde yaşamıyoruz, uçuk hayaller peşinde koşmayı bırak. Kimliğini temsil et ama devletle anlaş. Tayyip Erdoğan bizim için önemli, onu düşman belleme. Sana her zaman ihtiyaç var MHP! Bu ülke için önemlisin. Devlet ve hükümete verdiğin destek için teşekkür ederim. Ancak başarını abartıp siyasette tahakküm oluşturma, makul ol. Son birkaç yıldır başından geçenlerden ders çıkar. Sahip olduğun genç kadroları vatan için daha da eğitimli kılmanın yollarını ara. Yapıcı duruşun için millet sana müteşekkirdir.

Tepkisel parti olunmaz İyi Parti! Belli ki ayrıldığın ocağına duyduğun tepki seni hırs küpü yapmış. Yapmadan yıkmaya yönelik mesajlar vermen ürkütücüydü. Yine de sana TBMM’de yer verdim. Yanlış yapmazsan seni arada yaşatırım. İşin kolay değil. Dilini olgunlaştırsan hiç de fena olmayacak. Gittiğin yol, yol değil. Başkalarını değiştirmeden önce sen kendine gel Saadet Partisi! Artık hiç bir şekilde siyasi bir aktör değilsin. Dostum bu çok acı, biliyorum. Acılar insanı olgunlaştırır sen de bunu bil. Senin yapabileceğim bir şey yok. Yanlış işlerin çok oldu. Kendine uzun bir keffaret listesi hazırla. Arınmanı umarım.

Geçmişin insanları hala ürkütüyor Hüda Par! Nasıl yapacaksan yap artık. İnsanlar seni duyunca geçmişini hatırlamasınlar. Fikirlerindeki mükemmellik geçmişini gölgelesin. İlk defa girdiğin ulusal çaptaki seçimde seni 0,32 oranında gördüm. Ülke genelinde yerel isimlerini çoğaltır ve makul olursan fikir partisi olarak seni görürüm. Tabii bu kolay değil, alternatifin çok.

Adil Gülmez

Türkiye’nin Kader Seçimi
Ceyhun BOZKURT

ANAR Başkanı Dr. İbrahim Uslu:
“Yeni Dönemde Siyasette Kutuplaşma Ortadan Kalkacak”
Esra AKMAN

24 Haziran Seçimleri Ne Anlama Geliyor?
Seyit Mehmet ŞEN

24 Haziran’da Türkiye Sorun Çözme Modelini Tanıyacak
Kemal GÜMÜŞ

Milli İrade Siyasetin Merkezine Giriyor
Ali ASLAN

Ya Kurumsal Egemenlik Ya Milli Egemenlik
İdris KARDAŞ

Yeni Sistemde Hantal ve Oligarşik Bürokrasiye Yer Yok
Cemal TOPTANCI

24 Haziran ve Devlet Olmak
Mustafa EKİCİ

Meral Akşener: Proje mi, Kurtarıcı mı?
Sinan ONUŞ

Hikâyede Büyük Boşluk Var
Ahmet Kekeç

Trumpizm: Hakaret Etme Sanatı
Prof. Dr. Immanuel WALLERSTEIN

ABD’nin Tekerine “İran’a Taarruz” Desteği
Ceyhun BOZKURT

Kore Yarımadası’nda Barış Rüzgârları
Barış ADIBELLİ

Türkiye-Ermenistan İlişkileri:
Geçmişten Geleceğe Değişen Bir Şey Yok
Umur YÜCEL

Gök Sofrasına Davet
Selahattin ÖZKÖK

Bir Varlık Duyuşunun Tasfiyesi
Özkan ÖZTÜRK

Sokotra Takımadaları: Emperyalist Hamle Geri Tepti
Mustafa ÖZCAN

Büyük Dönüş Yürüyüşü ve Gazze’nin Ablukası
Kerim ALASTAL

Lübnan Seçimleri, Hizbullah Cephesinin İbresini Takip Etti
Ahmet KUTLU

Tunus’ta Nahda’nın Pirus Zaferi:
Sandık Kazanıldı Ama Seçmen Kaybedildi
Fahri CANER

Üniversitelerin Bölünmesi
Hakan HOCAGİL

Kuzey Afrika, İran, Arapça, Farsça ve Türkçe
Yusuf Turan GÜNAYDIN

Emperyalizmin Kudüs Maskesi
Ali K. METİN

Kutsala Saldırı ve İslam’ı Şiddetle Özdeşleştirme Çabaları
Şevket TOPAL

28 Şubat Darbesinin Mağdurları Cezaevinde Unutuldu!
Cüneyt TORAMAN

Said Halim Paşa ve Nurettin Topçu’da Demokrasi Eleştirisi
Lütfi BERGEN

Şanlı Bir Direniş Kalesi “Kûtü’l Amâre”
Nermin Taylan

Montrö Sözleşmesi Miadını Dolduruyor
Cüneyt TORAMAN

Yeni Devlet Yeni Mizaç
Özkan ÖZTÜRK

Sosyolog Doç. Dr. Ömer Miraç YAMAN Yörünge’ye Konuştu…
Bir Gençlik Sorunu Değil, Bir Ebeveynlik Sorunu Var
Hande YÜCEL

Türkiye’yi Bekleyen “Beka Sorunu” Ne
Sinan ONUŞ

Stratejist Dr. Erol Mütercimler’den Yörünge’ye Önemli Açıklamalar:
“NATO Koridorlarındaki Hareketlilik Seçim Kararında Etkili Oldu”
Ceyhun BOZKURT

Vekil Pazarı Kurarak Demokrasiyi Kurtarmak
Resul TOSUN

Ortadoğu’da Yeni Senaryo: Bölgesel Savaş
Ceyhun BOZKURT

Bir Kuşak Bir Yol Girişimi: Çin’in Yeni Dünya Düzeni
Barış ADIBELLİ

Çin Devlet Sisteminin Temel Dinamiği Olarak Denetim
Cantürk CANER

Yeni Dönemde Mısır-Türkiye İlişkileri: Jeopolitik Rekabetten İdeolojik Düşmanlığa
Mustafa ÖZCAN

Amerika’nın Yerli Dini Hareketi: Mormon Kilisesi ve Türkiye
İsmail TAŞPINAR

Bir Prens’in Amerika Yolculuğu
Hakan HOCAGİL

Modern Zamanların Yüzakı: İkbal
Ali K. METİN

Gençler ve Deizm Tehlikesi
Lütfi BERGEN

Camiler, Medreseler ve İlahiyat Fakülteleri
Şevket TOPAL

Fıtri Eğitim
D. Ali TAŞÇI

Maarif Davamız
Nurettin TOPÇU

Gösteri Toplumunda Gençlik Deizme Kayar mı?
Abdullah İNCE

Türkiye’nin Eğitimde Uluslararasılaşma Kapasitesi
İbrahim Hakan KARATAŞ

Yavuz Yenilseydi, Şah İsmail Yenseydi…
Yusuf Turan GÜNAYDIN

Kuzey Afrika’nın Futbol Baharı
Murat KAYA