Rohingya Müslümanları İslam dünyasının en sahipsiz ve mazlum milletidir. Ne Filistin ne Afganistan ne Irak ne de Doğu Türkistan kadar gündem olabilir. 1784 yılına kadar bağımsız olan Arakan, Burma ve İngilizlerin işgaline uğradı. Ekonomik, toplumsal baskı ve her türlü ayrımcılığa maruz kaldılar.

Myanmar’daki Müslüman nüfusuyla ilgili maalesef resmi ya da kesin bilgiler yok. 2014 yılında gerçekleştirilen sayıma göre ülkenin nüfusu 51 milyon 419 bin 420 ancak Müslümanlar resmi olarak tanınmadığı için Rohingyalar sayılmadı. Müslümanlara, “yabancılara aittir” ibaresi yazan özel beyaz bir kimlik verilir. Bu kimlik sadece bilgi amaçlı kullanılıyor ve hiçbir geçerliliği yok. Bu kanun yüzyıllardır bu topraklarda yaşayan Arakanlı Müslümanları kendi topraklarında yabancı bir topluluk durumuna düşürdü.

Rohingyalar Bangladeş göçmeni olarak nitelendiriliyor. Arakan’da 1,5 milyon Müslümanın yaşadığı sanılıyor. Ancak son yıllarda baskı ve şiddetten kaçan Rohingyalar nedeniyle bu nüfusun (2017 Haziran) 1 milyon 90 bine düştüğü düşünülüyor. Resmi rakamlara göre Myanmar’ın yüzde 4’ü Müslüman.

Myanmar devletinin 1942 yılından beri sistematik baskı ve zulmünden kaçan üç milyondan fazla Rohingyalı; Malezya, Bangladeş, Pakistan, Suudi Arabistan, Tayland, Avrupa ve Endonezya’da mülteci olarak yaşıyor.

BM’ye göre Arakanlı Müslümanlar dünyanın en çok eziyet gören etnik gruplarından biri. Dünya üzerindeki Rohingyaların nüfusunun 4 milyon civarında olduğu sanılıyor.

70 yıldır Arakan’da soykırım uygulanır biz feryad u figan eyleriz oysa Arakanlı kardeşlerimizi İslam ülkelerine paylaşmayı konuşsak daha faydalı oluruz. Bu insanların göz göre göre katledilmelerine şahit olmaktansa İslam ülkelerine dağıtmak en akıllı ve vicdanlı bir çözümdür.

Myanmar’da 1982 yılında çıkan bir yasayla Arakanlı Müslümanların vatandaşlıkları elinden alınmıştı.
Yasa, Arakanlı Müslümanları vatansız hale getirirken seyahat özgürlüğü, temel eğitim ve sağlık hizmetlerinden yararlanma ve mülkiyet dokunulmazlığı gibi temel hakları da ellerinden alındı. İslam ülkeleri ve BM, İnsan Hakları İzleme Örgütü’nün raporlarını yorumlamanın ötesinde somut hiçbir çözüm üretemedi.

İnsan Hakları İzleme Örgütü’ne göre 2012 yılındaki şiddet olaylarında 140 bin Rohingya ülke içinde göç etmek zorunda kaldı. 2013 yılında yayınladığı “Yapabileceğiniz Tek Şey Dua Etmek” adlı raporunda Myanmarlı yetkilileri, Arakan eyaletinde Rohingyalara karşı etnik temizlik yapmakla suçladı. Son 30 yıldır sürekli olarak Myanmar hükümet yetkilileri tarafından Arakanlı Müslümanların katledilmelerine ve göçe zorlanışlarına şahit oluyoruz. Dualar, beddualar ve protestolar ile geçen tam 30 yıl.

Arakan eyaletinde geçen yıl ekim ayında polis kontrol noktalarına düzenlenen ve 9 polisin hayatını kaybettiği saldırıların ardından Myanmar ordusunun başlattığı operasyonlar, Müslüman azınlığı büyük şiddet dalgasına maruz bırakmıştı. Operasyonlar nedeniyle 400 kişi hayatını kaybetmiş, 90 binden fazla Arakanlı Müslüman yurtlarını terk etmek zorunda kalmıştı.

Cuma günü Myanmar ordusunun, Arakanlı Müslümanlara düzenlediği saldırı sonucunda 89 kişi hayatını kaybetti ve korku içinde birçok insan yine yollara düşerek Bangladeş sınırına doğru yürümeye başladı.

Devamı Yörünge Dergisi 2. Sayısında (Kasım/2017)

Baskı, Sindirme ve Tehcir Politikaları

Myanmar veya eski adıyla Burma ülkesinde Müslümanların maruz kaldığı zulüm, geçtiğimiz haftalarda bir kez daha şiddetlendi. Müslüman halka karşı sömürge döneminde başlayan, belli aralıklarla tekrarlanarak günümüze kadar devam edegelen baskı, sindirme ve terör hareketleri bir kez daha toplu göçe yol açmış durumda.

Tarihsel açıdan bakıldığında 19. yüzyılın ilk yarısında İngiliz işgal yönetimi tarafından Budistlerin Müslümanlara karşı kışkırtılmasıyla, bugüne kadar devam eden bir gerilim ve çatışma ortamına zemin hazırlandığı söylenebilir. 1948’de bağımsızlık elde edildiğinde Müslümanlar, Budist nefretin ürünü bir dizi katliam, tecavüz ve göçe zorlama vakasını hâlihazırda tecrübe etmiş bulunuyordu.

Bağımsızlık sonrasında bir yandan İngiliz sömürge yönetiminin özerklik tanıdığı etnik gruplar bu statülerini kaybetti ve merkezi otoriteye karşı direniş başlattı diğer yandan Müslümanları hedef alan ayrımcı ve dışlayıcı politika kapsam bakımından genişleyerek devam etti. Müslüman azınlık, devlet güçlerinin ve Budist milislerin sistematik biçimde tekrarlanan saldırganlık eylemlerine hedef oldu.

1962’de askeri darbeyle kurulan cunta yönetimi Müslüman halkı ve diğer bazı etnik azınlıkları ekonomik bakımdan yoksullaştırma politikası izledi. Rohingya Müslümanlarının yerli sayılamayacağı propagandasını yaparak Budist Rakhineleri kışkırttı. Devlet kademelerinde görev yapan Müslüman memurların işine son verdi. Şehir ve kasabalar arasında ticaret yapmalarını engelledi. Bu ticareti Budist Rakhinelerin yapması için imkânlar sağladı. Müslümanların cemaatle namaz kılma ve kurban kesme gibi ibadetlerini yasakladı. Pek çok Müslüman sorgusuz biçimde hapse atıldı, ağır işkenceye maruz kaldı veya katledildi. 1982’de çıkarılan Vatandaşlık Kanunu ile Müslümanların bütün vatandaşlık hakları ellerinden alındı, kendi ülkelerinde yabancı durumuna düşürüldü.

Zamanla hak ve özgürlükler daha ileri biçimde kısıtlandı. Müslümanların bir kasabadan diğerine veya Arakan’ın başkenti Akyab’a seyahat etmeleri, evlenmeleri ve yükseköğretim görmeleri yasaklandı. Devlet hastanelerine gitmeleri, betondan ev inşa etmeleri, sabit telefon ve cep telefonu sahibi olmaları, motorlu taşıt sahibi olmaları yasaklandı. İş yeri açmak isteyenlere, bir Budist’le ortaklık kurma mecburiyeti getirildi. Pek çok bölgede akşam saat 9’dan itibaren sokağa çıkma yasağına tâbi tutuldu. Pasaport talepleri geri çevrilerek yurtdışına seyahat etmeleri de engellendi.

Devamı Yörünge Dergisi 1. Sayısında (Ekim/2017)