Bugün, iki bayram birden kutlanıyor. Biri, Türkiye Cumhuriyeti’nin 95. Kuruluş yıldönümü, diğeri ise Türkiye Cumhuriyeti’nin en büyük projesi olan 3. Havalimanı’nın açılışı. Cumhuriyet’in ilanı için 29 Ekim’in seçilmesinin ardında önemli bir mesaj yatıyor. Milli Mücadele kahramanlarından Fahrettin Altay, Cumhuriyet’in ilanından iki yıl sonra 1925’te Mustafa Kemal’e, neden bu tarihi seçtiğini soruyor. Aldığı yanıt şöyle: 

“Mondros 30 Ekim’dir. Cumhuriyet 29 Ekim. İşte bu da mazlum bir milletin ahıdır. Sanırım ki o zamanki devletler bunu anlamışlardır. Deyiniz ki bu tarihten silinmek istenilen bir milletin öcüdür…”

Bugün de dünya, bu yüzyılın başından beri ilk defa her alanda belirsizliklerin öne çıktığı bir dönemden geçiyor. Büyük askeri seçenekleri tetikleyecek kadar karmaşık bir hal alan bu belirsizliklerin düğümü, Türkiye’nin de tam ortasında bulunduğu coğrafyada çözülecek görülüyor. Bu anlamda, Türkiye Cumhuriyeti’nin en büyük projesi olan 3. Havalimanı’nın açılışının 29 Ekim’de yapılması, beka sorununu önceleyen Türkiye’nin, 95 yıl sonra bu kez, bu zamanki devletlere, ikinci bir mesajı olarak görmek gerekiyor.

Cumhuriyet Tercih Değil Bir Zorunluluktu

18. yüzyılın ikinci yarısından itibaren Osmanlı, toprak kayıplarını önlemek için Avrupa devletleriyle ilişkilerinde diplomasiyi, sıcak savaşın yerine koydu. Ancak yine de toprak kayıplarının ve yıkılmanın önünü alamadı. Bu, geri çekilişi durduran ama savunmayı esas alan bir pozisyondu. Bu savunma pozisyonu, 1919-1922 arasındaki Milli Mücadele döneminde önemli bir kırılma yaşadı. Misak-ı Milli çerçevesinde Türkiye, bekasını korumak için yayılmacı olmayan savaş verdi. Ardında da tercihten öte zorunluluk olarak Cumhuriyet ilan edildi.

Cumhuriyet, bir gecede ortaya çıkan bir fikir değildi. Türk aydınları, Osmanlının son döneminde de millet iradesinin tesisi için görüşler dile getiriyordu. Cumhuriyet, işte bu mirasın sonucu olarak ortaya çıktı.

“Yarın Cumhuriyet İlan Edeceğiz”

Peki, Cumhuriyet ilan edilmeden bir gün önce neler yaşandı? Mustafa Kemal, o geceyi Nutuk’ta şöyle anlatıyor:

” … Gece olmuştu. Çankaya’ya gitmek üzere Meclis binasından ayrılırken, koridorlarda beni beklemekte olan Kemâlettin Sami ve Hâlit Paşalara rastladım. Ali Fuat Paşa, Ankara’dan hareket ederken bunların Ankara’ya geldiklerini, o günkü gazetede, ‘Bir uğurlama ve bir karşılama’ başlığı altında okumuştum. Daha kendileriyle görüşmemiştim. Benimle konuşmak üzere geç vakte kadar orada beklediklerini anlayınca, akşam yemeğine gelmelerini, Millî Savunma Bakanı Kâzım Paşa vasıtasıyla kendilerine bildirdim. İsmet Paşa ile Kâzım Paşa’ya ve Fethi Bey’e de Çankaya’ya benimle birlikte gelmelerini söyledim. Çankaya’ya gittiğim zaman orada, beni görmek üzere gelmiş bulunan Rize Milletvekili Fuat, Afyonkarahisar Milletvekili Ruşen Eşref Beylerle karşılaştım. Onları da yemeğe alıkoydum. Yemek sırasında, ‘Yarın Cumhuriyet ilan edeceğiz’ dedim. Orada bulunan arkadaşlar, derhal düşünceme katıldılar. Yemeği bıraktık. O dakikadan itibaren, nasıl hareket edileceği konusunda kısa bir program yaparak arkadaşları görevlendirdim.”

Bu konuşmanın ertesi günü, Mustafa Kemal’in 29 Ekim 1933’te verdiği 10. Yıl Nutkunda en büyük bayram olarak nitelediği Cumhuriyet ilan edildi.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı mesajında, “Ülkemizi ‘muasır medeniyet seviyesinin üzerine çıkarma’ mücadelemizde ileri demokrasi ve güçlü ekonomi yönünde kat ettiğimiz her mesafeyi, şanlı geleceğimiz için yakılan bir ışık olarak görüyorum. İstanbul’daki yeni havalimanımız da, işte bu ışıklardan biridir” dedi.

Türkiye’nin tarihe, mazlumlara sırtını dönen değil evini ve ekmeğini bölüşen bir ülke olarak geçtiğini ifade eden Erdoğan, “Bunun şerefi bize yeter. Bu duruşumuzdan asla taviz vermeyecek, hiçbir engelin, hiçbir sabotajın, hiçbir oyunun bizi hedeflerimizden alıkoymasına müsaade etmeyeceğiz” ifadelerini kullandı.

Erdoğan, yayınladığı 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı mesajında şu ifadelere yer verdi:

“Havaalanı da bu ışıklardan biri”

“Cumhuriyetimizin ilanının 95. yıl dönümünde, Gazi Mustafa Kemal Atatürk başta olmak üzere, İstiklal Harbimizin kazanılmasına ve yeni devletimizin kuruluşuna öncülük eden tüm kahramanlarımızı tazimle yad ediyorum. İlk Meclis’ten bugüne kadar, milli iradenin temsilcisi olarak ülkemizin kurtuluşu, gelişmesi, büyümesi, güçlenmesi için gayret sarf eden milletvekillerimize şükranlarımızı sunuyorum.

Bin yıllık vatanımız Anadolu topraklarının her karışında kanı ve alınteri olan tüm ecdada, şehitlerimize, gazilerimize Allah’tan rahmet diliyorum. Terörle mücadelede ve 15 Temmuz’da hayatlarını kaybeden güvenlik güçlerimiz ile vatandaşlarımızın aziz hatıraları, milletimizin hafızasında ve devletimizin kimliğinde daima yaşayacaktır. Ülkemizi ‘muasır medeniyet seviyesinin üzerine çıkarma’ mücadelemizde ileri demokrasi ve güçlü ekonomi yönünde kat ettiğimiz her mesafeyi, şanlı geleceğimiz için yakılan bir ışık olarak görüyorum. İstanbul’daki yeni havalimanımız da, işte bu ışıklardan biridir.

“Bu şeref bize yeter”

Selçuklu’dan Osmanlı’ya ve oradan genç Türkiye Cumhuriyeti’ne devreden tarihi süreklilik içinde süren büyük yolculuğumuzu, inşallah, 2023 hedeflerimizle taçlandıracak, 2053 ve 2071 vizyonlarımızla da bir üst seviyeye çıkartacağız. Malazgirt’ten başlayıp son bir asırdır Çanakkale’de, Kut’ül Amare’de, Dumlupınar’da, Kıbrıs’ta devam eden zaferlerimizden, Suriye’deki insani duruşumuza kadar her gelişme, milletimizin asil duruşunun sembolleridir.

Türkiye’nin her başarısı, aynı zamanda insanlığın ortak vicdanındaki, bölgemizdeki ve dünyadaki tüm mazlumların, mağdurların yüreğindeki umutları besliyor, canlandırıyor, harekete geçiriyor. İşte bu sebeple ülkemiz, dünyanın en büyük 17. ekonomisi olduğu halde, insani yardımlar konusunda milli gelire göre ilk sırada bulunuyor. Herkesin kapısını ve kalbini kapattığı sığınmacılara evini ve yüreğini açan, insani sorumluluklarını bihakkın yerine getiren tek ülke Türkiye olmuştur.

Tarihe, mazlumlara sırtını dönen değil evini ve ekmeğini bölüşen, her konuda tercihini haktan ve adaletten yana kullanan bir ülke olarak geçmenin şerefi bize yeter. Bu duruşumuzdan asla taviz vermeyecek, hiçbir engelin, hiçbir sabotajın, hiçbir oyunun bizi hedeflerimizden alıkoymasına müsaade etmeyeceğiz. Bizler, 95. yıl dönümüne vasıl olduğumuz Türkiye Cumhuriyetini ilelebet payidar kılmak için var gücümüzle çalışmayı sürdüreceğiz.”