<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss version="2.0"
	xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
	xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/"
	xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
	xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"
	xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/"
	xmlns:slash="http://purl.org/rss/1.0/modules/slash/"
	>

<channel>
	<title>Kültür &#8211; Yörünge Dergisi</title>
	<atom:link href="https://www.yorungedergi.com/etiket/kultur/feed/" rel="self" type="application/rss+xml" />
	<link>https://www.yorungedergi.com</link>
	<description>&#34;Türkiye’nin Entelektüel Aklının Buluşma Noktası&#34;</description>
	<lastBuildDate>Mon, 03 Jan 2022 08:24:52 +0000</lastBuildDate>
	<language>tr</language>
	<sy:updatePeriod>
	hourly	</sy:updatePeriod>
	<sy:updateFrequency>
	1	</sy:updateFrequency>
	<generator>https://wordpress.org/?v=6.6.10</generator>

<image>
	<url>https://www.yorungedergi.com/wp-content/uploads/2020/05/cropped-logo-favico-32x32.png</url>
	<title>Kültür &#8211; Yörünge Dergisi</title>
	<link>https://www.yorungedergi.com</link>
	<width>32</width>
	<height>32</height>
</image> 
	<item>
		<title>Batı’nın Deli Gömleğini Yırtarken…</title>
		<link>https://www.yorungedergi.com/batinin-deli-gomlegini-yirtarken/</link>
					<comments>https://www.yorungedergi.com/batinin-deli-gomlegini-yirtarken/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[Mahmut Haldun Sönmezer]]></dc:creator>
		<pubDate>Mon, 03 Jan 2022 08:24:46 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Analiz]]></category>
		<category><![CDATA[Düşünce]]></category>
		<category><![CDATA[Türkiye]]></category>
		<category><![CDATA[batı]]></category>
		<category><![CDATA[Kültür]]></category>
		<category><![CDATA[Medeniyet]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://www.yorungedergi.com/?p=17990</guid>

					<description><![CDATA[Nihâyet tünelin ucu göründü. Batı ile çıktığımız yolculuğun artık son kavşağını dönüyoruz. Ondan sonra ise ayrılık kaçınılmaz. Asırlık macera sona erdiğinde kafesinden kurtulmuş bir kuş kadar hür olacağız inşâallah. Önümüzdeki yıllar rollerin değiştiği bir dönemin başlangıcı olacak. Bugüne kadar hep onlar kaçtı, biz kovaladık. Birkaç yıla kalmaz, biz kaçacağız, onlar kovalamaya başlayacak. Şaşırmayalım, güç dengelerinin değişmesine paralel olarak bu tür gelişmelerin yaşanması hiç te sürpriz olmaz. Dikkat ettiyseniz, uzun bir süreden beri hiçbir devlet yetkilisinin ağzında; AB’yle ilişkiler, üyelik başvurusunun durumu, müzâkere sürecinin geleceği gibi konular yok. Türk devleti yaklaşık on beş yıl önce o defteri sessizce kapattı. 2007’de devletin kendi içinde başlattığı urlardan temizlenme süreciyle beraber AB dosyası da rafa kaldırıldı. Yaklaşık iki asır evvel başlayan ve bizi bir medeniyet kırılmasına uğratarak bugünlere getiren, sonuçları itibarıyla acı ve pahalı tecrübe, çok yakında hitâm bulacak. Batı’nın göremediği şu: Bize revâ gördüğü muâmele, devlet ve toplum olarak bu milleti bir müştereğin etrafında toplayarak lehimizdeki sürecin hızlanmasına hizmet ediyor aslında. Sessiz duran yığınları ayrılmaya değil, birleşmeye sevk ediyor. Nitekim 15 Temmuz, bunun en canlı misâli. Yani gafil Batı, yakında boynuna geçecek ilmeği yağlamakla meşgul şu sıralar&#8230; Akif, geçen asırda; “Tükürün maskeli vicdânına asrın, tükürün!” demişti. Son gelişmeler o maskeyi tamamen düşürdü. Hiçbir &#8230;]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[
<p>Nihâyet tünelin ucu göründü. Batı ile çıktığımız yolculuğun artık son kavşağını dönüyoruz. Ondan sonra ise ayrılık kaçınılmaz. Asırlık macera sona erdiğinde kafesinden kurtulmuş bir kuş kadar hür olacağız inşâallah.</p>



<p>Önümüzdeki yıllar rollerin değiştiği bir dönemin başlangıcı olacak. Bugüne kadar hep onlar kaçtı, biz kovaladık. Birkaç yıla kalmaz, biz kaçacağız, onlar kovalamaya başlayacak. Şaşırmayalım, güç dengelerinin değişmesine paralel olarak bu tür gelişmelerin yaşanması hiç te sürpriz olmaz.</p>



<p>Dikkat ettiyseniz, uzun bir süreden beri hiçbir devlet yetkilisinin ağzında; AB’yle ilişkiler, üyelik başvurusunun durumu, müzâkere sürecinin geleceği gibi konular yok. Türk devleti yaklaşık on beş yıl önce o defteri sessizce kapattı. 2007’de devletin kendi içinde başlattığı urlardan temizlenme süreciyle beraber AB dosyası da rafa kaldırıldı.</p>



<p>Yaklaşık iki asır evvel başlayan ve bizi bir medeniyet kırılmasına uğratarak bugünlere getiren, sonuçları itibarıyla acı ve pahalı tecrübe, çok yakında hitâm bulacak. Batı’nın göremediği şu: Bize revâ gördüğü muâmele, devlet ve toplum olarak bu milleti bir müştereğin etrafında toplayarak lehimizdeki sürecin hızlanmasına hizmet ediyor aslında. Sessiz duran yığınları ayrılmaya değil, birleşmeye sevk ediyor. Nitekim 15 Temmuz, bunun en canlı misâli. Yani gafil Batı, yakında boynuna geçecek ilmeği yağlamakla meşgul şu sıralar&#8230;</p>



<p>Akif, geçen asırda; “Tükürün maskeli vicdânına asrın, tükürün!” demişti. Son gelişmeler o maskeyi tamamen düşürdü. Hiçbir maske durmuyor artık o çirkin suratta. Batı’nın vicdânı(!) her türlü habâsetiyle sırıtıyor bizlere. Milletimiz de Ehl-i Salîb’in o hayâsız yüzünü bütün fenâlığıyla temâşâ ediyor bugünlerde. Daha düne kadar “Batı, Batı” diye çığlık atanlar bile, gelinen şu son noktada çâresiz yeniden bir muhâsebe yapma ve de yeni bir itidâl çizgisi arama ihtiyâcı duyuyorlar. Atilla İlhan merhûmun “Hangi Batı?” haykırışı kulaklarında çınlıyor.</p>



<p>Şer gibi görünen hayırlı gelişmeler yalnızca bundan mı ibâret? Hayır! Başka şansları kalmadığından içimizdeki hainler de kendi kendilerini deşifre ediyorlar bir bir. İhânetlerini bu ülkede devam ettirmeye imkân bulamayanlar ise kapağı yurtdışına atarak orada devam ediyorlar rûhlarındaki mel’aneti kusmaya. Akılları sıra içten ve dıştan topyekûn saldırarak Türkiye’ye diz çöktürecekler. Kanâatim o ki, bu sürecin tabiî sonucu milletteki uyanışın bir yanardağ gibi infilâk etmesi olacak. Bahçemizdeki ayrık otlarından da kurtulmuş olacağız böylelikle. Yarınlarda bu âdî gürûhun kaderi, ya başka bir ülkenin vatandaşı ya da bir haymatlos olarak yad ellerde haysiyetsiz bir hayatı kabullenmek olacak. Türk Milleti’nin sevgisinden ebedî bir mahrûmiyet duygusu içinde kocaman bir utanç düşecek kâr hânelerine. Tabiî o nasipsizler de bir parçacık olsun utanma hissi varsa eğer.</p>



<p>Geçmişte olduğu gibi bugün yine Batı’ya “eyvallah” etsek başımıza yağmur gibi yağan bu belâlar, belki bir süreliğine biter ama biz de ne kadar süreceği belirsiz yeni bir mahkûmiyeti kabullenmiş oluruz. Bedeli ağır da olsa, artık o zâlim istismar dünyasına en ufak bir tavîz verilmemeli. Ne olursa olsun, rotamızı değiştirmeden yürüyüşümüze devam etmek mecburiyetindeyiz. Bünyesinin her zerresini kurtların kemirdiği Batı, tahmîn ettiğimizden evvel çökecek. Bunlar onun son çırpınışları… Bir süre sonra bu ve benzeri eylemleri gerçekleştiremeyeceklerini onlar da görüyor. Son kozlarını oynadıkları için de büyük bir hırsla saldırıyorlar. Ama artık ne yapsalar nâfile. Çünkü bir sefer ok yaydan çıktı. Ve inşâallah hedefine de ulaşacak.</p>



<p>Şühedâmıza rahmet niyâz ederken Cenâb-ı Hâk’tan millet olarak hissemize düşen çilenin artık bir an evvel son bulmasını diliyoruz. Manevî kemâlin tâcı olan Efendimizin (sallallahü aleyhi vesellem) rûhâniyyeti hepimizin üzerine olsun. </p>



<p>İnanıyorum ki, mutlu ve huzûrlu şafaklar, billûr gibi yarınlar kollarını açmış Türk Milleti’ni bekliyor.</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://www.yorungedergi.com/batinin-deli-gomlegini-yirtarken/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Yörünge Neden Matbu Değil?</title>
		<link>https://www.yorungedergi.com/yorunge-neden-matbu-degil/</link>
					<comments>https://www.yorungedergi.com/yorunge-neden-matbu-degil/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[Resul Tosun]]></dc:creator>
		<pubDate>Fri, 08 Oct 2021 06:30:10 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Analiz]]></category>
		<category><![CDATA[Kültür - Sanat - Tarih]]></category>
		<category><![CDATA[Türkiye]]></category>
		<category><![CDATA[Kültür]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://www.yorungedergi.com/?p=17748</guid>

					<description><![CDATA[Basın dünyasına ilk adımı, 1973 yılında A. Selami Toscuoğlu&#8217;nun 15 günde bir yayınladığı Türkçesi dergisinin Tokat temsilciliğiyle atmıştım. Dergi/gazete aboneliği nasıl olur, nasıl dağıtılır, nasıl tahsilat yapılır en uç noktada yaşayarak öğrenmeye başlamıştım. Yine 1980 öncesi&#160;Selahaddin Eş&#160;ağabeyin yayınladığı Hicret dergisinin&#160;Medine-i Münevvere&#160;temsilciliğiyle işin yurt dışı boyutunu da bizzat yaşayarak tecrübe etmiştim. 1987 yılında rahmetli&#160;Ali Nar,&#160;İslami Edebiyat&#160;içerikli bir dergi çıkarmak istiyor ama imkân bulamıyordu.&#160;Hırka-i Şerif Vakfı&#8217;nın&#160;mütevelli heyetindeydim ve başkan&#160;Muhiddin Cesur&#160;beyin de desteğiyle&#160;İslami Edebiyat&#160;dergisini vakıf adına çıkarmayı kararlaştırdık. Muhteva ile Ali Nar merhum ilgileniyor, vakıf finanse ediyor, dizgi baskı dağıtım gibi işleri de ben yürütüyordum. Basının mutfağına da girmiştim. Kısa süre sonra vakıf finanse etmekten vazgeçince Ali Nar hocaya mahcup olmamak için İslami Edebiyat dergisinin bütün sorumluluğunu üstlendim. Artık finansını da temin etmek durumundaydım. Dergi sahipliğinin ilk tecrübesini de orada yaşamıştım. 1987-1990 yılları arasında&#160;Milli Gazete&#8217;de&#160;M. Emin Sadık&#160;imzasıyla günlük yazılar yazdım.&#160;Reşit Tatlıdil&#160;imzasıyla da fıkhı meselelere cevap verdim. Günlük gazetenin mutfak tecrübesini de orada yaşamış oldum. 1990 yılında haftalık&#160;Yörünge&#160;dergisininim sahibi ve yayın yönetmeni olarak zor bir işin altına girdim. Basın yönetiminin ne olduğunu iliklerime kadar hissettim. Yazıların, haberlerin, dosyaların temini, yayına hazırlanması, dizgisi, tasarımı, baskısı, dağıtımı, posta işleri, abone çalışması, temsilci ilişkileri, tahsilatı, çalışanların ücreti, telif bedelleri, kağıt stokunun takibi, matbaa işleri, hülasa yedi yirmi dört aklınız fikriniz dergi işleriyle meşgul. &#8230;]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[
<p>Basın dünyasına ilk adımı, 1973 yılında <strong>A. Selami Toscuoğlu&#8217;nun</strong> 15 günde bir yayınladığı <strong>Türkçesi</strong> dergisinin <strong>Tokat temsilciliğiyle</strong> atmıştım. Dergi/gazete aboneliği nasıl olur, nasıl dağıtılır, nasıl tahsilat yapılır en uç noktada yaşayarak öğrenmeye başlamıştım.</p>



<p>Yine 1980 öncesi&nbsp;<strong>Selahaddin Eş</strong>&nbsp;ağabeyin yayınladığı Hicret dergisinin&nbsp;<strong>Medine-i Münevvere</strong>&nbsp;temsilciliğiyle işin yurt dışı boyutunu da bizzat yaşayarak tecrübe etmiştim.</p>



<p>1987 yılında rahmetli&nbsp;<strong>Ali Nar</strong>,&nbsp;<strong>İslami Edebiyat</strong>&nbsp;içerikli bir dergi çıkarmak istiyor ama imkân bulamıyordu.&nbsp;<strong>Hırka-i Şerif Vakfı&#8217;nın</strong>&nbsp;mütevelli heyetindeydim ve başkan&nbsp;<strong>Muhiddin Cesur</strong>&nbsp;beyin de desteğiyle&nbsp;<strong>İslami Edebiyat</strong>&nbsp;dergisini vakıf adına çıkarmayı kararlaştırdık. Muhteva ile Ali Nar merhum ilgileniyor, vakıf finanse ediyor, dizgi baskı dağıtım gibi işleri de ben yürütüyordum. Basının mutfağına da girmiştim.</p>



<p>Kısa süre sonra vakıf finanse etmekten vazgeçince Ali Nar hocaya mahcup olmamak için İslami Edebiyat dergisinin bütün sorumluluğunu üstlendim. Artık finansını da temin etmek durumundaydım. Dergi sahipliğinin ilk tecrübesini de orada yaşamıştım.</p>



<p>1987-1990 yılları arasında&nbsp;<strong>Milli Gazete&#8217;de</strong>&nbsp;<strong>M. Emin Sadık</strong>&nbsp;imzasıyla günlük yazılar yazdım.&nbsp;<strong>Reşit Tatlıdil</strong>&nbsp;imzasıyla da fıkhı meselelere cevap verdim.</p>



<p>Günlük gazetenin mutfak tecrübesini de orada yaşamış oldum.</p>



<p>1990 yılında haftalık<strong>&nbsp;Yörünge</strong>&nbsp;dergisininim sahibi ve yayın yönetmeni olarak zor bir işin altına girdim.</p>



<p>Basın yönetiminin ne olduğunu iliklerime kadar hissettim. Yazıların, haberlerin, dosyaların temini, yayına hazırlanması, dizgisi, tasarımı, baskısı, dağıtımı, posta işleri, abone çalışması, temsilci ilişkileri, tahsilatı, çalışanların ücreti, telif bedelleri, kağıt stokunun takibi, matbaa işleri, hülasa yedi yirmi dört aklınız fikriniz dergi işleriyle meşgul.</p>



<p>10 yıl yayınladığım bu haftalık derginin 28 Şubat sürecinde yeşil sermaye damgası yiyen şirketler reklamları kesilince yolun sonu görünmüştü. Kapatmaya karar verdim. Tam bu sırada İHH&#8217;dan bir grup genç gelip dergiyi devam ettirmek istediklerini söylediler. Onlara devrettim. Aradan 20 yıl geçti hala gece rüyalarımda kağıt stoku, yazarların yazısının gecikmesi, postaya zamanında verilmesi ve ücretlerin ödenmesi gibi sorunlarla boğuşuyorum.</p>



<p>Hülasa dergi işi zor, çok zor bir iştir.</p>



<p>Ha bu arada yurt dışındaki okurlarımızı talebi üzerine aylık olarak 4 sene yayınladığım<strong>&nbsp;Sena</strong>&nbsp;aile dergisini de 28 Şubat sürecinin zor şartlarına dayanamayıp dördüncü yılında kendim kapattım.</p>



<p>O arada aile dergisi olduğu için kültür bakanlığına&nbsp;<strong>Sena&nbsp;</strong>dergimizi satın alması için müracaat ettik. Biliyorduk, kültür bakanları kimi satmayan ideolojik dergileri yaşatmak için abone yoluyla satın alıyor, yıllar boyu kendi düşüncesindeki dergileri böylece ayakta tutuyor, kendi kültürüne hizmet ediyordu.</p>



<p>Bakanlık bizden 200 dergi almayı kararlaştırdı ve 200 adres gönderdi. Teklif ettiği ücret ise posta bedellerini bile karşılamıyordu. Tabiatıyla biz kabul etmedik.</p>



<p>Bütün bunları sözü buraya getirmek için yazdım.</p>



<p>2 Ekim Cumartesi günü&nbsp;<strong>12. Uluslararası Dergi Günleri</strong>&nbsp;organizasyonunu görmek için Sirkeci garına gittik. Emeği geçenleri tebrik ediyorum.</p>



<p>Eski bir dergi yayıncısı olarak stantları sessizce gezdim. 315 dergi katılmış. Tamamına yakını genç girişimcilerin yürüttüğü dergi faaliyetlerini ve heyecanlarını yakından gördüm. Çoğu amatör sayılabilecek müteşebbis gençlerin gayretleri beni 30 yıl öncesine götürdü. Ben de heyecanlandım. Ama üzüldüm de. Çünkü çoğunun faaliyetleri gördüğüm kadarıyla yeterli destekten yoksundu. Kendi gayretleriyle bir şey yapmaya çalışıyorlardı.</p>



<p>Hele&nbsp;<strong>&#8220;Serçe&#8221;</strong>&nbsp;isimli edebiyat dergisinin veda sayısını görünce stanttaki gence sordum. &#8216;<strong>Buraya kadar dayanabildik&#8217;</strong>&nbsp;dedi.</p>



<p>İçim burkuldu. 56 sayfalık küçük boyda bir edebiyat dergisi. Maliyeti de o kadar yüksek değil. Bu muhafazakâr gençlerin bu dönemde &#8216;Buraya kadar dayanabildik&#8217; demesi doğrusu beni derinden yaraladı.</p>



<p>Kültür bakanlığımız bu dergiye bin adet değil on bin adet abone olsa bütçesi zerre kadar olumsuz etkilenmezdi. Kaldı ki etkilense bile bence bakanlığın yapması gereken bu tür teşebbüsleri desteklemek olmalıdır.</p>



<p><strong>Başkan Erdoğan</strong>&nbsp;kültür ve milli eğitimde istenen başarıyı elde edemediğini söylediğinde yerden göğe kadar haklıydı. Fiziki imkanlar seferber edilmiş muhteşem eserler meydana getirilmiş ama içini dolduracak kültürel gelişme maalesef ihmal edilmişti.</p>



<p>Mesela,&nbsp;<strong>AKM yenilendi</strong>&nbsp;ve bu ay sonunda açılacak ama içini Serçe&#8217;den yetişenler değil&nbsp;<strong>Erdoğan karşıtları dolduracak!</strong></p>



<p>Ben Serçe&#8217;yi örnek olarak verdim. Siz o durumdaki tüm yayınları anlayın.</p>



<p>Mesela bir İstanbul beyefendisi olan&nbsp;<strong>Mehmet Kamil Berse</strong>&nbsp;beyin yayınladığı aylık&nbsp;<strong>Şehir ve Kültür&nbsp;</strong>adında tamamıyla kültür içerikli aylık nezih mükemmel bir dergi yayınlanıyor. Siyasetle alakası yok. İBB ilanlarla destekliyordu İmamoğlu çekmiş bütün ilanları!</p>



<p>Hiç satmasa bile böyle kültür dergilerinin kültür bakanlığının abone sistemiyle yaşatması lazım. Kütüphanelere okullara gönderilerek önemli bir kültür hizmeti sunulabilir. Sordum M. Kamil beye kültür bakanlığı sadece&nbsp;<strong>200 dergi satın</strong>&nbsp;alıyormuş.</p>



<p>Dil ve Edebiyat diye yine bir başka kültür yayını var onlardan da işte bu kadar satın alıyormuş.</p>



<p>Yazık çok yazık.</p>



<p>Bu dergilerin hangi güçlüklerle hazırlanıp yayınlandığını bilen biri olarak söylüyorum. Bu alınan 200 derginin o kıymetli yayınlara katkısı devede kulak bile değildir.</p>



<p><strong>Serçeyi de Şehir ve Kültür&#8217;ü de Dil ve Edebiyat&#8217;ı</strong>&nbsp;da ve benzeri dergileri de bakanlık on binlerce satın alarak gençlere ulaştırmalıdır.</p>



<p>Sadece dergileri değil, sinema, tiyatro, dijital medya ve diğer alanlarda kültürel faaliyet gösteren tüm çalışmalara lütuf kabilinden değil&nbsp;<strong>onları yaşatacak ve geliştirecek boyutta bakanlığın destek vermesi gerekir.</strong></p>



<p>Kültür ve Turizm bakanlığı birleştirilirken mecliste ben de bir konuşma yapmış ve devletin kültür faaliyetleri yapmak yerine&nbsp;<strong>kültürel faaliyetleri desteklemesini</strong>&nbsp;içeren bir konuşma yapmıştım.</p>



<p>Ama bugün maliyeti çok düşük olan Serçe kapanıyor. Şehir ve Kültür ve diğer yayınlar ne kadar dayanır bilemiyoruz.</p>



<p>İnsana yatırım yaparak kültüre hizmet edilir!</p>



<p>Geç kalındı çok geçe kalındı. Ama zararın neresinden dönülse kârdır!</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://www.yorungedergi.com/yorunge-neden-matbu-degil/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Krizimiz; İsim Koyamamak-Kelime Üretememek&#8230;</title>
		<link>https://www.yorungedergi.com/krizimiz-isim-koyamamak-kelime-uretememek/</link>
					<comments>https://www.yorungedergi.com/krizimiz-isim-koyamamak-kelime-uretememek/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[Rüstem BUDAK]]></dc:creator>
		<pubDate>Thu, 20 Aug 2020 09:50:20 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Düşünce]]></category>
		<category><![CDATA[Türkiye]]></category>
		<category><![CDATA[Yaşam]]></category>
		<category><![CDATA[Kitap]]></category>
		<category><![CDATA[Kültür]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://www.yorungedergi.com/?p=15538</guid>

					<description><![CDATA[s- Kitap;&#160;İnsanlık üzerinde kibirlenerek kendi düzenini kurmak isteyentüm ilahlaşanların düzenini ortadan kaldırmak, değiştirmek,adaleti- tevhidi ikame etmek&#160;için&#160;vazgeçilmezyoldur- metindir- anlayıştır- ruhtur. s- Söylenmemiş en güzel sözün, yazılmamış en güzel yazının, yapılmamış en güzel işin, görülmemiş en güzel hayatın, duyulmamış en güzel sesin, bilinmemiş en güzel ilmin peşinde olmak… s- Okuduklarını yaşayana kadar yeni bir şey okuma… Yazdıklarını yaşamadan yeni bir şey yazma… Yaşadıklarını yazmadan yeni bir şey yazma… s- Yazı,&#160;yazarın okuyucuya emanetidir. Okuyucu, emanete sahip çıkmalıdır. s- Krizimiz; İsim Koyamamak- Kelime Üretememek… İsim koyamayan- üretemeyen Medeniyet kuramaz. İsim koyabilen, yol bulur ve yol açabilir. Türkiye’de İnsan isimlerinde temel referans Kur’an-ı Kerim’dir.Kötü anlamlı da olsa insanlar Kur’an’da geçen her kelime ve kavramı neredeyse isim olarak kullanmaya çalışıyorlar. İslam tarihinde rol alan kişilerin- sahabelerin- önderlerin isimleri kulanılır. İnsan isimlerinde yeni olarak kullanılan- üretilen isim çok azdır. Eşya- teknoloji isimlerinde kendi üretimimiz olmadığı için isim koyamıyoruz. Bilimsel terimlerde ve akademide kendi kullandığımız isimler yok gibidir.Olacağına dair inanç azdır. Koymaya çalışanları da diğer bilim adamları engellemeye çalışır. Dergi isimlerinde yeni- üretilmiş bir dergi ismi çok azdır. Geneli tarihe atıf ile konulur. Bitki- hayvan isimlerinde çoğunlukla batının koyduğu isimler vardır. İsim koyamayan- İsim üretemeyen- İsimleri yenileyemeyen Akıl- Kalp;kördür- sağırdır- kısırdır. Geçmişi vardır ama geleceği yoktur. Tüm alanlarda &#8230;]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[
<p><strong>s- Kitap;&nbsp;</strong><br>İnsanlık üzerinde kibirlenerek kendi düzenini kurmak isteyen<br>tüm ilahlaşanların düzenini ortadan kaldırmak, değiştirmek,<br>adaleti- tevhidi ikame etmek&nbsp;için&nbsp;vazgeçilmez<br>yoldur- metindir- anlayıştır- ruhtur.</p>



<p><strong>s- Söylenmemiş en güzel sözün,</strong></p>



<p>yazılmamış en güzel yazının,</p>



<p>yapılmamış en güzel işin,</p>



<p>görülmemiş en güzel hayatın,</p>



<p>duyulmamış en güzel sesin,</p>



<p>bilinmemiş en güzel ilmin</p>



<p>peşinde olmak…</p>



<p><strong>s- Okuduklarını yaşayana kadar yeni bir şey okuma…</strong></p>



<p>Yazdıklarını yaşamadan yeni bir şey yazma…</p>



<p>Yaşadıklarını yazmadan yeni bir şey yazma…</p>



<p><strong>s- Yazı,</strong>&nbsp;yazarın okuyucuya emanetidir.</p>



<p>Okuyucu, emanete sahip çıkmalıdır.</p>



<p><strong>s- Krizimiz; İsim Koyamamak- Kelime Üretememek…</strong></p>



<p>İsim koyamayan- üretemeyen Medeniyet kuramaz.</p>



<p>İsim koyabilen, yol bulur ve yol açabilir.</p>



<p>Türkiye’de İnsan isimlerinde temel referans Kur’an-ı Kerim’dir.<br>Kötü anlamlı da olsa insanlar Kur’an’da geçen her kelime ve kavramı neredeyse isim olarak kullanmaya çalışıyorlar.</p>



<p>İslam tarihinde rol alan kişilerin- sahabelerin- önderlerin isimleri kulanılır.</p>



<p>İnsan isimlerinde yeni olarak kullanılan- üretilen isim çok azdır.</p>



<p>Eşya- teknoloji isimlerinde kendi üretimimiz olmadığı için isim koyamıyoruz.</p>



<p>Bilimsel terimlerde ve akademide kendi kullandığımız isimler yok gibidir.<br>Olacağına dair inanç azdır. Koymaya çalışanları da diğer bilim adamları engellemeye çalışır.</p>



<p>Dergi isimlerinde yeni- üretilmiş bir dergi ismi çok azdır. Geneli tarihe atıf ile konulur.</p>



<p>Bitki- hayvan isimlerinde çoğunlukla batının koyduğu isimler vardır.</p>



<p>İsim koyamayan- İsim üretemeyen- İsimleri yenileyemeyen Akıl- Kalp;<br>kördür- sağırdır- kısırdır.</p>



<p>Geçmişi vardır ama geleceği yoktur.</p>



<p>Tüm alanlarda bu kriz yaşanıyor. Kelime ve kavram üretemiyoruz.</p>



<p>Ademi- İnsani olmanın en büyük vasfı olan isim koyma yeteneğini kaybetmişiz.</p>



<p><strong>s- Yeni bir kelime öğrenmek- kullanmak</strong>; hayatın en güzel ve en değerli keşiflerinden biridir.</p>



<p><strong>s- Sosyal medyanın insanları&nbsp;asosyal yaptığı ezber bir okuma biçimidir.</strong></p>



<p>Sosyal medya yeni bir sosyalleşme aracıdır.</p>



<p>Sosyal medyanın&nbsp;etkilediği ve şekillendirdiği sosyal ilişkinin&nbsp; niteliğini,&nbsp;niceliğini,&nbsp;kalitesini sorgulamalı&nbsp;ve&nbsp;verimliliğini&nbsp;artırmalıyız.</p>



<p>Sosyal medya bir imtihan alanıdır.</p>



<p>Sosyalleşmede yeni ufuk ve imkânlar sunmaktadır.</p>



<p><strong>s- Ne hakkında düşünüyorsun…</strong></p>



<p>Yoksa ne hakkında düşünmüyorsun…</p>



<p>Düşündüğün anlar, yaşadığın anlardır.</p>



<p>Düşünmediğin anlar, ölü zamanlardır.</p>



<p><strong>s- Kadın; insan,</strong></p>



<p><strong>Erkek; düşünce doğurur.</strong></p>



<p><strong>s- Kitap okumak;&nbsp;</strong></p>



<p>hayatın</p>



<p>en soylu,</p>



<p>en anlamlı,</p>



<p>en insani,</p>



<p>en ahlaki</p>



<p>eylemidir.</p>



<p><strong>s- Kelimeler bizimdir.</strong>&nbsp;Ödünç kelimeler ve çalıntı bilinçle konuşmadığınızda daha fazla hakikate yaklaşırsınız.</p>



<p><strong>s- Anlam;</strong>&nbsp;yerelleştiği ölçüde küreselleşir</p>



<p>ve</p>



<p>bireyselleştiği ölçüde toplumsallaşır.</p>



<p><strong>s- Medya’nın Kirliliğinden Nasiplenmemek İçin…</strong></p>



<p>Sürekli aynı gazeteyi okumayın- internet sitesini takip etmeyin- televizyonu izlemeyin- radyoyu dinlemeyin.</p>



<p>Karşıt olarak gördüklerinizi de okuyun- dinleyin- izleyin, karşılaştırın.</p>



<p>Verilen spot haber- görüntü- ses kayıtlarına hemen inanmayın. Hemen kalvyeye- telefona sarılıp tepki vermeyin.</p>



<p>Kitap okuyun. Çünkü internet- radyo- televizyon düşünme tembelliği oluşturmaktadır.</p>



<p><strong>s- Sözler, insanın en değerli varlıklarıdır.</strong>&nbsp;Sözümüzün değeri kalmayınca, Varlığımızın da değeri kalmıyor.</p>



<p><strong>s- İnsanlara;</strong>&nbsp;kitap okuyup okumadıklarını sormadan önce, akledip akletmediklerini (Düşünüp düşünmediklerini) sormalıyız.</p>



<p>Akletmeden okunandan, çoğu kez insana zarardan başka bir şey dokunmaz.</p>



<p><strong>s- Anlamın oluşması için taklit veya alışkanlıkların değil şuurun eseri olan bir hal gereklidir.</strong>&nbsp;Şuur anlamın zihinde ve kalpte birleşmesi ile oluşan ortak kararın ürünüdür.</p>



<p>Anlam verilmeyen, anlam taşımayan, anlama götürmeyen, anlama yaklaştırmayan bir hareketin sevap değeri taşıyacağı düşünülemez.</p>



<p>Akılda, ruhta, kalpte ve ameldeki kendi içsel arayışının temelinde bir inşa edilmesi gerekmektedir.</p>



<p>Anlamak sadece düşüncede, niyette kalan bir durum değil bir pratiği zorunlu kılan ve ayrılmaz bir parça olarak var olan sonuç-süreçtir.</p>



<p><strong>Anlamların çoğalması hayat yürüyüşünde her adımda çoğalarak insana yol gösterir.</strong></p>



<p>s- İnsanlara okumak ve yazmaktan önce; düşünmeyi- Tefekkürü/ zikretmeyi- Tezekkürü<br>tavsiye etmek lazım.</p>



<p><strong>s- Toplantı- Seminer- Konferans- Sempozyum Dinleyici Ahlakı…</strong></p>



<p>Cep telefonlarındaki paylaşım imkânının çoğalması ile birlikte&nbsp;yeni dinleyici profili ortaya çıktı.</p>



<p>Program boyunca fotoğraf çeken,&nbsp;çektiği fotoğrafları facebook, twitter ve diğer sosyal medya ortamlarında paylaşan, diğer paylaşımcıların paylaşımlarına yorum yazan, programda duyduğu bir kaç cümleyi paylaşan, programcıların konuşmalarını parça parça kulak kabartan,</p>



<p>başını konuşmacılara doğrultmadan dinleyen,&nbsp;gözü ekranda, kulağı güya konuşmacıda, eli telefonunda, internete girmişken başka site ve haberlere göz gezdiren ve daha sonra birden programın sonlandığını fark eden dinleyici kuşağı var.</p>



<p>Halbuki kendisini sadece fotoğraf çekme ile sınırlamak, sonrasında- aralarda bunları paylaşmak daha ahlaki bir tutumdur.</p>



<p><strong>s- Bir meseleye;</strong> </p>



<p>Tevhid, Adalet, Özgürlük, Emek, Psikolojik, Jeostratejik, ReelPolitik, Ekonomik, Sosyolojik, Felsefi, Silah, Toplum, Güç Merkezleri gibi birçok farklı yönlerden bakmayı denemeliyiz. Sadece bir yönden baktığınızda, eksik ve yanlış görerek hatalı kanaatlere varmaya götürür.</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://www.yorungedergi.com/krizimiz-isim-koyamamak-kelime-uretememek/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Aydın Sömürgeciliği</title>
		<link>https://www.yorungedergi.com/aydin-somurgeciligi/</link>
					<comments>https://www.yorungedergi.com/aydin-somurgeciligi/#comments</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[Lütfi Bergen]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 31 Jul 2018 21:14:08 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Haber Analiz]]></category>
		<category><![CDATA[Aydın Sömürgeciliği]]></category>
		<category><![CDATA[Kültür]]></category>
		<category><![CDATA[Lütfi Bergen]]></category>
		<guid isPermaLink="false">http://www.yorungedergi.com/?p=2469</guid>

					<description><![CDATA[Emperyalizm, Batı’nın sömürgecilik zamanında inşa ettiği pazarlar, okullar, siyasal ve iktisadî kurumlar vasıtasıyla hareket etmekte ve bu işletimi aydınlar eliyle ayakta tutmaktadır. Anlaşılacağı üzere emperyalizm, fiili bir yerleşme ve doğrudan doğruya yönetme olmaktan çok entelektüel bir yayılma ve hiyerarşik bir kurumsal yerleşme sistemini ifade eder. “Kolonyalizm” (sömürgecilik), kapitalist toplumların hammadde ve emek gücü bakımından zengin toprakları (ülkeleri), üzerinde kurdukları koloniler vasıtasıyla ve doğrudan doğruya (genel valiler aracılığıyla) yönetmesi durumudur. Gordon Marshall’ın tanımına göre “sömürgecilik, bir ulusun dışarıdan gelen insanlar tarafından denetlenmesi”dir (Marshall, 1998: 315). Sömürgeci tasavvur ilk kez Batı’da ortaya çıkmış ve dünyaya Batılı bir pazar denetimi usulü olarak yayılmıştır. İlk sömürgecilik faaliyetleri M.Ö. IX. yüzyılda Fenikeliler tarafından başlatılmıştır. Yunanlar (Grekler), Kırım’dan Cebel-i Tarık’a kadar uzanan geniş bölgede kurdukları kolonilerle ülkeler arası ticareti kontrol etmiştir. Avrupa, 1492’den itibaren İngiltere, Fransa, Hollanda, İspanya, Portekiz ile yeniden sömürgeciliğe başlamıştır. (Gündüz, 2016: 765-766). Marshall’a göre “Emperyalizm” kavramının sözlük anlamı “imparatorluk-çuluk”tur. Marksist kurama göre emperyalizm, kapitalist sanayileşmenin ve bu sürecin gelişmiş ülkelerde ulaşmış olduğu sınırın zorunlu bir ürünüdür. Stratejik ve siyasi emperyalizm kuramları kavramı güçlü ülkelerin iktisadî kökenli olmayan mekanizmalarla zayıf devletleri kontrol altına alma çabaları şeklinde yorumlamaktadır. Örneğin, Sovyet Bloğu gibi gayriresmî imparatorluklar için emperyalizm kavramı kullanılabilmektedir (Marshall, 1998: 193-194). Emperyalizm, yeni bir &#8230;]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p><strong>Emperyalizm, Batı’nın sömürgecilik zamanında inşa ettiği pazarlar, okullar, siyasal ve iktisadî kurumlar vasıtasıyla hareket etmekte ve bu işletimi aydınlar eliyle ayakta tutmaktadır. Anlaşılacağı üzere emperyalizm, fiili bir yerleşme ve doğrudan doğruya yönetme olmaktan çok entelektüel bir yayılma ve hiyerarşik bir kurumsal yerleşme sistemini ifade eder.</strong></p>
<p>“Kolonyalizm” (sömürgecilik), kapitalist toplumların hammadde ve emek gücü bakımından zengin toprakları (ülkeleri), üzerinde kurdukları koloniler vasıtasıyla ve doğrudan doğruya (genel valiler aracılığıyla) yönetmesi durumudur. Gordon Marshall’ın tanımına göre “sömürgecilik, bir ulusun dışarıdan gelen insanlar tarafından denetlenmesi”dir (Marshall, 1998: 315). Sömürgeci tasavvur ilk kez Batı’da ortaya çıkmış ve dünyaya Batılı bir pazar denetimi usulü olarak yayılmıştır. İlk sömürgecilik faaliyetleri M.Ö. IX. yüzyılda Fenikeliler tarafından başlatılmıştır. Yunanlar (Grekler), Kırım’dan Cebel-i Tarık’a kadar uzanan geniş bölgede kurdukları kolonilerle ülkeler arası ticareti kontrol etmiştir. Avrupa, 1492’den itibaren İngiltere, Fransa, Hollanda, İspanya, Portekiz ile yeniden sömürgeciliğe başlamıştır. (Gündüz, 2016: 765-766).</p>
<p>Marshall’a göre “Emperyalizm” kavramının sözlük anlamı “imparatorluk-çuluk”tur. Marksist kurama göre emperyalizm, kapitalist sanayileşmenin ve bu sürecin gelişmiş ülkelerde ulaşmış olduğu sınırın zorunlu bir ürünüdür. Stratejik ve siyasi emperyalizm kuramları kavramı güçlü ülkelerin iktisadî kökenli olmayan mekanizmalarla zayıf devletleri kontrol altına alma çabaları şeklinde yorumlamaktadır. Örneğin, Sovyet Bloğu gibi gayriresmî imparatorluklar için emperyalizm kavramı kullanılabilmektedir (Marshall, 1998: 193-194). Emperyalizm, yeni bir tür sömürgecilik olup Batı dışı kıta ve ülkelerde Batı adına, kolonyal valiler tarafından yürütülen bir idari sistemi ifade eden “sömürgecilik”ten ayrışır. Emperyalizm, Batı’nın sömürgecilik zamanında inşa ettiği pazarlar, okullar, siyasal ve iktisadî kurumlar vasıtasıyla hareket etmekte ve bu işletimi aydınlar eliyle ayakta tutmaktadır. Doğrudan doğruya yönetme olmaktan çok entelektüel bir yayılma, hiyerarşik bir kurumsal yerleşme sistemini ifade eder.</p>
<p>T. Gökhan Özçelik’in de işaret ettiği üzere sömürgeci ülkeler, II. Dünya Savaşı sonrası sömürgeleri terk ederken menfaatlerini sağlayacak mekanizmaları da kurmuşlardır. Bu mekanizma içinde var edilen “yerli entelektüeller” Batılı düşüncenin gönüllü savunucuları olmuşlardır. Özçelik’in ifadesiyle bu aydınlar eliyle “oto-oryantalizm” gelişmiştir. Bu oto-oryantalist aydınlar, Batılı oryantalistlere benzer düşünce yapılarıyla “yabancılaşmış sömürge entelektüeli” şeklini almıştır. Oto-oryantalizmi ortaya çıkaran araçlar, genel itibariyle Avrupa-dışı toplumların modernleşme hattına girmeleriyle beraber belirirler (Özçelik, 2017: 104-105).</p>
<p><strong>Köle Emeği Sömürüsüyle Kalkınma</strong></p>
<p>Batı dışı toplumlarda aydın, Batı aleyhtarı görüşleri savunsa dahi en nihayette Batılı gibi düşünmekte ve sosyal yapının, Batı toplumlarının yapılarına benzemesini idealize etmektedir. Bu aydın, Batı’nın maddi başarısına teslim olmakta, “Batı toplumlarının uygarlık seviyesine erişmek için çok çalıştığı” önyargısıyla hareket etmektedir. Bu aydın kendi ülkesindeki bilginin bilimsel/ispatlanmış/rasyonel olmadığını, hurafelerle malul bulunduğunu ve kültürün de Doğu’ya has bir uyuşukluk/tembellik halini kalıtsal kıldığını “gözlemektedir.”</p>
<p>Özçelik de yukarıdaki ifadelerimize benzer tespitler yapmıştır:</p>
<p>“Taşıyıcı elit olarak adlandırılan kesim, Batı’da yaratılan entelektüel araçları benimser (…) Aydın, Batı’nın hegemonyasını kabul etmiş ve Batı’nın gücüne gönüllü olarak teslim olmuş ‘Doğulu özne’yi oluşturmaktadır. Bu aydın toplumsal otantisitenin gerçeklerini yansıtmayan politikalar üretir ve (…) her halükârda ayrıcalıklı bir özne konumuna gelir. Burada dikkat edilmesi gereken husus, bu kesimin Batı-merkezli değerleri bir ideoloji olarak kullanmasıdır” (Özçelik, 2017: 105). Aydınlar Avrupa’nın diğer kıta halklarına göre maddi üstünlüğünü endüstrileşme ile izah etmektedir. Oysa Batı’nın kalkınmışlığı sömürgecilik ve ardından gelen emperyalist faaliyetlerle açıklanmalıdır. Nurettin Topçu da yaptığı analizle Batı’nın ilerlemesini endüstriye değil sömürgeciliğe, yani küresel yağmacılığa bağlamaktadır:</p>
<p>“Avrupalı sömürgeciler, Asya ve Afrika’nın bütün servetini yağma edercesine Avrupa’ya taşıdılar ve kendi kıtalarında kurdukları muazzam fabrikalarda bunları işlettiler. Sonsuz bir teknik yaratıcılığı Avrupa’da yayıldı. Tekniğin gücü sanki dünyayı makineleştirmektir” (Topçu, 1998: 15).</p>
<p><strong>Batılı Aydınları İzleyen “Yerli” Aydınlar</strong></p>
<p>Fatma Uygur ve Erdoğan Uygur, sömürgecilik tarihiyle ilgili makalelerinde, “Fransa’nın emperyal bir güç hâline gelmesinin en önemli sebeplerinden biri Sanayi Devrimi’nin yanı sıra şüphesiz Afrika’da ve denizaşırı topraklarda koloniler ve sömürgeler oluşturmasıdır” (Uygur, 2013: 274) ifadesine yer verilmiştir. Bu ifade, Fransa’nın sömürgecilik faaliyetlerine 1524’te başladığı gerçeği düşünüldüğünde yanlış sayılmalıdır. TDV İslâm Ansiklopedisi’nde, Fransa’nın sömürgecilik geçmişinin endüstri devriminden daha önceki tarihte gerçekleştiğine dair bilgi yer almaktadır. Ş. Tufan Buzpınar’ın tespitiyle Fransa, Endüstri Devrimi’nden daha erken tarihlerde Güney Amerika’da Rio de Janeiro, Kuzey Amerika’da Quebec (1608) ve Acadia (Nova Scotia), Güney’de Mississippi Irmağı’nın doğu kıyısından Meksika Körfezi’ne ve New Orleans’ta koloniler kurmuştur (Buzpınar, 1996: 185).</p>
<p>Sömürgecilik sonrası dönemde Batı, Kuzey Amerika kıtasına yerleşmiş, Asya ve Afrika’dan çekilmiştir. Batı dışı toplumlarda Batılı gibi düşünmekten kendini kurtaramayan entelektüeller, bir “bakış hastalığı” ile birlikte ortaya çıkmaktadır. Bu aydınlar Batı’nın, “Bilginin Batılılaştırılması”nı sağlayan kurumsal ve entelektüel hegemonyasına boyun eğdiklerinden, “Batı İmparatorluğu” karşısında kendi din ve kültürlerinden gelen karşı-uygarlık hamlesi yapmamaktadır.</p>
<p>Hasan Aydın’ın da ifade ettiği üzere dünyanın muhtelif yerlerini ve bu yerlerdeki iş gücünü -ve dolayısıyla üretim potansiyelini- yağmalayan sömürgeciler, tarihe “yağmacı” olarak geçmek istememektedir. Avrupalı aydınlar, Avrupa’nın başta Afrika olmak üzere dünyanın çeşitli yer ve kıtalarında sömürgecilik faaliyetleri yaptığını kabul etmekte fakat bu faaliyetleri haklı gerekçelerle açıklamaya çalışmaktadır. Hasan Aydın’a göre Batı’nın sömürgecilik faaliyetlerinin “meşruiyetinin sebepleri” şöyle tasnif edilebilir: 1) Din götürme, 2) Uygarlık taşıma, 3) Sosyal Darwinizm (doğa yasası), 4) Avrupalıların ‘Üstün Irk’ olması, 5) Batı dışı toplumlara hizmet götürülmesi (Aydın, 2017). Hasan Aydın, Batı dışı halkların sömürüsünün, bu beş gerekçeyle örtülmeye çalışıldığını ifade ederken aslında aydınların sömürüleri meşrulaştıran izah biçimleri geliştirmek için fikri çaba verdiklerini de zımnen ifade etmektedir. Batılı aydınları izleyen “yerli” aydınlar, kendi toplumlarına “Batılı gibi” bakmakta ve Avrupa’nın siyasî/sosyal/iktisadî kurumlarını kendi coğrafyalarına taşımak istemektedir.</p>
<p><strong>İki “Self Oryantalizm”</strong></p>
<p>Bünyamin Bezci-Yusuf Çiftçi’ye göre de bu mesele, “Oryantalizm” çalışmalarıyla ilgilidir. Edward Said’in oryantalizm kavramına işaret eden Bezci-Çiftçi, ilk oryantalizm çalışmalarının Doğu(lu)yu araştırılacak nesne olarak konumlandırdığını, oryantalizmin sonraki dönem çalışmalarının ise Üçüncü Dünya toplumlarında şekillendirilecek ikinci nesne olgusunu ortaya çıkarttığını ileri sürer. Bu ikinci nesne olgusu bizi, self oryantalizm kavramına götürmektedir. Oryantalizm, Batı icadı bir silahtır ve namlusu Doğu(lu)ya doğrultulmuştur. Self Oryantalizm ise Batı icadı silahın, Batı rol modelinden beslenen Doğu(lu)nun eline geçmesi halidir. Self oryantalizmin namlusu, otantik Doğu(lu)ya, bizzat Doğu(lu)nun kendisi tarafından doğrultulmuştur. Otantik Doğu(lu) toplumsal organizma, her halükârda ya oryantalizmin ya da self oryantalizmin silahının namlusunun ucundadır, her iki durumunda da nesne konumundadır (Bezci-Çiftçi, 2012: 141).</p>
<p>Bezci-Çiftçi, aydınların kendi ülkelerinde Batı lehine bir vizyonla toplumlarına tıpkı bir “sömürgeci gibi” yaklaştıklarını ileri sürer:</p>
<p>“Bu bağlamda self oryantalizmi şu şekilde ifade edebiliriz: Self oryantalizm, Batılı değerler sistemi içinde, Batı’ya göre ‘kendi’ni açıklayarak veya temsil ederek kendi kültürünün temsilini çarpıtmaktır. Diğer taraftan Doğulu birinin (burada asıl olarak kastedilen taşıyıcı elitler dediğimiz toplumsal/siyasal kesimdir) kendi Doğulu kültürel imgelem ve referanslarını, Batılı hermenötik çember vasıtasıyla yorumlaması, self oryantalizmi oluşturur” (Bezci-Çiftçi, 2012: 143).</p>
<p>Bezci-Çiftçi’ye göre günümüzde oryantalist teorinin başını artık self oryantalizasyon uygulamalar çekmektedir (Bezci-Çiftçi, 2012: 145). Bu analizde iki “self oryantalizm” işaret edilmiştir: A) İradi modernist senaryo; B) Kolonyalist senaryo. A tipi, yani “İradi” olarak moderniteye eklemlenme çabaları sonucunda oluşan self kolonizasyon (kendi kendini sömürgeleştirme) durumu, sermayenin hâlâ kolonyalist bakış veya metropoliten bakış tarafından yönetilmesi ve kontrol edilmesinin cezbedici olmasını ifade etmektedir. B tipi senaryo, yani “kolonyalist self oryantalizm” ise kültürel kendi kendini tanımlama, Batılı kültürel hegemonyaya karşı koyma yoluyla hissedilen başlıca Doğulu niteliklerin devlet merkezli müdahalelerle “şeyleştirilmesi” ile sonuçlanmaktadır. Her iki self oryantalizm biçiminde de kimliksizleştirme ya da evrensel kimlikle otantik kimliğin yer değiştirmesi ortaya çıkmaktadır.</p>
<p>Bezci-Çiftçi’nin analizinde en önemli husus oryantalizmin post kolonyal intelijensiya ve post kolonyal devlet pratiklerinde içselleştirilmiş olmasıdır. Post kolonyal aydınlar, Avrupa merkezcilik-sonrası moderniteyi gösteren; moderniteden miras alınan zaman ve mekân kavramlarını bulamaç haline getiren bir duruma gönderme yapmaktadır. Bu aydınlar, kendi değerlerinin yanlış temsilini üstlenerek ve günlük kültürel dönüşümünde rol oynayarak dâhili-iç ötekilik mefhumunu ortaya çıkarır. Bu anlamda, temas halindeki taşıyıcı elitlerin edinmiş olduğu “Avrupa-merkezci öznelik” hastalığı, tarihin inkârını da beraberinde getirecektir. Nihayetinde ise self oryantalizm, yaratmış olduğu taşıyıcı elitlerin, yeni elitlere dönüşmesiyle, Güney Doğu Asya ve Doğu’daki Avrupa-merkezci imtiyaz ve güç hiyerarşilerini meşrulaştırmaya hizmet ederler.</p>
<p>Arif Dirlik’e göre Batı dışı toplumlarda ortaya çıkan milliyetçilik hem mekânsal hem zamansal olarak ulusal topraklar boyunca farklılıkları homojenleştirir. Farklı zamansallıkları silerek kendini belli bir efsanevî kökene dayandırarak zaman yükler. Bu işlem sırasında birtakım özellikler ulusun simgesi haline getirilir. Arif Dirlik’in analizinde şarkiyatçıların “Doğu” imgesi oluştururken uyguladığı kültürelci metotlarla milliyetçiliğin “dindarlık”, “ailecilik”, “soyculuk”, “doğu düzeni” gibi kavramlaştırmalar (ve kurumlar) üzerinden yaptığı indirgemecilik birbiriyle benzeştir (Dirlik, 2010: 198-199).</p>
<p>Kanaatimize göre sömürgeleştirilmemiş toplumlarda da self oryantalist veya oto-oryantalist aydınlar zuhur etmektedir. Self oryantalizm, “Batı’nın üstünlüğü/ileriliği ve Doğu’nun Batı’ya göre ilkel farklılığı” tasavvuruna sahip aydın nazarından gelişmektedir. Özçelik’in de ifade ettiği gibi Batı, kendisini Doğu ile arasındaki farka dayanarak, yani Doğu’yu “tarihten, sivil toplumdan, kentsel yapılardan, bireysellikten vb. yoksun” diye damgalayarak kurmuştur (Özçelik, 2017: 88). Avrupa merkezci olan bu yaklaşıma karşı Doğu’da, oryantalizmin tersi olarak “oksidentalist” yaklaşımlar doğmuştur (Özçelik, 2017: 172). Batı’yı kendinin “ötekisi” olarak konumlandıran oksidentalizm, Batı’yı ötekileştirme çabası içinde Avrupa-merkezci yaklaşımı yeniden üretir. Oryantalizmin “ben-öteki” ayrımından hareket ederek tersinden yeniden oryantalizme düşer (Özçelik, 2017: 166).</p>
<p>Kanaatimize göre aydınımız bu açmazından Türkiye’nin ne Batı ve ne Doğu olmadığı, kendine mahsus özgül bir coğrafya ve kültürde durduğu fikrine dönerek çıkabilir.</p>
<p>-Aydın Hasan, Avrupalıların Sömürgecilik Algısı: Yağmacı Olmayan Yağmacılar, Time Turk, erişim: https://www.timeturk.com/avrupalilarin-karanlik-yuzu-somurgecilik/haber-758120, 22.10.2017<br />
-Bezci Bünyamin-Çiftçi Yusuf, Self Oryantalizm: İçimizdeki Modernite ve/veya İçselleştirdiğimiz Modernleşme, Akademik İncelemeler Dergisi (Journal of Academic Inquiries), Cilt/ Volume: 7, Sayı/Number: 1, 2012<br />
-Buzpınar Ş. Tufan, Fransa &#8211; Fransız Sömürgeciliği, TDV İslâm Ansiklopedisi, c: 13, 1996<br />
-Dirlik Arif, Postkolonyal Aura-Küresel Kapitalizm Çağında Üçüncü Dünya Eleştirisi, Boğaziçi Üniversitesi Yayınevi, 2010<br />
-Gündüz Ahmet, Sömürgecilik Kavramı ve Sömürgeci Devletlerin Uyguladıkları Taktikler &#8211; Ortadoğu Örneği, Tarih Okulu Dergisi (TOD), Yıl 9, Sayı XXV, ss: 763-784, Mart 2016<br />
-Marshall Gordon, Sosyoloji Sözlüğü, Bilim ve Sanat Yayınları, 1998<br />
-Özçelik T. Gökhan, Oksidentalizm-Doğu Toplumlarında Modernizme Ulaşan Mecburi İstikamet, Ekin Yayınları, 2017<br />
-Topçu Nurettin, Kültür ve Medeniyet, Dergâh Yayınları, 1998</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://www.yorungedergi.com/aydin-somurgeciligi/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>1</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>İktidarın Kültürle İmtihanı</title>
		<link>https://www.yorungedergi.com/iktidarin-kulturle-imtihani/</link>
					<comments>https://www.yorungedergi.com/iktidarin-kulturle-imtihani/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[Ali Metin]]></dc:creator>
		<pubDate>Sat, 31 Mar 2018 21:35:49 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Haber Analiz]]></category>
		<category><![CDATA[Ali Metin]]></category>
		<category><![CDATA[İktidar]]></category>
		<category><![CDATA[Kültür]]></category>
		<category><![CDATA[Kültürle İmtihan]]></category>
		<guid isPermaLink="false">http://www.yorungedergi.com/?p=1832</guid>

					<description><![CDATA[Günü kurtarmaya yönelik yaklaşımlar siyaseti, bürokrasiyi ve birtakım simsarları memnun edebilir ama buradan kültürel bir mayalanma umut edilemez. Oysa kültürel-entelektüel meydan okumayı ve evrensel bir teklifi izhar ettirmek, Yeni Türkiye’nin en ayırt edici ontolojik şartlarından biridir. Buysa siyasal iktidar tarafından oportünist/pragmatik politikalara feda edilmeyecek kadar hassasiyetle üzerinde durulması gereken bir sorumluluk meselesidir. Türkiye’deki kültürel hayatı ikili kutuplaşma ekseninde okumanın siyasi, ideolojik gerekçelerinin olduğu malum. Büyük ölçüde merkez-çevre ayrımıyla tanımlanan kutuplaşma olgusu, Peyami Safa’nın Fatih-Harbiye romanında olabildiğince gerçekçi bir temsil niteliği kazanmıştır. İki ayrı dünya arasında modern batı medeniyetinden kaynaklanan büyük farklar vardır. Ancak Fatih-Harbiye şeması günümüz Türkiye’sinde artık temsil kabiliyetini yitirmiş bulunuyor. Eski-yeni, geleneksel-modern, dini-seküler ikiliklerinin bugün tamamen namevcut hale gelmediğini fakat yeni bir muhtevaya büründüğünü, şekli unsurlardan öteye bir mahiyet değişiminin söz konusu olduğunu öncelikle ayırt etmek gerekir. Tespitimizi bir adım daha ileriye götürerek ikilikler arasındaki kalın çizginin giderek inceldiğini, tezatların nispeten azaldığını söylemek de mümkün. Buna rağmen sosyal ve siyasal hayatımız içersinde kültürel çatışmanın öneminden halen hiçbir şey kaybetmemesi de ilginçtir. Bilhassa siyasetin kültürel ayrışmaların etkisinde şekillenmeye devam etmesi, bizdeki kültürel asabiyetin gücünü bütün sarahatiyle ortaya koymaktadır. Ne ki kültürel asabiyetin başat olma vasfını teyit etmemiz halinde, yaşadığımız sürecin ne kadar paradoksal bir görüntü verdiğini fark etmemiz icap &#8230;]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p><strong>Günü kurtarmaya yönelik yaklaşımlar siyaseti, bürokrasiyi ve birtakım simsarları memnun edebilir ama buradan kültürel bir mayalanma umut edilemez. Oysa kültürel-entelektüel meydan okumayı ve evrensel bir teklifi izhar ettirmek, Yeni Türkiye’nin en ayırt edici ontolojik şartlarından biridir. Buysa siyasal iktidar tarafından oportünist/pragmatik politikalara feda edilmeyecek kadar hassasiyetle üzerinde durulması gereken bir sorumluluk meselesidir.</strong></p>
<p>Türkiye’deki kültürel hayatı ikili kutuplaşma ekseninde okumanın siyasi, ideolojik gerekçelerinin olduğu malum. Büyük ölçüde merkez-çevre ayrımıyla tanımlanan kutuplaşma olgusu, Peyami Safa’nın Fatih-Harbiye romanında olabildiğince gerçekçi bir temsil niteliği kazanmıştır. İki ayrı dünya arasında modern batı medeniyetinden kaynaklanan büyük farklar vardır. Ancak Fatih-Harbiye şeması günümüz Türkiye’sinde artık temsil kabiliyetini yitirmiş bulunuyor. Eski-yeni, geleneksel-modern, dini-seküler ikiliklerinin bugün tamamen namevcut hale gelmediğini fakat yeni bir muhtevaya büründüğünü, şekli unsurlardan öteye bir mahiyet değişiminin söz konusu olduğunu öncelikle ayırt etmek gerekir. Tespitimizi bir adım daha ileriye götürerek ikilikler arasındaki kalın çizginin giderek inceldiğini, tezatların nispeten azaldığını söylemek de mümkün. Buna rağmen sosyal ve siyasal hayatımız içersinde kültürel çatışmanın öneminden halen hiçbir şey kaybetmemesi de ilginçtir. Bilhassa siyasetin kültürel ayrışmaların etkisinde şekillenmeye devam etmesi, bizdeki kültürel asabiyetin gücünü bütün sarahatiyle ortaya koymaktadır. Ne ki kültürel asabiyetin başat olma vasfını teyit etmemiz halinde, yaşadığımız sürecin ne kadar paradoksal bir görüntü verdiğini fark etmemiz icap eder. Zira kalın çizgideki incelme nihai planda kültürel bir dönüşümle sonuçlanmaktadır. Bu dönüşümün sosyal, ekonomik modernleşmenin yanı sıra kültürel modernleşme yönünde gerçekleştiği ise son derece aşikar. Buna karşılık modernleşme sürecinin seküler boyutuyla ilgili olarak daha muğlak bir tabloyu görüyoruz.</p>
<p>Zygmunt Bauman’ın modernliğe atfettiği “muğlaklık/müphemlik” durumları, Türk modernleşmesini içine alan sekülerlik bunalımıyla pekala tarif edilebilir. Denebilir ki sekülerizm, Türk modernleşmesinin önündeki iflah olmaz bir gordiom düğümüdür. Modernleşme çerçevesindeki önemli atılımlara rağmen sekülerleşmeye gösterilen direnç, önümüzde ciddi bir muamma olarak durmakta. Tekçi, evrensel modernleşme ile sekülerizmden arındırılmış alternatif modernleşme arasındaki tezat veya gerilim, yaşadığımız zamanların giderek derinleşen bir problemi haline gelmiştir. Sekülerizmin modernleşme süreçlerinden tasfiyesi ne derece mümkündür sorusu, bugün cevabını yeterince veremediğimiz bir soru olmaya devam ediyor. En can alıcı sorulardan biri de bu iki modernlik biçiminin birlikte yan yana var olup olamayacağıdır. Modernleşme konusundaki aşırı iyimserliğimizse bizi adeta soruların üstüne yatmak gibi bir kolaycılığa sevk etmekte. Bu iyimserlik, pragmatik çözümler üretmedeki becerilerimize olan güvenimizle ilgili olabileceği gibi pekala cehaletimizden kaynaklanıyor da olabilir.</p>
<p><strong>Kültürel Popülizmle Hesaplaşma Vakti</strong></p>
<p>Açık söylemek gerekirse, gerek kültürel popülizm gerekse kültürel muhafazakârlık, sorunun tam olarak farkında olamayışımızın tabii sonuçlarıdır. Kültürel popülizm ile kültürel muhafazakârlık arasındaki bağın bir illiyet (nedensellik) bağı olduğunu burada söylemeden geçmemeli. Kültürel popülizm aslında kültürel muhafazakârlıktan beslenmekte olup yeteri düzeyde bir sahicilik ve değerlilik endişesi içermemektedir. Bunun için avam-havas, halk-aydın ayrımı üzerinden bir kültür hareketi oluşturmaya çalışmamız kabule şayan değildir. Ne yazık ki sağcı-muhafazakâr popülizm, bugüne kadar kendisini hep bu yolla var kılma ve ayrıştırma çabası içinde olageldi. En azından gelenek ve halk kültürüyle çatışmayı göze alabilecek zihinsel gayretler, marjda kalmaktan hemen hiç kurtulamadılar. Bugün ne Nurettin Topçu’nun “Hareket” fikriyatını ne de Nuri Pakdil’in “devrimci İslam”ını sulandırmadan ve pragmatizme tevessül etmeden sürdürebilen yüksek vasıflı bir düşünce ve kültür hareketinden söz edebiliyoruz. Popülizm kültürel, zihinsel bayağılaşmayı yanında getirmekle beraber kültürel muhafazakârlığa çok kolay teşne kılınabiliyor. Siyasal iktidar için bir güç kaynağı olmaya başladığında ise popülizm, kültürel muhafazakârlık üzerinde tam anlamıyla bir parazite dönüşmektedir.</p>
<p>Popülizmle kültürel muhafazakârlık arasındaki alışverişten güç devşiren siyasal yapı, göründüğünden daha kırılgan bir nitelik taşır. Bu alışveriş süreci sahih, yüksek kültürle beslenmediği takdirde kültürel dünyayı fasit daireye hapseder ve giderek kendi uzuvlarını yemeye başlar. Kültürel yenilenme ve atılım için makro planda daima sahih, üst (yüksek) kültürün gücüne ihtiyaç vardır. Bu yüzden kültürel muhafazakârlığın “kökü mazide bir ati”yi gerçekleştirebilmesi, popüler kültüre teslim olmamakla mukayyet bir “ibda” hareketinin sonucu olacaktır. Popüler kültürün asalakça yaşamaya olan mecburiyetini, onun bağımsız bir varlığa/varoluşa sahip olamayacak kadar özsüz, iğreti oluşuyla ilişkilendirebiliriz. Öyle ki popüler kültür adeta ‘var ama yok’ anlamında bir paradoksla mücessemdir.</p>
<p>Güçlü ve nitelikli olan karşısında her an bozguna uğramaya hazır vaziyettedir. Bu yüzden popüler kültüre kültür demek bile fazlasıyla iyi niyetli bir anlayış olacaktır. Bauman’ın “herkesin beğenisine ve anlama kapasitesine göre budanmış “kitle kültürü” kültür falan değildir; daha çok kültürün yıkılmasıdır, bir anti-kültürdür.” (Bauman 2000, 111) derken kastettiği de tam budur. Dolayısıyla popüler kültürü bir tür gölge-kültür olarak tanımlamamız yanlış olmaz. Kendi zeminini oluşturamayacak kadar -yerli veya yabancı- var olan bir kültüre bağımlılık gösterir. Yerli/yerel kültürden hareket etme zorunluluğu olmadığı için rahatlıkla yabancı bir kültürün taşıyıcılığını da yapabilmektedir. Kültürel yabancılaşma bu açıdan sadece münevver zümreyle sınırlı bir hadise olmaktan çıkmıştır.</p>
<p>Medya dünyası toplumu artık bütün katmanlarıyla yabancı kültürlerin etkisine açmış, bir bakıma kültürel yabancılaşma çok daha sıradan bir vakıaya dönüşmüştür. Yabancılaşma boyutuyla bu durum bizim açımızdan ne kadar tedirgin ediciyse yerli kültürün iğreti, içi boşalmış örüntülerle popüler kültür tarafından soğurulması da o denli tedirgin edici ve suni oluşumlardır. Söz konusu soğrulmanın birtakım kültürel, sosyal ritüellerle sınırlı kalmayıp entelektüel, zihinsel dünyayı içine çeken bir vakum alanına sahip olması, işin esas itibariyle en kritik, en vahim tarafıdır. Popüler kültür üst kültürü semirmekle kalmayıp onu aynı zamanda dejenere eder. Dahası Bauman’ın bahsettiği kültürel yıkımı vaki hale getirir. Lahbabi’nin ifadesiyle söylersek “Debdebe kültürü olarak kalan bir kültür tehlikelidir, çünkü sahte ve zararlıdır.” (Lahbabi 1980, 175).</p>
<p>Bugün üst kültürle alt (popüler) kültür arasındaki mesafeyi kapamak gibi bir sorundan bahsetmenin handiyse hiçbir anlamı kalmamıştır.</p>
<p>Sorun gerçek anlamıyla aslında bir kültür üretip üretmeme sorunudur. Bugün için daha ziyade kültürel muhafazakârlığın etkisi altında şekillenen popüler kültürün, önümüzdeki süreçte kültürel yabancılaşmaya daha fazla maruz hale gelmesi sürpriz olarak görülmemeli.<br />
Modernlik öncesinin halk kültüründen farklı olarak belli bir iğretilikle (sahtelikle) zuhur eden popüler kültür, baskın bir üst kültür tarafından domine edilmeye her zaman teşne konumdadır. Milliyetçi ideolojinin burada yabancı kültüre karşı muhafazakâr-popüler kültürü ilanihaye koruyucu bir şemsiye görevi görmesini beklemekse epey bir safdilliktir. Ne milliyetçi reflekslerle ilgili tepkici ve içe kapanmacı psikolojiye ne de doğrudan popüler kültürün yüzeysel ve aldatıcı gücüne umut bağlamak doğrudur. Yazık ki muhafazakâr kültürün teminatı olabilecek bir halk kültürü de artık sosyal hayattan eni konu tasfiye olmuş gözüküyor.</p>
<p>Şu halde asıl mesele, popüler kültürün topyekün reddi değil hakiki anlamda atiyi şekillendirecek olan kültürel değerleri üretmektir. Popüler kültür bu değerler çerçevesinde kendi iklimini ve karakterini oluşturacaktır. Aslolan ise değerleri yaratmaktır. Kültür dediğimizde söz konusu değerleri tedarik edebilen, bununla terbiye edilmiş bir dünyayı anlarız. Terbiye etme gücü kültürün sahihliği ve sahiciliğine bir işarettir. Daryuş Şayegan’ın ifadesiyle kültür “İnsanın özünün, toplumsal sistemin, dini inançların ve felsefi görüşlerin üzerine kurulu olduğu ideallerle uyumlu hale gelmesi için terbiye” (Şayegan 2008, 167) edici işlevlere sahip birtakım anlam ve unsurlardan oluşur. Popüler kültür asalaklığı ve yüzeyselliği sebebiyle bu mahiyette bir ibdayı başaramaz. Olsa olsa ibda için lazım olan sosyal, kültürel motivasyonu verebilir.</p>
<p><strong>Muhafazakârlığın Sonu</strong></p>
<p>Bugün cari anlamıyla kültürel iktidarın nerede olduğu tartışılabilir. AK Parti iktidarının tamamen sandık gücüyle devamlılık gösterdiğini söylemek Türkiye gerçeklerini ıskalamamızla ilgili bir yanılsamanın sonucudur. ‘Mutlak iktidar’ı ise günümüz dünyasında artık söz konusu bile etmemek gerekiyor. Bir bakıma kültürel muhafazakârlığın ve bunun üzerinden gelişen popüler kültürün Türkiye’de hakim ve/veya etkin konuma geldiği, modern-seküler kültürün nispeten marjinalize olduğu kabul edilebilir. Başka deyişle kültürel iktidar artık daha parçalı, daha mozaik bir yapıya doğru evrilmiştir. Bunda siyasal iktidarın payı olduğu kadar, Eski Türkiye’nin merkez-çevre sosyolojisinde meydana gelen değişmenin, kültürel sosyolojiyi yeniden şekillendirmiş olmasının da önemli etkilerinin olduğu şüphesiz.</p>
<p>Kültürel alanda böylece daha demokratik bir iktidar realitesinden söz edilebilir. AK Parti’nin sosyolojik varlığı, kendisini kültürel dünyanın muhtelif uzamlarına (varoluş alanlarına) transfer etme başarısını iyi kötü göstermiştir. Fakat o, bu başarı gücünü daha ziyade sosyolojik dinamiklerden almakta, entelektüel ve kültürel yeterlilik bakımından hala şüphe verici gözükmektedir. Dahası AK Parti, kültürel popülizmin handikaplarını daha yeni yeni hissetmeye başlamış, kültürel muhafazakârlığın Türkiye realitesini ve siyasetini taşıma istidadında olmadığını sanki yavaş yavaş görme şansını yakalamıştır.</p>
<p>Ucube heykel söylemlerinin ucuz bir popülizm olduğu artık aşikardır. Bu itibarla, kültürel popülizmin sürdürülebilir nitelikte olmadığını anlamadığımız takdirde, kültürel demokrasinin aslında bir çözüm olmadığını da acı sonuçlarıyla tecrübe etmiş olacağız. Modern-seküler kültürün popüler kültür alanlarını işgal etmesi işten bile olmayacaktır. Bunu öngörememek bize sanıyorum pahalıya patlayacaktır.</p>
<p>Soru basit ama hayati: Yeni Türkiye’nin inşasında kültürün olmazsa olmaz bir yeri olacak mı? Eğer olacak cevabında samimiysek bunun popüler kültüre ram olmamış vizyon ve politikalarla temellendirilmesini, işin can alıcı noktası olarak görmek ve ciddiye almak zorundayız. Hepsinden önemlisi, kültür işlerinin ehil, ehil olduğu kadar da idealist kimseler tarafından yürütülmesi konusunda hassas ve dürüst olmak gerekiyor. Üst kültürle popüler kültür arasındaki korelasyonu doğru ve etkili bir şekilde kurup kuramayacağımız bu süreçte belirleyici, dolayısıyla hayati faktör olacaktır.</p>
<p>Vizyon, politika, ehliyet, idealizm: Yeni Türkiye siyasetinin kültürel problematiğinde bu bileşenler önemli bir yer tutmaktadır. Kültürel çalışmaların popülizme teşne hale getirilmesinde sözü edilen bileşenlerle ilgili zaafların her birinin ayrı ayrı rolü var.</p>
<p>Günü kurtarmaya yönelik yaklaşımlar siyaseti, bürokrasiyi ve birtakım simsarları memnun edebilir ama buradan kültürel bir mayalanma umut edilemez. Oysa kültürel-entelektüel meydan okumayı ve evrensel bir teklifi izhar ettirmek, Yeni Türkiye’nin en ayırt edici ontolojik şartlarından biridir. Buysa siyasal iktidar tarafından oportünist/pragmatik politikalara feda edilmeyecek kadar hassasiyetle üzerinde durulması gereken bir sorumluluk meselesidir.</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://www.yorungedergi.com/iktidarin-kulturle-imtihani/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Kültür Politikalarının Şirazesi ve Geleceğimiz</title>
		<link>https://www.yorungedergi.com/kultur-politikalarinin-sirazesi-ve-gelecegimiz/</link>
					<comments>https://www.yorungedergi.com/kultur-politikalarinin-sirazesi-ve-gelecegimiz/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[Ali Metin]]></dc:creator>
		<pubDate>Sat, 03 Mar 2018 06:05:14 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Kültür - Sanat - Tarih]]></category>
		<category><![CDATA[6. Sayı]]></category>
		<category><![CDATA[Ali Metin]]></category>
		<category><![CDATA[Kültür]]></category>
		<category><![CDATA[Kültür Politikaları]]></category>
		<guid isPermaLink="false">http://www.yorungedergi.com/?p=1706</guid>

					<description><![CDATA[Kültürel üstünlük için elzem olan zihinsel üstünlüğün tedariki, kültür politikalarının en temel kriterlerinden biri olmak zorundadır. Aksi halde değil kültürel iktidar, kültürel-tarihi dinamiklerin bir eseri diye görebileceğimiz siyasal iktidar bile dayandığı nesnellik zeminini kaybedecektir. Cumhuriyet Türkiye’si, topraklarımıza ait kültürel gerçekliğin Marks’ın ileri sürdüğü basitlikte edilgen bir olgu olmadığını ortaya koymaktadır. Ne taraftan bakarsak bakalım, kültür olgusu yaşadığımız realitenin belirleyici dinamiklerinden biri gözüküyor. Bu gerçek dün de böyleydi, bugün de böyle. Yüzyıllık zaman süreci içinde kültürün halen belirleyici özelliğini koruması, bunun konjonktürel değil sosyal yapıya ait karakteristiklerle ilgili ayırt edici bir unsur olabileceği ihtimalini kuvvetlendiriyor. Yine de çok emin olmamak kaydıyla altyapı-üstyapı ilişkileri açısından Batı toplumlarıyla bu çerçevede özsel bir farklılılaşmadan söz edebiliyoruz. Esasında Marks’ın teorisinin nesnelliği konusundaki şüphelerin Althusser, Gramsci gibi bizzat Marksist ardılları tarafından dile getirilerek teoride bazı tashihler (revizyon) yapılması yoluna gidildiği malum. Ne ki yapılan düzeltmeler altyapı-üstyapı kategorizasyonunu yadsıyan bir boyuta sahip olmadığı için Marksist teoriden kopuşa yol açmış değildir. Altyapı unsurları yapılan revizyonlarda belirleyiciliğini nihai planda korumaya devam etmiştir. Makro bir bakışla bakıldığında, Marksçı çerçevenin dünden bugüne Batı toplumları için -kimi anlaşılır belirsizliklere rağmen- açıklayıcı olabildiği kanaatindeyim. Buna karşılık kendi kültürümüzle alakalı boyutlarda ya özsel bir farklılaşmadan ya da çok daha büyük belirsizlikler ağından söz etmek &#8230;]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p><strong>Kültürel üstünlük için elzem olan zihinsel üstünlüğün tedariki, kültür politikalarının en temel kriterlerinden biri olmak zorundadır. Aksi halde değil kültürel iktidar, kültürel-tarihi dinamiklerin bir eseri diye görebileceğimiz siyasal iktidar bile dayandığı nesnellik</strong><br />
<strong> zeminini kaybedecektir.</strong></p>
<p>Cumhuriyet Türkiye’si, topraklarımıza ait kültürel gerçekliğin Marks’ın ileri sürdüğü basitlikte edilgen bir olgu olmadığını ortaya koymaktadır. Ne taraftan bakarsak bakalım, kültür olgusu yaşadığımız realitenin belirleyici dinamiklerinden biri gözüküyor. Bu gerçek dün de böyleydi, bugün de böyle. Yüzyıllık zaman süreci içinde kültürün halen belirleyici özelliğini koruması, bunun konjonktürel değil sosyal yapıya ait karakteristiklerle ilgili ayırt edici bir unsur olabileceği ihtimalini kuvvetlendiriyor. Yine de çok emin olmamak kaydıyla altyapı-üstyapı ilişkileri açısından Batı toplumlarıyla bu çerçevede özsel bir farklılılaşmadan söz edebiliyoruz. Esasında Marks’ın teorisinin nesnelliği konusundaki şüphelerin Althusser, Gramsci gibi bizzat Marksist ardılları tarafından dile getirilerek teoride bazı tashihler (revizyon) yapılması yoluna gidildiği malum. Ne ki yapılan düzeltmeler altyapı-üstyapı kategorizasyonunu yadsıyan bir boyuta sahip olmadığı için Marksist teoriden kopuşa yol açmış değildir.</p>
<p>Altyapı unsurları yapılan revizyonlarda belirleyiciliğini nihai planda korumaya devam etmiştir. Makro bir bakışla bakıldığında, Marksçı çerçevenin dünden bugüne Batı toplumları için -kimi anlaşılır belirsizliklere rağmen- açıklayıcı olabildiği kanaatindeyim. Buna karşılık kendi kültürümüzle alakalı boyutlarda ya özsel bir farklılaşmadan ya da çok daha büyük belirsizlikler ağından söz etmek gerekiyor.</p>
<p><strong>Kültürel ve Küresel Realite</strong></p>
<p>Bilhassa yavaş modernleşmeden ve/veya modernleşme sürecindeki sosyo-kültürel direnç faktörlerinin mahiyetinden kaynaklanan tarihsel farklılaşmaları göz önünde tutmamak entelektüel bir kolaycılık olacaktır. Değişim sürecinin yönünü etkilemeyecek düzeydeki kısmi, tarihsel farklılaşmaları doğru tahlil edemeyişimiz, bizi önemli yanılsamalara maruz kılmaktadır. Bunun emarelerini fazlasıyla müşahede etmekten öteye, muhafazakâr ve İslamcı cenahta bir entelektüel körlüğün olduğunu da fark edebiliyoruz. Değişimi anlamak için realiteyi anlamak, buradan hareketle neyi değiştirip neyi değiştiremeyeceğimize dair bir öngörü sahibi olmak önemlidir. Her politika böyle bir gerçekçilik ve rasyonellikle koşulludur. Tarihsel bir derinlik ve ufuk içinde hadiselere bakmadıkça yaşanan sürece ilişkin tasarruflarımızın yön verici bir “nitelik” ortaya koyması beklenmemeli. Aksi halde politika adı altında yapılan işler zevahiri kurtarmaya matuf, konjonktürel getirilerle sınırlı çalışmalar olacaktır.</p>
<p>Şu halde nesnel gerçeklikle buluşmamız her şeyden daha önemli. Batı’yla olan kavgamız bizi bu anlamda bir körleşmeye ve hamasete mahkum etmemeli. Kendimiz (yerli ve milli) olmak da büyük, tarihsel değişimin öznesi olabilmek de gerçekliği görme gücümüze bağlıdır. Bir gerçeği artık iyice bellemek zorundayız: küreselleşme süreci kendisini dünya ülkelerine karşı konulamaz şekilde dayatıyor, buysa sadece medeniyetin değil kültürün de evrenselleşmesinin önünü açmaktadır. Bu meseleye ilişkin hiçbir şekilde gerçekçilikten ödün verme lüksümüz olamaz. Verdiğimiz her ödün sosyal ve entelektüel açıdan zaman kaybı olacaktır.</p>
<p>Dolayısıyla kültür meselesine küresel zaviyeden bakılmadıkça istikbalimizi temin edecek kültür politikalarının realize edilmesi ham hayal olacaktır. Bir taraftan kültürün bizim sosyal realitemiz açısından belirleyiciliğini, diğer taraftan dünya kültürüne doğru bir gidiş süreci içinde bulunduğumuzu iki önemli mihenk taşı olarak kabul etmek gerekiyor. Bu iki boyutlu ve çatışmalı durumun sonucu olarak şizofrenik bir gerçeklik içinde yaşadığımızdan bile söz etmek mümkün.</p>
<p>Daryush Shayegan’ın “kültürel şizofreni” tanımlaması, giderek daha fazla gerçek hale geliyor denebilir. İletişim çağı, maruz kaldığımız kültürel şiddetin hem daha yaygınlaşmasını hem de derinlere doğru nüfuz etmesini getiriyor. Kültürel muhafazakârlık artık “sosyal” temellerini giderek kaybetmekte. Ancak zihinsel, itikadi, ahlaki derinliğe ve öze sahip unsurlarla belli bir varoluş zeminine taşınabilen kültürel değerler yaşama gücüne sahip görünüyor. Muhtemelen kültürün önemini kaybettiği değil ama daha evrensel bir irtifa, bir ağırlık kazanma mecburiyetiyle karşı karşıya geldiği bir dönemi yaşıyoruz.</p>
<p><strong>Reaksiyoner Dinamiklerle Tayin Edilen Bir Seyir Süreci</strong></p>
<p>Bilindiği gibi tek parti yönetimi, batılılaşma/modernleşme sürecinin aynı zamanda kültürel batılılaşmayı zorunlu kıldığından hareketle bu yönde radikal adımlar attı. Ne ki uygulanan kültür politikaları karşısında toplum sanıldığından daha dirençli, daha muhafazakâr bir tavır sergilemişti. Dönemin kültür politikaları konjonktürel olarak tamamen değilse bile büyük ölçüde fiyaskoyla sonuçlandı. Bunda dinin en önemli, belki de tek belirleyici olduğunu söylemek yanlış olmaz.</p>
<p>Halifeliğin kaldırılmasından duyulan hoşnutsuzluğu da buraya ilave ederek söylersek, uygulanan kültür politikaları aslında var olan “dini-kültürel-sosyal” fay hattını ortaya çıkaran ve/veya tebarüz ettiren bir tür turnusol kâğıdı olarak rol oynadı. Dini kodların belirleyici olduğu unsurlarla seküler unsurlar arasındaki ayrışma bu fay hattını tayin edici nitelikteydi. Türk sanat müziğinin yasaklanması gibi uygulamaların bazı seküler unsurları rahatsız ettiği muhakkaktır ancak bu kabil küçük istisnaları göz ardı edecek olduğumuzda uygulanan kültür politikalarının din eksenli bir ayrışmaya yol açtığı aşikardır.</p>
<p>Kültürel-sosyal fay hattı dini ve seküler kodlara ilişkin bir ayrışmanın sonucu olmakla beraber, tek parti yönetimine yönelik muhalefetin başka fikri dinamiklerden beslendiği de göz ardı edilemez. Nitekim Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası adem-i merkeziyetçi olduğu kadar pozitivist bir zihniyetin uzantısıydı. Devletçi ve otoriter anlayışlara karşı liberal fakat seküler bir muhalefeti öngörüyordu. Türkiye sağının Tanzimat döneminden itibaren faal hale gelmeye başlayan adem-i merkeziyetçi damarı, giderek seküler bir mahiyete bürünmekle kalmadı, çok partili döneme geçişle birlikte tek parti yönetiminin oluşturduğu dini-kültürel reaksiyonu siyasal güce tahvil etme imkanına kavuştu. İslami hassasiyetler, daha genelde kültürel muhafazakârlık artık sağın şemsiyesi altındaydı. Kültürel batılılaşmaya ve elitist/otoriter modernleşmeciliğe karşı kültürel muhafazakârlığı kendi ideolojisine entegre etmekte ve neticede bundan siyasi güç (iktidar) temin etmekteydi.</p>
<p>Oysa kültürel muhafazakârlık, bütünüyle sekülerleşmeye izin vermeyen özündeki İslami hassasiyetler sebebiyle farklı oluşum ve gerilimlere daima açık bir konum arz eder. Sağın kültürel muhafazakârlığı sahiplenmesi, tarihi ve reel şartlar çerçevesinde gayet tabii sayılır. Ancak dini hassasiyetlerin kültürel muhafazakârlıkla massedilemeyecek bir mecraya doğru akma ihtimaline de siyasi isterlerle mani olunamaz. Kültürel batılılaşma politikaları karşısındaki toplumsal reaksiyon kültürden daha ziyade dini sahiplenmenin sonucudur.</p>
<p>Devletin ve vatanın bekasını İslam’ın bekası için şart olarak telakki eden sosyal unsurlarla, bunu salt milli varlık meselesi diye görenler arasındaki farkı burada mutlaka ayırt etmek gerekir. İslam’ı milli varlığın önkoşulu saymak, milli mücadelenin hakim ruhunu teşkil etmekteydi. Bu ruh, kültürel kimlik ve realite içinde yaşamaya hep devam etti. Kültür, İslam ruhunu koruyucu bir fanus oldu. Kültürel batılılaşmayı (modernleşmeyi) benimseyenlerle reddedenler arasındaki ayrışma, din eksenli içeriğiyle özgülleşti.</p>
<p>Diğer taraftan, tek parti yönetiminin batıcı, otoriter modernleşmeciliği kültürel planda arzu ettiği başarıyı gösteremedi. Fakat toplumdaki ayrışma potansiyelini harekete geçirerek seküler ve bazı heterodoks unsurları batı kültürüyle modifiye edecek bir süreci hızlandırdı. Hızlandırdı, zira kültürel batılılaşma toplumun üst katmanlarında zaten yaşanan bir süreçti.</p>
<p>Seküler düşünce münevverlerin dünyasında şüphesiz ciddi bir karşılığa sahipti. Meşrutiyet döneminin üç tarz-ı siyasetinden biri olan batıcılık, seküler düşüncenin siyasetteki tek değil ama en radikal yansımasını oluşturdu. Dolayısıyla tek parti yönetiminin kültür politikaları, batıcı tarz-ı siyasetin otoriter bir icrasından ibaretti. Toplumu otoriter uygulamalarla dönüştürme politikasının kültür alanındaki bir versiyonuydu.</p>
<p>Tek parti yönetiminin dini-kültürel fay hattını hesaba katmamış olabileceği düşünülemez. Kültürel batılılaşmayı uzun vadeli bir sürece yaymış olma ihtimali çok daha muhtemel ve gerçekçi sayılabilir. Hepsinden daha önemlisi, kültürel dönüşümün önündeki dini-kültürel bariyeri ortadan kaldırmak için ciddi bir zihinsel, ideolojik dönüşüme ihtiyaç olmasıydı. Bu dönüşüm ya modernleşme sürecinin kendi tabii dinamikleriyle olacak ya da kültürel faaliyetleri de içeren programlı ve etkili nitelikteki eğitim-iletişim-propaganda çalışmalarıyla gerçekleşebilecektir. Tek parti yönetiminin bu minval çalışmaları beklenen neticeyi vermedi. Yönetici kadrolar da Kemalist aydınlar da esasen ideolojik ihtiyacın farkındaydılar.</p>
<p>Kadro (Kadro dergisi) hareketi Kemalist batılılaşmanın ihtiyacı olan ideolojik tahkimatı gerçekleştirmek üzere 1930’lu yılların başında önemli bir “sorumluluk” üstlendi. Kemalizmi ideolojik olduğu kadar teorik bir çerçeveye kavuşturma yolunda çaba sarf ettiler. Fakat hareketin ideolojik etkisi lokal düzeyde kaldığı gibi teorik anlamda da kadük kaldı. Teorik derinleşmeyi sağlayacak sağlam bir entelektüel zemin inşa edilemedi. Ortalama 800 civarında satış rakamı olan derginin, ardındaki devlet desteğine rağmen üç yıl sonra yayınına son verilmiş olması manidardır. Bunu Kemalist iktidarın ideolojiye ve teoriye olan inançsızlığı, başka bir açıdansa siyasete olan aşırı güveniyle açıklamak pek yanlış olmamalı. Ama daha ciddi bir ihtimalden söz etmek gerekirse o da Kadrocuların ikbal arzularının idealizmin önüne geçerek bürokrasiye katılmaları, böylece mevziiyi terk etmiş olmalarıydı.</p>
<p>Her şeye rağmen, bilhassa eğitim kurumlarının ideolojik başarıları sayesinde Kemalist bir neslin yetiştiği de yadsınamaz. Bizim burada vurgulamaya çalıştığımız asıl nokta, hem dikey hem de yatay şekilde topluma nüfuz etme başarısını gösterecek zihinsel ve kültürel dönüşüm için gereken entelektüel açılımın yapılamadığı gerçeğidir. Bu açılımın, Kemalist, batıcı düşüncenin önündeki dini-kültürel bariyerleri bertaraf edecek seküler bir zihin inşasıyla mukayyet olduğu temel sabitemizdir. Kültürel üstünlüğün kültürel iktidarı her daim garanti edemeyişi buradaki diğer bir sabitemizdir.</p>
<p>Tek parti yönetimi bu anlamda toplumun kültürel hayatı üzerinde bir iktidar tesis edemedi. Uygulanan kültür politikalarıyla toplumun kültürel hayatı arasındaki mesafe, devleti bir tür iktidarsızlık haliyle karşı karşıya bıraktı. Zira kültürel iktidar, nihayetinde “öteki”ni, yani farklı olanı dönüştürme istidadını gösterdiği nispette gerçeklik kazanabilecektir.</p>
<p><strong>Üstünlük Esasına Dayalı Kültürel Vizyon</strong></p>
<p>Erken Cumhuriyet döneminin realitesi ve buna bağlı olarak uygulanan kültür politikalarının açmazı, zihinsel kodlarla ilgili söz konusu bölünmüşlük halidir. Bunun Türk siyasetini dün olduğu gibi bugün de belirlemeye devam eden sosyolojik realitemiz olduğu bir gerçek. Ak Parti iktidarı, genel planda bahis konusu bölünmenin Türk siyasetindeki en çarpıcı, en somut ifadesi olmuştur. Fakat bugünün realitesini dünün realitesiyle kıyas etmek, daha doğru ifadeyle eş saymak doğru değil. Sosyolojisi, ruhu ve dünyasıyla bugün başka bir “bağlam”ın içindeyiz. Ne kültürel muhafazakârlık ne de İslamcılık artık Kemalist ideolojiyle beslenen reaksiyoner “bağlam”dan azadedir. Ret ve korumacılık değil inşa dönemine girilmiştir.</p>
<p>Ak Parti iktidarının oluşturduğu özgürlük ve güç vasatı, kültürel direnişi kültürel üstünlüğe doğru evirme ihtiyacı ve sorumluluğunu beraberinde getirmiştir. Kültürel üstünlük burada artık zihinsel, ideolojik ve niteliksel üstünlüğün emaresi, hatta şartı haline gelecektir. Dünya kültürü diye bir olgudan söz edebildiğimize göre, bu üstünlüğün evrensel boyutlar içermesi kaçınılmaz olacaktır. Daha can alıcı olansa, dünya kültürünün etkin ve belirleyici failleri haline gelinemediği sürece kültürel bir sömürgeye dönüşme tehlikesinin bütünüyle bertaraf edilemeyeceğidir.</p>
<p>Bugün eğer Batı’nın ve Amerika’nın kültürel hegemonyası küresel bir realiteyse, bu hegemonyayla baş etmenin koşullarını iyi tayin etmek gerekir. Kültürel hegemonyanın zihinsel, ideolojik, teknik vs. bütün bileşenleriyle birlikte değerlendirilmesi şarttır. “İletişim teknolojilerinin belirleyiciliği” ve “kültür endüstrisi” kavramlarıyla sınırlı düzeydeki değerlendirmelere gelince, bunlar bilhassa zihinsel ve ideolojik değerlerin başat nitelikteki önemini göz ardı etmiş olmakla maluldürler.</p>
<p>Kültürel üstünlükten beslenmeyen her türlü kültürel iktidar pamuk ipliğine bağlı sayılır. Niteliğin ve iyinin yerine niceliğin ve vasatın egemenliği altındaki bir kültür realitesi, tarihsel planda esasen edilgen bir nitelik gösterir. İçerdiği unsurlar öteki ve/veya nitelikli (değerli) olan karşısında buzun ateşte erimesi gibi erimeye, tasfiye olmaya mahkumdur. Vasatın ve niceliğin gücüne güvenmek her zaman aldatır. Son kertede, vasat olan üstün olanın hegemonyası altında muhteva ve şekil değiştirmekten kendini alıkoyamaz. Kültürel hegemonya, vasatı ve niceliği de kuşatan bir etki gücüne sahiptir. Bu sebeple yukarıda işaret ettiğimiz kültürel bölünmüşlüğün, yaşadığımız reel “bağlam” içinde ilanihaye devam edecek bir sabite olduğunu zannetmek büyük hata olur. Var olan bağlam, ya üstünlüğe dayalı kültürel bir inşayı ya da çözülerek asimile olmayı giderek dayatacak olan bir süreci potansiyel anlamda içeriyor.</p>
<p>Reaksiyoner birikimler üzerinden uzun erimli bir siyasallaşma gücü ve iradesi ortaya koyan dini-kültürel asabiyet, şimdi ‘sahici bir üstünlük’ zorunluluğuyla karşı karşıya bulunuyor. Kültürel üstünlük bugün artık ontolojik bir koşul olarak kendisini dayatmakta. Zira söz konusu ontolojik (dini-kültürel-sosyal) varlığa anlamını veren hakikat bu üstünlükte mündemiçtir. Başka deyişle, kültürel üstünlük ontolojik üstünlüğün en tabii gereği ve sonucudur. Buysa kendi tarz-ı hayatını, değer ve formlarını başat düzeye getirmek anlamına gelmektedir.</p>
<p>Kültür politikaları bu zaviyeden ele alınmadığı takdirde, niceliğin ve vasatın tahakkümüne duyulan güven bizi ciddi bir körleşme tehlikesiyle karşı karşıya getirecektir. Bu ihtimale karşı ihtiyat ve teyakkuz halinde olmak gerekiyor. Diğer taraftan, kültürel üstünlük için elzem olan zihinsel üstünlüğün tedariki, kültür politikalarının en temel kriterlerinden biri olmak zorundadır. Aksi halde değil kültürel iktidar, kültürel-tarihi dinamiklerin bir eseri diye görebileceğimiz siyasal iktidar bile dayandığı nesnellik zeminini kaybedecektir.</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://www.yorungedergi.com/kultur-politikalarinin-sirazesi-ve-gelecegimiz/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
	</channel>
</rss>
