<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss version="2.0"
	xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
	xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/"
	xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
	xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"
	xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/"
	xmlns:slash="http://purl.org/rss/1.0/modules/slash/"
	>

<channel>
	<title>Mustafa ÖZEL &#8211; Yörünge Dergisi</title>
	<atom:link href="https://www.yorungedergi.com/author/mustafa-ozel/feed/" rel="self" type="application/rss+xml" />
	<link>https://www.yorungedergi.com</link>
	<description>&#34;Türkiye’nin Entelektüel Aklının Buluşma Noktası&#34;</description>
	<lastBuildDate>Sat, 01 Dec 2018 08:33:39 +0000</lastBuildDate>
	<language>tr</language>
	<sy:updatePeriod>
	hourly	</sy:updatePeriod>
	<sy:updateFrequency>
	1	</sy:updateFrequency>
	<generator>https://wordpress.org/?v=6.6.10</generator>

<image>
	<url>https://www.yorungedergi.com/wp-content/uploads/2020/05/cropped-logo-favico-32x32.png</url>
	<title>Mustafa ÖZEL &#8211; Yörünge Dergisi</title>
	<link>https://www.yorungedergi.com</link>
	<width>32</width>
	<height>32</height>
</image> 
	<item>
		<title>Bir Kur&#8217;an Buyruğu: İşi Ehline Vermek</title>
		<link>https://www.yorungedergi.com/bir-kuran-buyrugu-isi-ehline-vermek/</link>
					<comments>https://www.yorungedergi.com/bir-kuran-buyrugu-isi-ehline-vermek/#comments</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[Mustafa ÖZEL]]></dc:creator>
		<pubDate>Fri, 30 Nov 2018 22:25:58 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Köşe Yazısı]]></category>
		<guid isPermaLink="false">http://www.yorungedergi.com/?p=5297</guid>

					<description><![CDATA[Kur’an-ı Kerim liyakate dayalı bir sistem önermektedir. Nisâ suresi 58. ayet, bu konuda gayet net ve açıktır. Ayet-i kerimenin anlamı şöyledir: “Allah size kesinlikle görevleri ehil ve layık olanlara vermenizi, insanlar arasında bir yargılama yaptığınızda adaletle yargılama yapmanızı emrediyor. Allah size ne de güzel öğüt veriyor! Şüphesiz Allah, her şeyi duyan, her şeyi görendir.” Toplumsal bir yapı, düzen kurmak, nitelikli insanlara bağlıdır. Nitelikli, vasıflı, kabiliyetli insanların varlığı gereklidir ancak yeterli değildir. Asıl olan, bunların yönetim mekanizmasında uygun yerlerde görev almasıdır. Bu da üst yöneticilerin tercihlerine koşut olduğundan, tepe yöneticilerin nasıl bir çalışma ekibi oluşturacakları sorusu öne çıkmaktadır. İnsan ve toplum yönetimi, kadim meselelerdendir. Bir toplum içinde yaşadığımıza göre birileri, içinde yaşadığımız toplumu yönetecektir. Yoksa kargaşa ve anarşiden başımızı kaldıramayız. Her insanda, genelde birilerine hükmetme, onlara emretme duygusu, arzusu vardır. Bu, toplumun en küçük birimi aileden başlayıp en güçlü ve etkin kurum olan devlete kadar uzayıp gider. Yönetim ilişkilerinin oldukça girift ve karmaşık olduğu, bir o kadar da baş döndürücü bir hızla cereyan ettiği günümüz dünyasında elzem olan, her yere, her kuruma en layık olanı, en ehil olanı, en donanımlı olanı getirmektir. Şurası bir gerçektir ki insanlar kendilerine, eğitimlerine, birikimlerine, deneyimlerine bakmadan herhangi bir işe, göreve talip olabilirler. Yahut şartları sağlayarak &#8230;]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p class="p1"><span class="s1"><b>Kur’an-ı Kerim liyakate dayalı bir sistem önermektedir. Nisâ suresi 58. ayet, bu konuda gayet net ve açıktır. Ayet-i kerimenin anlamı şöyledir: “Allah size kesinlikle görevleri ehil ve layık olanlara vermenizi, insanlar arasında bir yargılama yaptığınızda adaletle yargılama yapmanızı emrediyor. Allah size ne de güzel öğüt veriyor! Şüphesiz Allah, her şeyi duyan, her şeyi görendir.”</b></span></p>
<p class="p4"><span class="s1">Toplumsal bir yapı, düzen kurmak, nitelikli insanlara bağlıdır. Nitelikli, vasıflı, kabiliyetli insanların varlığı gereklidir ancak yeterli değildir. Asıl olan, bunların yönetim mekanizmasında uygun yerlerde görev almasıdır. Bu da üst yöneticilerin tercihlerine koşut olduğundan, tepe yöneticilerin nasıl bir çalışma ekibi oluşturacakları sorusu öne çıkmaktadır. İnsan ve toplum yönetimi, kadim meselelerdendir. Bir toplum içinde yaşadığımıza göre birileri, içinde yaşadığımız toplumu yönetecektir. Yoksa kargaşa ve anarşiden başımızı kaldıramayız. Her insanda, genelde birilerine hükmetme, onlara emretme duygusu, arzusu vardır. Bu, toplumun en küçük birimi aileden başlayıp en güçlü ve etkin kurum olan devlete kadar uzayıp gider. Yönetim ilişkilerinin oldukça girift ve karmaşık olduğu, bir o kadar da baş döndürücü bir hızla cereyan ettiği günümüz dünyasında elzem olan, her yere, her kuruma en layık olanı, en ehil olanı, en donanımlı olanı getirmektir.</span></p>
<p class="p4"><span class="s1">Şurası bir gerçektir ki insanlar kendilerine, eğitimlerine, birikimlerine, deneyimlerine bakmadan herhangi bir işe, göreve talip olabilirler. Yahut şartları sağlayarak da yapabilirler bunu. İster şartları taşıyor olsun, isterse de taşımıyor olsun atama, görevlendirme, yetkilendirme erkini elinde bulunduran kişinin uhdesindedir iş.</span></p>
<p class="p4"><span class="s1">Yöneticide, âmir pozisyonuna getirilecek, bir işin başına oturtulacak kişide birçok şart aranabilir. Eğitim, beden ve ruh sağlığı, sosyal ilişki ve insanî beceriler vs. Alanla ilgili klasik ve modern literatürde, Doğu’da ve Batı’da bu bapta derinlikli, geniş tartışmalar yapılmıştır. Bunlar içinde olmazsa olmaz olanlardan biri, liyakattir. Layık olmayan, işi bilmeyen birini bir makama, bir göreve getirmek, hem getiren hem getirilen hem de getirildiği kurum için zulümdür, kayıptır. Dünyada herkesin yapabileceği bir iş mutlaka vardır. Olması gereken, layık olduğumuz, bildiğimiz işi yapmaktır. Bu, verimlilik için zorunludur.</span></p>
<p class="p5"><span class="s1"><b>“Kıyamet Alameti”</b></span></p>
<p class="p4"><span class="s1">Kur’an-ı Kerim liyakate dayalı bir sistem önermektedir. Daha doğrusu sistemin merkezine liyakati, ehliyeti, yeterliliği koymaktadır. İslam Siyaset Teorisi’nde, yöneticide aranan temel şart, liyakattir. Nisâ suresi 58. ayet, bu konuda gayet net ve açıktır. Ayet-i kerimenin anlamı şöyledir: “Allah size kesinlikle görevleri ehil ve layık olanlara vermenizi, insanlar arasında bir yargılama yaptığınızda adaletle yargılama yapmanızı emrediyor. Allah size ne de güzel öğüt veriyor! Şüphesiz Allah, her şeyi duyan, her şeyi görendir.” Konunun daha iyi anlaşılabilmesi için tefsir kaynaklarında yer alan ayet-i kerimenin inmesine sebep olan olayı hatırlamakta fayda vardır. Mekke fethedilmiş, Kâbe’nin kapıcılığını (<i>sedânet</i>) yapan Osman b. Talha, Kâbe’nin kapısını kilitlemiş, kapının anahtarını Peygamberimize vermek istememiştir. Bunun üzerine Hz. Ali, zor kullanarak anahtarı Osman’ın elinden almış, kapıyı açmış, Peygamberimiz de Kâbe’nin içinde iki rekât namaz kılmıştı. Çıkışta amcası Abbas gelip Peygamberimizden, Kâbe kapıcılığı görevinin, işinin kendisine verilmesini talep etti. Zaten zemzem suyunu dağıtma, sakalık (<i>sikâye</i>) görevi de kendi uhdesindeydi. Bu olayın ardından yukarıda mealini verdiğimiz ayet indi. Bunun üzerine Hz. Peygamber, Hz. Ali’ye anahtarları müşrik olan Osman b. Talha’ya geri vermesini, kendisinden özür dilemesini emretti. Hz. Ali, denilenleri yapınca Osman şaşırdı, “Beni zorladın, bana eziyet ettin, şimdi de gelmiş hatanı düzeltmeye çalışıyorsun!” dedi. Bunun üzerine Hz. Ali, “Allah senin hakkında ayet indirdi” diye karşılık verdi. Osman, Kur’an-ı Kerim’in kendisine böyle değer vermesi karşısında Müslüman oldu. Hz. Peygamber, layık ve ehil olmayan birinin göreve getirilmesini, kıyamet alameti olarak nitelemiştir. Ebû Hüreyre’nin naklettiğine göre Allah’ın Elçisi, şöyle buyurmuştur: “Yöneticilik layık olmayan kişilere verildiği zaman, kıyameti bekle!” (Buhârî, Rikâk, 35)</span></p>
<p class="p5"><span class="s1"><b>Kişinin Bize Yakınlığı Değil, İşe Yatkınlığı Önemsenmelidir</b></span></p>
<p class="p6"><span class="s1">Burada, Peygamberimizin arkadaşlarından Ebû Zer’i anmak da yerinde olacaktır. İslam topraklarının fetihlerle genişlemesi üzerine Hz. Peygamber, kimi sahabileri değişik bölgelere vali olarak gönderiyordu. Kimileri de kendileri valilik talebinde bulunuyordu. Ebû Zer de bunlardan biriydi. Bir gün Peygamberimize gidip, “Bana yöneticilik görevi vermiyor musun?” diye sordu. Bunun üzerine Hz. Peygamber eliyle Ebû Zer’in omuzuna vurdu ve şöyle dedi: “Ebû Zer! Sen zayıfsın. Yöneticilik ise emanettir. Şüphesiz hakkıyla yerine getirmeyen ve gereğini yapmayanlar için bu görev, kıyamet gününde rezillik ve pişmanlıktır.” (Müslim, İmâre, 16)<span class="Apple-converted-space">  </span>Kur’an’da yöneticilik bir emanet olarak görülmüştür. Bu bağlamda emanet nasıl hassas bir biçimde, özenle, dikkatle korunması gerekiyorsa, yöneticilik de aynı şekilde, aynı ruhla, layık ve ehil olana tevdi edilmelidir. Üst yapı ve üst yönetimdeki bir bozukluk ve karmaşa, müteselsil olarak aşağıya yansıyacaktır. Sorumluluk duygusu taşımayan biri, başında bulunduğu kurum ve kuruluşu nasıl berbat ederse, liyakatsiz, ehliyetsiz, yetersiz, beceriksiz olan da benzer kötü sonuçlara sebep olur. Yöneticiler, kendi işlerinin başına getirmeyecekleri kişileri, kamu yöneticiliğine getirmezlerse, yönetim mekanizmalarında birçok sorun kendiliğinden çözülecektir. Duygusal, yöresel, düşünsel, dinsel vb. yakınlıkların görevlendirmelerde, tayinlerde asla dikkate alınmaması gerekmektedir. Kişinin bize yakınlığı değil, işe yatkınlığı önemsenmelidir. Bir insan gayet ahlaklı, dürüst, dindar biri olabilir. İşi bilmek, işe vâkıf olmak, insan yönetebilmek, apayrı bir meziyettir. Milletin, ülkenin, vatanın geleceğini, kaderini belirleyecek konumda olacak birinde daima liyakat önkoşul olmalıdır. Bütün tarihî tecrübe bunu göstermektedir.</span></p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://www.yorungedergi.com/bir-kuran-buyrugu-isi-ehline-vermek/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>1</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Bir Dava ve Davet Adamı: Mevdudi</title>
		<link>https://www.yorungedergi.com/bir-dava-ve-davet-adami-mevdudi/</link>
					<comments>https://www.yorungedergi.com/bir-dava-ve-davet-adami-mevdudi/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[Mustafa ÖZEL]]></dc:creator>
		<pubDate>Sun, 30 Sep 2018 21:55:54 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Haber Analiz]]></category>
		<category><![CDATA[Ekim 2018]]></category>
		<category><![CDATA[Mevdudi]]></category>
		<category><![CDATA[portre]]></category>
		<guid isPermaLink="false">http://www.yorungedergi.com/?p=2787</guid>

					<description><![CDATA[İslâm dünyası ile çağdaş Batı dünyası arasındaki çatışmadan ortaya çıkan soru(n)lara özel önem verdi. Aynı zamanda modern çağın bazı temel problemlerini incelemeye, bu problemlere İslâmî çözümler sunmaya gayret etti. Bu problemleri ele alması, Batı ve İslâm dünyasının deneyleri bağlamında yeni bir metodoloji de geliştirdi. Ebu’1-A’lâ, 3 Recep 1321/25 Eylül 1903’te, eskiden Haydarabad eyaletinde, şimdi ise Hindistan sınırları içinde bulunan Andhra Pradeş’te bulunan meşhur bir şehirde, Dekken’de doğdu.1 Asil bir ailenin çocuğu olarak dünyaya gelen Mevdudi’nin baba tarafından soyu, Hazret-i Peygamber’e (s.a.v.) uzanmaktaydı. Ailesinin uzun bir geçmişe dayanan manevî liderlik geleneği vardı. Atalarından birçoğu meşhur tasavvuf şeyhlerindendi. Bu büyük âlimlerden biri, kendisinin aile sanını aldığı Çiştî tarikatının meşhur şeyhi Havâce Kutbuddîn Mevdud’dur (ö.527 h.). Mevdudi’nin ataları 9./15. yüzyıl sonralarına doğru Çişt’ten, Hindistan/Pakistan alt kıtasına göç ettiler. İlk ulaşan Mevdudi’nin adaşı, Ebu’l-A’lâ Mevdudi’dir (ö.935 h.). 1855’te doğan ve bir hukukçu olan Mevdudi’nin babası Ahmed Hasan, oldukça dindar ve muttaki bir kişiydi. Ebu’1-A’lâ, üç oğlunun en küçüğüydü. Mevdudi, ilk eğitimini evde aldıktan sonra çağdaş Batı eğitimini, geleneksel İslâm eğitimiyle birlikte vermeye çalışan Fevkaniyye Medresesi adlı liseye kaydoldu. Ebu’l-A’lâ, orta öğrenimini başarıyla tamamladı. Önce hastalığı, daha sonra da babasının ölümü nedeniyle resmi eğitimi inkıtaa uğradığında, Dâru’l-Ulûm’da, Haydarabad, üniversite öğrencisi idi. Bu durum Mevdudi’yi okumaktan alı &#8230;]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p><strong>İslâm dünyası ile çağdaş Batı dünyası arasındaki çatışmadan ortaya çıkan soru(n)lara özel önem verdi. Aynı zamanda modern çağın bazı temel problemlerini incelemeye, bu problemlere İslâmî çözümler sunmaya gayret etti. Bu problemleri ele alması, Batı ve İslâm dünyasının deneyleri bağlamında yeni </strong><strong>bir metodoloji de geliştirdi.</strong></p>
<p>Ebu’1-A’lâ, 3 Recep 1321/25 Eylül 1903’te, eskiden Haydarabad eyaletinde, şimdi ise Hindistan sınırları içinde bulunan Andhra Pradeş’te bulunan meşhur bir şehirde, Dekken’de doğdu.<sup>1</sup> Asil bir ailenin çocuğu olarak dünyaya gelen Mevdudi’nin baba tarafından soyu, Hazret-i Peygamber’e (s.a.v.) uzanmaktaydı. Ailesinin uzun bir geçmişe dayanan manevî liderlik geleneği vardı. Atalarından birçoğu meşhur tasavvuf şeyhlerindendi. Bu büyük âlimlerden biri, kendisinin aile sanını aldığı Çiştî tarikatının meşhur şeyhi Havâce Kutbuddîn Mevdud’dur (ö.527 h.). Mevdudi’nin ataları 9./15. yüzyıl sonralarına doğru Çişt’ten, Hindistan/Pakistan alt kıtasına göç ettiler. İlk ulaşan Mevdudi’nin adaşı, Ebu’l-A’lâ Mevdudi’dir (ö.935 h.).</p>
<p>1855’te doğan ve bir hukukçu olan Mevdudi’nin babası Ahmed Hasan, oldukça dindar ve muttaki bir kişiydi. Ebu’1-A’lâ, üç oğlunun en küçüğüydü. Mevdudi, ilk eğitimini evde aldıktan sonra çağdaş Batı eğitimini, geleneksel İslâm eğitimiyle birlikte vermeye çalışan Fevkaniyye Medresesi adlı liseye kaydoldu. Ebu’l-A’lâ, orta öğrenimini başarıyla tamamladı. Önce hastalığı, daha sonra da babasının ölümü nedeniyle resmi eğitimi inkıtaa uğradığında, Dâru’l-Ulûm’da, Haydarabad, üniversite öğrencisi idi. Bu durum Mevdudi’yi okumaktan alı koy(a)madı. Ancak artık örgün eğitim kurumlarının dışında sürdürmek zorundaydı çalışmalarını. l920’lerin başında Ebu’1-A’lâ Mevdudi kendi başına, ilgi alanındaki konuları araştırabilecek kadar anadili Urducanın yanında, yeterli derecede Arapça, Farsça ve İngilizceyi öğrenmişti. Öğrendiklerinin çoğunu kendi kendine öğrenmesine rağmen, kısa bir zaman içinde bazı salahiyetli âlimlerden sistematik ta’lim (icâzet) alma imkânı buldu. Mevdudi’nin entelektüel gelişimi, büyük ölçüde kendi gayretinin ve hocalarından aldığı teşvikin sonucuydu.</p>
<p><strong>Tahrik-i Hicret’in Liderliğini Kızdırdı</strong></p>
<p>Ahlâkı, edebe olan derin düşkünlüğü, büyük ölçüde ebeveyninin dindarlığını, onun terbiyesine gösterdikleri ilgiyi yansıtır. Formel öğrenimi inkıtaa uğradıktan sonra Mevdudi, yaşamını sürdürmek için gazeteciliğe yöneldi. 1918’de zaten önemli bir Urduca gazeteye yazılar yazıyordu. 1920’de, on yedi yaşında iken; Madhya Pradeş’te, Hindistan, Cebelpur’da yayınlanmakta olan Taç’ın editörlüğüne atandı. 1920’lerin sonunda Delhi’ye geldi. Her ikisi de Müslüman âlimlerin bir kuruluşu olan Cemiyet-i Ulema-i Hind’in yayın organları <em>Muslim</em> gazetesi (1921-1923) ve <em>el-Cemiyet</em>’in (1925-1928) editörlüğünü üstlendi. Onun editörlüğü ile<em> el-Cemiyyet</em>, Hindistan Müslümanlarının önemli bir gazetesi haline geldi.</p>
<p>1920’lerde Mevdudi politikayla da ilgilenmeye başladı. Hilafet hareketine katıldı. Gizli bir örgüt ile ilişkisi oldu. Fakat daha sonra bu tür örgütlerin iç yüzünü gördü. Mevdudi’nin, Hindistan’daki İngiliz yönetimine muhalefet hareketi olan ve bu ülke Müslümanlarının kitleler halinde Afganistan’a hicret etmesini isteyen <em>Tahrîk-i Hicret</em> ile de beraberliği oldu. Hareketin amaçlarının ve stratejisinin realistik/makul olması ve çok iyi planlanması konusundaki ısrarından dolayı Mevdudi, hareket liderliğini kızdırdı. Bundan sonra Mevdudi, ilgisini daha fazla akademik çalışmalara ve gazeteciliğe verdi.</p>
<p><strong>Milliyetçiliğe Sert Eleştiri</strong></p>
<p>1920-1928 yılları arasında Mevlana Mevdudi, biri Arapçadan, diğerleri İngilizceden olmak üzere, toplam dört kitap çevirdi. Aynı zamanda, ilk önemli kitabı <em>el-Cihâd fi’1-İslâm</em>’ı yazdı. Bu kitap, alt kıtanın akademik hayatında ona şöhret kazandırdı. Bu, İslâm Hukuku’nun savaş ve barışa yaklaşımını anlatan şaheser bir kitaptır. İlk önce 1927’de <em>el-Cemiyet</em>’te seri olarak yayınlandı, daha sonra 1930’da kitap olarak basıldı. Bu çalışma hem filozof-şair Muhammed İkbal (ö.1938) hem de Hilafet ve Bağımsızlık hareketlerinin meşhur lideri Mevlana Muhammed Ali Cevher (ö.1931) tarafından büyük beğeniyle karşılandı. Eser, Mevdudi’nin yirmilerinde iken yazılmış olmasına rağmen, en önemli ve en değerli çalışmalarından biri olma özelliğini hâlâ korumaktadır.</p>
<p>1928’de el-Cemiyyet’ten istifasından sonra Mevdudi, Haydarabad’a göç etti, kendini araştırma ve yazmaya verdi. İşte bu dönemde, 1933’te aylık Tercümânü’l-Kur’ân’ın editörlüğünü üstlendi. Dergi, Mevdudi’nin görüşlerinin aktarılmasında önemli bir araç oldu. O, her ay birçok yazının altına imzasını atarak, velûd biri olduğunu ispat etti. Başlangıçta, İslâm’ın düşünce, değer ve temel ilkelerinin yayılması konusunda gayretini yoğunlaştırdı. İslâm dünyası ile çağdaş Batı dünyası arasındaki çatışmadan ortaya çıkan soru(n)lara özel önem verdi. Aynı zamanda, modern çağın bazı temel problemlerini incelemeye, bu problemlere İslâmî çözümler sunmaya gayret etti. Bu problemleri ele alması, Batı ve İslâm dünyasının deneyleri bağlamında yeni bir metodoloji de geliştirdi.<br />
Onları, sağlamlıkları, geçerlilikleri ve Kur’ân ile Sünnet’in öğretileri ile uyumluluğunu teorik bir ölçüyle değerlendirdi. Yazdıkları vukufunu, bilgisini, Kur’ân ve Sünnet öğretilerinin önemini derin kavrayışını, Batı düşünce ve tarihine eleştirel yaklaşımını sergiler. Bütün bunlar onun yaklaşımına bir tazelik, bir canlılık getirmiştir, çağrısı geniş bir yankı bulmuştur.</p>
<p>Otuzların ortasında Mevdudi, o günlerde Hindistan’ın içinde bulunduğu önemli politik ve kültürel sorunlar üzerine yazmaya başlamış, sadece kısa vadeli politik ve ekonomik çıkarlar açısından bakmak yerine, bu konuları İslâmî bakış açısından değerlendirmeye çalışmıştır. Müslüman din kardeşlerinin kafalarını ve gönüllerini büyülemeye başlayan yeni türedi ideolojileri acımasızca eleştirmiş, bu ideolojilerin kofluğunu göstermeye gayret etmiştir. Bu bağlamda Mevdudi, milliyetçilik düşüncesinin potansiyel tehlikelerini ve İslâm’ın öğretileriyle uyuşmazlıklarını sert bir şekilde dile getirmiştir. Mevdudi milliyetçiliğin, Hindistan bağlamında, ortak Müslüman kimliğini daha yıkıcı olduğunu vurgulamıştır. O vakitler, filozof-şair Muhammed İkbal’den gelen bir davet, Haydarabad’ı terk edip, Doğu Pencab’ta, Pathankot ilçesinde bir yere yerleşmesine yol açtı. Mevdudi, <em>Dâru’l-İslâm</em> isimli bir akademik ve araştırma merkezi açtı. Burada İkbal ile ortaklaşa, İslâm bilimlerinde, üstün nitelikli çalışmalar yapacak, hepsinden öte, İslâm Hukuku’nun yeniden yapılanmasını gerçekleştirecek salahiyetli bilginler yetiştirmeyi planlamıştı.</p>
<p><strong>Af Dilekçesini Elinin Tersiyle İtti</strong></p>
<p>1940 yılı civarında, Mevdudi, daha kapsayıcı ve daha büyük düşünen bir hareket kurma konusunda düşünceler geliştirdi.</p>
<p><em>Bu,</em> Cemâat-i İslâmî altında yeni bir organizasyonun kurulmasına yol açtı. Cemâat’i kuran Mevdudi, başkan olarak seçildi, sağlık nedenlerinden dolayı bu görevden ayrıldığı 1972 yılına kadar bu başkanlığı sürdürdü.</p>
<p>1947’de, alt kıtadan iki bağımsız devlet, Pakistan ve Hindistan, ortaya çıktığında; Cemâat, <em>Cemâat-i İslâmî</em> <em>Hindistan</em> ve <em>Cemâat-i İslâmî Pakistan</em> olarak ikiye bölündü. 1947 Ağustosu’ndan, Pa­kistan’a hicret ettiğinden beri Mevdudi, çalışmalarını bu ülkede gerçek bir İslâm Devleti ve İslâm toplumu kurulması konusunda yoğunlaştırmıştır. Bu amaca uygun olarak, İslâmî hayat tarzının değişik, özellikle sosyo-politik yönlerini açıklamak için birçok yazı yazmıştır. İslâmî hayat tarzının uygulanmasına olan bu ilgisi, Mevdudi’nin, Pakistan’da işbaşına gelen hükümetlerin politikalarını eleştirmesine, karşı çıkmasına, gücü ellerinde bulunduranların Pakistan’ı gerçek bir İslâm Devleti’ne dönüştürülmesinde başarısızlığa uğramalarından dolayı suçlamasına yol açmıştır. Yöneticiler buna sert tedbirlerle tepki gösterdiler. Mevdudi sık sık tutuklandı. (Uzun müddet hapiste yattı.)<sup>2</sup></p>
<p>Bu mücadele ve zulüm yılları boyunca Mevdudi, kendini eleştiren ve muhalif olanlar dâhil olmak üzere kararlılığı, azmi ve iradesi ile herkesi etkiledi. 1953’te askerî idare tarafından Kadiyanilik problemi hakkında ağır bir risale yazdığı suçlamasıyla ölüm cezasına çarptırılınca, cesurca, af dilekçesi verme fırsatını elinin tersiyle itti. Neşeyle, tercihini kendisini haksız yere asmak isteyenlerden özür dilemekten yana değil, ölümden yana yaptı. Oğluna ve arkadaşlarına, meslektaşlarına sarsılmaz bir imanla, hayat ve ölümün yalnızca Allah’ın elinde olduğunu söyledi:</p>
<p>“Eğer benim ölüm vaktim gelmişse, hiç kimse beni bundan kurtaramaz. Yok, eğer gelmediyse; ne yaparlarsa yapsınlar, beni darağacına gönderemezler.”</p>
<p>Ailesi de aynı şekilde af başvurusunu reddetti. İçeriden ve dışarıdan halkın yoğun baskısı ile karşılaşan ve Mevdudi’nin kararlılığından şaşkına dönen hükümet, ölüm cezasını ömür boyu hapse çevirdi.</p>
<p>Mevlana Mevdudi, yetmiş altı yıllık hayatını tamamlamıştı. Bu yıllar boyunca, sürekli olarak hareketliydi, hep konuşuyordu. Yüz yirmiden fazla kitap ve risale yazdı. En az yedi yüzü kaydedilmiş bulunan, binden fazla konuşma ve basın açıklaması yaptı.</p>
<p>Ebu’l-A’lâ Mevdudi, 22 Eylül 1979’da vefat etti. Mezarı İçra’daki, Lahor, evinin bahçesindedir.</p>
<p>Yüzden fazla eserin sahibi olan Mevdudi’nin eserlerinin<sup>3</sup> birçoğu, çeşitli Doğu ve Batı dillerine çevrilmiştir. Türkçeye de çevirisi yapılan eserlerinden bazıları şunlardır:</p>
<p><em>1. İslâm’da Cihâd. 2. İslâm’ın Anlaşılmasına Doğru. 3. Kur’ân’a Göre Dört Terim. 4. Hilâfet ve Saltanat. 5. Hz. Peygamber’in Hayatı. 6. Fetvalar (Meseleler ve Çözümleri). 7. İslâm’da İhya Hareketleri. 8. Tefhimü’l-Kur’an.</em></p>
<p style="font-size: 0.8em;"><sup>1</sup> Bu yazı büyük ölçüde, Hurşid Ahmed/Zafer İshak Ensârî tarafından hazırlanan (-Mawlânâ Sayyid Abul A’lâ Mawdûdî, An Introduction to His Vision of Islam and Islamic Revival- Islamic Perspectives, Studies in Honour of Sayyid Abul A’la Mawdudi, The Islamic Foundation 1980). adlı çalışmadan yararlanılarak hazırlanmıştır.<br />
<sup>2</sup> 1948 ve 1967 yılları arasında toplam olarak dört yıl, sekiz ay hapsedildi. İlk olarak 4 Ekim 1948’den 28 Mayıs 1950’ye kadar, ikinci olarak 28 Mart 1953’ten 25 Mayıs 1955’e kadar; üçüncü olarak 5 Ocak 1964’ten 10 Kasım 1964’e kadar; dördüncü olarak 29 Ocak 1967’den 16 Mart 1967’ye kadar<br />
<sup>3</sup> Eserlerin geniş bir listesi için bkz.: Islamic Perspectives, Studies in Honour of Sayyid Abul A’la Mawdudi, The Islamic Foundation 1980. Burada, yazılı ürünlerinin yanı sıra Mevdudi üzerine yapılan çalışmalarla ilgili bir liste de bulunmaktadır.</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://www.yorungedergi.com/bir-dava-ve-davet-adami-mevdudi/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Herkesin Muhtaç Olduğu İki T: “Tesamuh ve Tesanüd”</title>
		<link>https://www.yorungedergi.com/herkesin-muhtac-oldugu-iki-t-tesamuh-ve-tesanud/</link>
					<comments>https://www.yorungedergi.com/herkesin-muhtac-oldugu-iki-t-tesamuh-ve-tesanud/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[Mustafa ÖZEL]]></dc:creator>
		<pubDate>Fri, 31 Aug 2018 22:55:25 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Köşe Yazısı]]></category>
		<category><![CDATA[Tesamuh]]></category>
		<category><![CDATA[Tesanüd]]></category>
		<guid isPermaLink="false">http://www.yorungedergi.com/?p=2642</guid>

					<description><![CDATA[Göz önünde yapılan açık bir zulüm olmamakla birlikte Müslümanların birbirlerine yaptıkları zulmün haddi hesabı yoktur. Tacizden tekfire kadar uzayıp giden uzun bir liste yapmak mümkün. Ancak işimiz, yanlışlıkları listelemek değil. Bunlara sebep olan zihne işaret etmek. Ne oluyor da nasıl oluyor da Müslüman ahali birbirine bu denli müsamahasız davranıyor? Kardeşini tahkir etmek, taciz etmek, tekfir etmek hangi iz’âna, hangi imana sığabilir!? Yazımızın başlığında günümüzde pek kullanılmayan iki kelime var: Tesamuh ve tesanüd. Hatta Arapçaya daha uygun bir şekilde yazacak olursak, her iki kelimedeki a’yı uzatarak tesâmuh ve tesânüd diyebiliriz. Konuyu, bu iki kelimeyle ele almamızın sebebi, hem dilimizin kadim sözcüklerini hatırlatmak hem de bunların anlam incelik ve derinliklerine işaret etmektir. Tesamuh birbirini hoş görme, tesanüd ise dayanışma manasını taşıyor. Günlük dilde tesamuh’a en yakın kelime, müsamaha’dır. Birbirini hoşgörme, birbirine kolaylık gösterme anlamına gelir bu sözcük. Tesanüd ile aynı kökten gelen senet, mesnet, istinatgâh gibi kelimeler de vardır. Bunlardaki ortak anlam, dayanmak’tır. Tesanüd ise dayanışmak, birbirine dayanmak, birbirine omuz vermek’tir. Semantik bir konu değil ele alacağımız mevzu. Üzerinde durmak istediğimiz mesele, olanca bilgi ve tarihî tecrübeye rağmen, özelde ülkemiz Türkiye’de, genelde İslam Dünyası’nda Müslümanlar arasında yaşanan acı, hazin, derin çekişme ve çatışmalardır. Ancak sorun şu ki temel özelliği birleştiricilik olan bir &#8230;]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p><strong>Göz önünde yapılan açık bir zulüm olmamakla birlikte Müslümanların birbirlerine yaptıkları zulmün haddi hesabı yoktur. Tacizden tekfire kadar uzayıp giden uzun bir liste yapmak mümkün. Ancak işimiz, yanlışlıkları listelemek değil. Bunlara sebep olan zihne işaret etmek. Ne oluyor da nasıl oluyor da Müslüman ahali birbirine bu denli müsamahasız davranıyor? Kardeşini tahkir etmek, taciz etmek, tekfir etmek hangi iz’âna, hangi imana sığabilir!?</strong></p>
<p>Yazımızın başlığında günümüzde pek kullanılmayan iki kelime var: Tesamuh ve tesanüd. Hatta Arapçaya daha uygun bir şekilde yazacak olursak, her iki kelimedeki a’yı uzatarak tesâmuh ve tesânüd diyebiliriz. Konuyu, bu iki kelimeyle ele almamızın sebebi, hem dilimizin kadim sözcüklerini hatırlatmak hem de bunların anlam incelik ve derinliklerine işaret etmektir.</p>
<p>Tesamuh birbirini hoş görme, tesanüd ise dayanışma manasını taşıyor. Günlük dilde tesamuh’a en yakın kelime, müsamaha’dır. Birbirini hoşgörme, birbirine kolaylık gösterme anlamına gelir bu sözcük. Tesanüd ile aynı kökten gelen senet, mesnet, istinatgâh gibi kelimeler de vardır. Bunlardaki ortak anlam, dayanmak’tır. Tesanüd ise dayanışmak, birbirine dayanmak, birbirine omuz vermek’tir.</p>
<p>Semantik bir konu değil ele alacağımız mevzu. Üzerinde durmak istediğimiz mesele, olanca bilgi ve tarihî tecrübeye rağmen, özelde ülkemiz Türkiye’de, genelde İslam Dünyası’nda Müslümanlar arasında yaşanan acı, hazin, derin çekişme ve çatışmalardır. Ancak sorun şu ki temel özelliği birleştiricilik olan bir dinin mensupları, ötekileştiriciliğin, yok ediciliğin aslî unsurları haline gelmişlerdir. Tefrika, ayrılıkçılık, ayrıştırıcılık günümüzde eskiye nazaran daha derin bir sorun haline dönüşmüştür. Dünyanın küçüldüğü, insanların, toplumların birbirine daha entegre olduğu bir zaman diliminde Müslümanların, iç sorunlarını asgarî düzeye indirmesi elzemdir. Bendeniz bir Müslümanın, iki şeyi asla ve asla yapamayacağını, yapmaması gerektiğini düşünürüm: “Biri Müslüman kardeşini yalnız bırakmak, diğeri Müslüman kardeşinin aleyhinde, karşısında olmak.” Hiçbir şartta, hiçbir zaman, hiçbir yerde bu ikisini yapamaz, yapmamalıdır Allah’a iman eden, Muhammed’i (sav) Allah’ın Elçisi kabul eden biri. Bırakın zorlama, baskı ve şiddeti, günümüzde birçok Müslüman kişi ve kurum kendiliğinden, içtenlikle, seve seve, bile isteye kardeşlik hukukunu çiğnemekte, İslam’ın çizdiği sınırları aşmaktadır.</p>
<p>İlk hususla ilgili olarak Peygamber Efendimizin şu mübarek sözünü hatırlatmak isterim. O (sav), şöyle buyurmuştur: “Müslüman, Müslüman’ın kardeşidir. Ona zulmetmez, onu yardımsız bırakmaz, onu tahkir etmez. Üç defa kalbine işaret ederek ‘Takva şuradadır.’ (demiştir. İnsanın) Müslüman kardeşini hakir görmesi, kişiye kötülük olarak yeter. Her Müslüman’ın namusu, kanı, malı ve onuru, Müslüman’a haramdır.” <em>(Müslim, “Birr”, 32)</em> Aynı bağlamdaki diğer bir sözleri de şöyledir: “Müslüman, Müslüman’ın kardeşidir. Ona zulmetmez, onu (düşman eline) vermez (korur). Kim, din kardeşinin bir ihtiyacını giderirse, Allah da onun ihtiyacını giderir.” <em>(Buhârî, “Mezâlim”, 3; “İkrah”,7; Müslim, “Birr”, 58; Tirmizî, “Hudud”,3)</em></p>
<p>Her iki hadiste de Müslüman’ın Müslüman’a zulüm edemeyeceği açık bir şekilde ifade edilmektedir. Göz önünde yapılan açık bir zulüm olmamakla birlikte Müslümanların birbirlerine yaptıkları zulmün haddi hesabı yoktur. Tacizden tekfire kadar uzayıp giden uzun bir liste yapmak mümkün. Ancak işimiz, yanlışlıkları listelemek değil. Bunlara sebep olan zihne işaret etmek. Ne oluyor da nasıl oluyor da Müslüman ahali birbirine bu denli müsamahasız davranıyor? Kardeşini tahkir etmek, taciz etmek, tekfir etmek hangi iz’âna, hangi imana sığabilir!? Şöyle bir soru soralım: İslam Dünyası, Müslümanlar, birbirlerini niçin taşıyamıyorlar, birbirlerine katlanamıyorlar? İşi, dış dünyaya, dış güçlere, komplo teorilerine bağlamak, oldukça anlamsızdır. İslam düşünce tarihine bakıldığında birbirine zıt, o kadar düşünce ve anlayış vardır ki say say bitmez. Bunların her biri az veya çok, farklı biçim ve tonlarda bu geleneğe katkı sağlamıştır. Buradan yola çıkarak bugün mevcut düşünce ve anlayışların da kendilerince bu birikime bir katkı sağlayacağını rahatlıkla söyleyebiliriz. Her ekol, her yapı, her kurum, Kur’an-ı Kerim’e, Nebevî Sünnet’e yakınlığı oranında,  yakınlığı kadar katkıda bulunacaktır.</p>
<p>Bu konuda en çok yapılan yanlış, yorumları, nasların yerine koymaktır. Bir kişi çıkıyor herhangi bir konuda bir nassa dayanarak yorumda bulunuyor. Başka biri de bu yorumu beğenmiyor, reddediyor. Yorumu yapan, yapılan yorumu reddedeni, dinden çıkmakla, sapıklıkla suçluyor. Bir ayeti, bir hadisi reddetmekle, o ayete, o hadise yapılan yorumu reddetmek arasında yüz seksen derece fark vardır. Ayetlerin, hadislerin sayısı bellidir. Yorumlar sonsuzdur. Coğrafya, kültür vb. konular, yorumları etkiler. Yorumları nasların önüne geçirmek, çok büyük tehlikedir. Kendi yorumunu nas yerine koyma anlayışı, yukarıda sözünü ettiğimiz sorunun temelini oluşturmaktadır. Böyle bir anlayış, tek tipleştirici, ötekileştirici, yok edici bir anlayıştır. Müslümanlar arası sorunların bertaraf edilebilmesi için atılacak ilk adım, herhangi bir kişi ve kurumun benimsendiği yöntem, yorum ve davranışın mutlak olmadığını kabul etmek olacaktır. Bu bize, diğer Müslüman kişi ve kurumlarla sağlıklı ilişki kurabilme yolunu açacaktır. Bu da beraberinde fikren, zihnen, kalben, amelen bizden farklı olanlara kucak açabilmeyi getirecektir.</p>
<p>Kardeşine müsamaha göstermeyen, tesamuhta bulunmayan, onunla dayanışma içine giremez, tesanüdde bulunamaz. İslam kardeşliğinin gerçekleşmesi, büyük ölçüde buna bağlıdır. Birbirimizi taşımanın, kardeşlerimizi korumanın, onlara yardım etmenin yolu t ile başlayan bu iki davranıştan geçmektedir: “Tesamuh ve tesanüd”. Dünyamızı, ona bağlı olarak da ahiretimizi karartmanın manası yoktur. Her davranışının hesabını vereceğine inananlar, kardeşlik hukukunu inşa ve ihya etmekten başka bir çareye sahip değillerdir.</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://www.yorungedergi.com/herkesin-muhtac-oldugu-iki-t-tesamuh-ve-tesanud/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Din, Devlet, Diyanet ve Cemaatler</title>
		<link>https://www.yorungedergi.com/din-devlet-diyanet-ve-cemaatler/</link>
					<comments>https://www.yorungedergi.com/din-devlet-diyanet-ve-cemaatler/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[Mustafa ÖZEL]]></dc:creator>
		<pubDate>Sat, 03 Mar 2018 06:27:53 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[İslam Alemi]]></category>
		<category><![CDATA[6. Sayı]]></category>
		<category><![CDATA[Cemaat]]></category>
		<category><![CDATA[Devlet]]></category>
		<category><![CDATA[Din]]></category>
		<category><![CDATA[Diyanet]]></category>
		<category><![CDATA[İslam]]></category>
		<category><![CDATA[Mart 2018]]></category>
		<category><![CDATA[Mustafa Özel]]></category>
		<guid isPermaLink="false">http://www.yorungedergi.com/?p=1728</guid>

					<description><![CDATA[Batıdaki din-devlet ilişkilerinin yeni bir biçim kazanması, batı dışındaki ülkeleri, toprakları, coğrafyayı derinden etkiledi. Bunların başında İslam dünyası gelmektedir. İslam dünyasının başında da Türkiye gelmektedir. Çünkü en büyük kırılma, yüzyıllardır Müslümanların hizmetkârlığını ve hamiliğini yapan bu topraklarda gerçekleşmiştir. Dinin varlığı kadar, onun yorumlanması ve buna bağlı olarak yaşanması da önemlidir. Bu “yorumlanması” ve “yaşanması” konusu, teknik ve tarihî olarak mezhep, tarikat, meşrep ve benzeri adlandırılmalarla günümüze ulaşmıştır. Peygamberimizin ahirete irtihalinden bu yana tek bir anlama, yorumlama ve yaşama biçimi olmamıştır. Bu durum, İslam’ın zenginliğinin bir göstergesi olarak kabul edilmelidir. Esefle belirtilmelidir ki, zenginlik olarak nitelendirdiğimiz bu husus, tarih içinde zaman zaman sertliklere, kavgalara, hatta savaşlara yol açmıştır. Mutedil yaklaşım ve anlayışlar, yerlerini, şiddet yanlısı ve karşısındakine hayat hakkı tanımayanlara bırakmak zorunda kalmışlardır. Günümüzün yaygın kavramlarından biri olan çoğulculukla adlandırabileceğimiz bu zenginlik, etkin ve egemen olduğu dönemlerde topluma nefes aldırmış, onun kendisini yenilemesine, gelişmesine, güçlenmesine zemin teşkil etmiştir. Aksi durumlarda ise küllî bir çöküşün habercisi, en temel belirleyici etken olmuştur. İslam, varlığı gereği, örgütlü bir toplumu öngörür. İslam toplumu, Ümmet-i Muhammed, örgütlü bir yapıdır, öyle olmak zorundadır. Kendi mensupları arasındaki ilişkiden, emr-i bil maruf nehy-i anil münkerden, komşuya sahip çıkmaya kadar birçok mesele, insanı merkeze alan, insanı önemseyen, toplumu güçlendirmeye sahip çıkan &#8230;]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p><strong>Batıdaki din-devlet ilişkilerinin yeni bir biçim kazanması, batı dışındaki ülkeleri, toprakları, coğrafyayı derinden etkiledi. Bunların başında İslam dünyası gelmektedir. İslam dünyasının başında da Türkiye gelmektedir. Çünkü en büyük kırılma, yüzyıllardır Müslümanların hizmetkârlığını ve hamiliğini yapan </strong><strong>bu topraklarda gerçekleşmiştir.</strong></p>
<p>Dinin varlığı kadar, onun yorumlanması ve buna bağlı olarak yaşanması da önemlidir. Bu “yorumlanması” ve “yaşanması” konusu, teknik ve tarihî olarak mezhep, tarikat, meşrep ve benzeri adlandırılmalarla günümüze ulaşmıştır. Peygamberimizin ahirete irtihalinden bu yana tek bir anlama, yorumlama ve yaşama biçimi olmamıştır. Bu durum, İslam’ın zenginliğinin bir göstergesi olarak kabul edilmelidir.</p>
<p>Esefle belirtilmelidir ki, zenginlik olarak nitelendirdiğimiz bu husus, tarih içinde zaman zaman sertliklere, kavgalara, hatta savaşlara yol açmıştır. Mutedil yaklaşım ve anlayışlar, yerlerini, şiddet yanlısı ve karşısındakine hayat hakkı tanımayanlara bırakmak zorunda kalmışlardır. Günümüzün yaygın kavramlarından biri olan çoğulculukla adlandırabileceğimiz bu zenginlik, etkin ve egemen olduğu dönemlerde topluma nefes aldırmış, onun kendisini yenilemesine, gelişmesine, güçlenmesine zemin teşkil etmiştir. Aksi durumlarda ise küllî bir çöküşün habercisi, en temel belirleyici etken olmuştur.</p>
<p>İslam, varlığı gereği, örgütlü bir toplumu öngörür. İslam toplumu, Ümmet-i Muhammed, örgütlü bir yapıdır, öyle olmak zorundadır. Kendi mensupları arasındaki ilişkiden, emr-i bil maruf nehy-i anil münkerden, komşuya sahip çıkmaya kadar birçok mesele, insanı merkeze alan, insanı önemseyen, toplumu güçlendirmeye sahip çıkan anlayışın birer tezahürüdür.</p>
<p>Müslümanların yaşadığı topraklarda hüküm süren devletler, geçmişte reayalarına, tebaalarına belli bir teşkilatlanma olanağı sağlamıştır. Bu teşkilatlanma, elbette modern anlamda bir teşkilatlanma değildi. Belli bir hiyerarşi, belli görev ve sorumluluklar içeriyor, sosyal, kültürel, hatta siyasal hedefler yüklüyordu. Batıdaki din-devlet ilişkilerinin yeni bir biçim ve biçem kazanması, batı dışındaki ülkeleri, toprakları, coğrafyayı derinden etkiledi. Bunların başında İslam dünyası gelmektedir. İslam dünyasının başında da Türkiye gelmektedir. Çünkü en büyük kırılma, yüzyıllardır Müslümanların hizmetkârlığını ve hamiliğini yapan bu topraklarda gerçekleşmiştir. Din bir bütün olarak toplumsal hayatın dışına itilmeye çalışılmıştır. Toplumsal hayatı bir biçimde örgütleyen yapılar dışlanmaya, yok sayılmaya çalışılınca, bunlara mensup olan kişiler, farklı ve değişik refleksler geliştirerek varlıklarını sürdürmeyi başarmışlardır. Ancak bu durum, farklı ve istenmeyen sonuçların da ortaya çıkmasına yol açmıştır.</p>
<p><strong>İman, Eman, Emniyet</strong></p>
<p>İslam dininin en temel özelliklerinden biri, açıklıktır, göründüğü gibi olmaktır, içi dışı bir olmaktır. Çünkü İslam’ın esası imandır, emandır, emniyettir, güvendir. Bu da sadece ve sadece kendinizi çevrenize, insanlara olduğunuz gibi gösterebilirseniz vücut bulabilir. Gizlilik, İslam’ın asla kabul edemeyeceği bir tarzdır. Çünkü tebliğ (anlatma) ile temsil (yaşama), bir bütündür. Bir şey söyleyip başka bir şey yapamazsınız. İslam buna izin vermez, imkân tanımaz.</p>
<p>Cumhuriyetle birlikte Türkiye’de yaşananlar, bazı Müslüman çevreleri ister istemez dinin öngörmediği, tecviz etmediği tutum ve davranışlara sevk etmiştir. Bu da İslam’ın öğrenilip yaşanmasında onmaz sorunlara, telafisi zor sonuçlara sebebiyet vermiştir. Bugün yaşanan problemlerin temelinde Cumhuriyet sonrasında uygulanan yanlış din politikaları yatmaktadır. İnsanlık kadar eski, tarihin en güçlü ve en etkin kurumunu karşıya almak, yapılabilecek en büyük yanlıştı. Ve bu, yapıldı. Son birkaç yüzyılda yaşananlar gösterdi ki, dini yok sayan, dini dikkate almayan hiçbir anlayış ve hareket, başarılı olamaz. Çünkü din, insanı ve toplumu ayakta tutan yegâne kurumdur.</p>
<p>İşte bu sebeple toplumda din-devlet, buna bağlı olarak da toplum-devlet ilişkileri, olumsuz bir hal aldı. Devletin baskıcı ve öteleyici tutumu, dinle ilişkisi güçlü olan, dine kişisel hayatlarında daha çok yer vermek isteyenler arasında ayrılığa, çatışmaya yol açtı. Bir yandan devlet bu kişileri ve bunların tesis ettikleri kurumları gözetlemeye, kontrol etmeye, yön vermeye çalışırken öte yandan söz konusu kişiler de devlet kurumlarında etkin pozisyonlara gelmenin gerekliliğine inanarak kişilik ve kimliklerini gizleme, örtme, bastırma yolunu bir yöntem haline getirdiler. Her iki taraf da bu tavrını kontrollü bir şekilde sürdürdü. Modern hayattaki gelişmelerle birlikte iletişim akıl almaz biçimde yaygınlaşıp güçlenince dinî yapı ve organizasyonlar da bundan faydalandılar. Siyasî erke, devlete, siyasî kurumlara dâhil olmaya, buradan güç devşirmeye yöneldiler.</p>
<p><strong>Dini, Cemaatlere Bırakmamak</strong></p>
<p>Zaman zaman şöyle tartışmalar da gündemde kendine yer buldu: “Devlet, Diyanet İşleri Başkanlığı da dâhil olmak üzere dinle ilgili her türlü işten uzak dursun!” Şu denmek isteniyordu: “Devlet, dini ve dinle ilgili işleri, cemaatlere bıraksın.” Bu, devletin asla kabullenemeyeceği bir şeydi. Toplumu madden ve manen ayakta tutan, kültürünü, kimliğini inşa eden, bireysel ve toplumsal ilişkilerde oldukça belirleyici olan bir kurum, kesinlikle topluma bırakılamazdı. Uzun yıllar çeşitli tonlarda tartışılan bu mevzu, elbette söz konusu talebi gündeme getirenlerin istediği biçimde sonuçlanmadı.</p>
<p>İslam, din-devlet ayrımını kabul etmemekle birlikte, Peygamberimizin ahirete irtihalinden beri, devleti yönetenlerle (ümerâ: siyasiler) dini yönetenler (ulemâ: dini bilgiyi üretenler) arasının çok sıcak olmadığı bilinen bir gerçektir. Hangisinin esas temsilci olduğu konusu, daima tartışılmıştır. Osmanlının tarih sahnesinden indirilmesinden sonra oluşan siyasi harita, Müslüman ahali ile yöneticiler arasındaki mesafeyi daha da açtı. Daha önce görülmeyen haller zuhur etti. İslam dünyasındaki din-devlet ilişkileri çeşitlilik arz etti. Ama en farklı olan, Türkiye’de idi. Devlet, 5 Şubat 1937’de kendini lâik ilan etmişti. Daha önce, 30 Kasım 1925’te, Tekke ve Zaviyelerin Kapatılması Kanunu çıkarılmıştı. Bu iki mesele, Müslüman kesimlerin örgütlenmelerini sıkıntıya sokuyordu. Dolayısıyla insanlar bir biçimde yer altına itilmişlerdi. Toplumsal akış, kendine mutlaka bir yol buluyordu. Dağda bayırda, kenarda köşede çeşitli oluşumlar meydana gelmiş, ehliyetli ehliyetsiz kişiler bunlara vaziyet eder olmuştu. Devlet de bir biçimde buna rıza gösteriyordu. Eğitimsiz ve temsil kabiliyeti olmayan insanların dinle birlikte anılmaları, temayüz etmeleri, hatta dini temsil eder hale gelmeleri, dini değersizleştirdiği için içten içe buna destek bile olunuyordu. Bunun toplumsal, kültürel, son zamanlarda gördüğümüz üzere siyasal bir sorun hale dönüşeceği öngörülememişti ya da öngörülmek istenmemişti. Sağlam ve gerçek bilgiye yaslanmayan, gizli kapaklı işler çeviren kişi ve kurumların, toplumu bir travmaya dönüştürdüğü artık görüldü.</p>
<p>Yapılacak ilk iş, devletin dinle, İslam’la olan klasik ilişkisinden vazgeçmesidir. Bu ilişki tarzının anlamsızlığı, yersizliği, temelsizliği ayan beyan ortadır. Toplumla, toplumun değerleriyle, kültürüyle, daha doğrusu bunları oluşturan İslam diniyle çatışarak, kavga ederek bir yere varılamayacağı görülmüştür. Ardından bir an evvel, az önce yukarıda bahsettiğimiz Tekke ve Zaviyelerin Kapatılması Kanunu kaldırılmalıdır. Müslüman kesimlerin örgütlenebileceği bir mevzuat düzenlenmeli, yasal bir zemin oluşturulmalıdır. İletişimin ve bilgi akışının bu kadar hız kazandığı bir zamanda, insanların haberleşmelerinin, iletişimlerinin önüne geçmek, imkânsızdır. Her şeyin sınırının kalktığı bir dönemde, eski alışkanlık ve yöntemler işe yaramamaktadır. Osmanlı devletinde 1866’da Şeyhülislâmlığa bağlı olarak kurulan Meclis-i Meşâyıh’a benzer, daha kapsamlı, daha kuşatıcı bir kuruma şiddetle gereksinim vardır. Bu kurum, uzun tarihî tecrübeyi ve günümüz gerçeklerini dikkate alarak insanımızın kişilik ve kimliğinin oluşmasına katkı sağlayacak bir yetkiyle donatılmalıdır. Ülkemize, dolayısıyla İslam âlemine yeni bir soluk aldıracak böyle bir düzenleme, acil bir ihtiyaçtır. Eskiyle kıyas edilemeyecek bir biçimde, akıl almaz bir hızda değişen dünyada ayakta kalmanın yegâne yolu, devletin toplumuyla bütünleşmesi, kucaklaşmasıdır. Burada dikkat edilmesi gereken nokta, devlet Müslümanlara örgütlenme, kendini ifade etme olanağı sunarken, bu örgütlü yapılar arasında ahenk ve uyumu sağlarken İslam’ı araçsallaştırmaktan uzak durmasıdır. Burası, gayet hassas bir husustur.</p>
<p>Böyle bir niyet ve temayülün istenmeyen sonuçlara neden olacağı tarihen sabittir. Türkiye, kendine mahsus şartlarda en iyisini yapmak mecburiyetindedir. Bekamız buna bağlıdır vesselam.</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://www.yorungedergi.com/din-devlet-diyanet-ve-cemaatler/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Huzur İslam&#8217;da Ama Müslümanlar Huzursuz</title>
		<link>https://www.yorungedergi.com/huzur-islamda-ama-muslumanlar-huzursuz/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Mustafa ÖZEL]]></dc:creator>
		<pubDate>Fri, 01 Dec 2017 07:40:23 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Köşe Yazısı]]></category>
		<category><![CDATA[3. Sayı]]></category>
		<category><![CDATA[Aralık 2017]]></category>
		<category><![CDATA[Huzur]]></category>
		<category><![CDATA[İslam]]></category>
		<category><![CDATA[Müslüman]]></category>
		<category><![CDATA[Mustafa Özel]]></category>
		<guid isPermaLink="false">http://www.yorungedergi.com/?p=1348</guid>

					<description><![CDATA[Müslüman/İslamcı câmianın yirmi otuz yıl öncesine kıyasla daha kültürlü, daha eğitimli, daha donanımlı olmasına rağmen çok endişeli, çok tedirgin, çok huzursuz olmasını nasıl anlamalı, nasıl yorumlamalıyız? Ne oldu da böyle oldu? Neden bu hale gelindi? Bu bağlamda sorular çoğaltılabilir. 12 Eylül 1980 öncesinde duvarlara, daha sonraki yıllarda araçların arkasına yazılan bir slogan vardı: “Huzur İslam’da”. Bununla müslüman olanların huzur içinde yaşayacakları ileri sürülürdü. İslam, böyle bir iddiayı içinde barındırırdı. Ancak ona mensup olduğunu ileri sürenler, ona tâbi olmalarından dolayı huzura, dinginliğe, sükûnete erebiliyorlar mı? Bu önemli bir soru. Soruyu genel toplum kesimlerini istisna ederek daha açık olarak şöyle soralım: “İslam’ı kendilerine bir dert, bir mesele edinmiş kesim ve çevreler içinde Müslümanlığının hazzını, lezzetini, tadını yaşayanların oranı ne kadardır? Bu hal, diğer toplum kesimlerini ne oranda etkilemektedir?” Müslüman/İslamcı câmianın yirmi otuz yıl öncesine kıyasla daha kültürlü, daha eğitimli, daha donanımlı olmasına rağmen çok endişeli, çok tedirgin, çok huzursuz olmasını nasıl anlamalı, nasıl yorumlamalıyız? Ne oldu da böyle oldu? Neden bu hale gelindi? Bu bağlamda sorular çoğaltılabilir. Ortada bir sorun var. Ertelenmesi, ötelenmesi imkânsız bir sorun. İslamî bir çevrenin içinde veya yakınında bulunmuş, yaşamış gençlere, insanlara ne oluyor? Öncelikle şunun altını kalınca çizmek lazım: Türkiye toplumu, bütünüyle bir değişim geçirmektedir: Kentlisi köylüsü, &#8230;]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p><strong>Müslüman/İslamcı câmianın yirmi otuz yıl öncesine kıyasla daha kültürlü, daha eğitimli, daha donanımlı olmasına rağmen çok endişeli, çok tedirgin, çok huzursuz olmasını nasıl anlamalı, nasıl yorumlamalıyız? Ne oldu da böyle oldu? Neden bu hale gelindi? Bu bağlamda sorular çoğaltılabilir.</strong></p>
<p>12 Eylül 1980 öncesinde duvarlara, daha sonraki yıllarda araçların arkasına yazılan bir slogan vardı: “Huzur İslam’da”. Bununla müslüman olanların huzur içinde yaşayacakları ileri sürülürdü. İslam, böyle bir iddiayı içinde barındırırdı. Ancak ona mensup olduğunu ileri sürenler, ona tâbi olmalarından dolayı huzura, dinginliğe, sükûnete erebiliyorlar mı? Bu önemli bir soru. Soruyu genel toplum kesimlerini istisna ederek daha açık olarak şöyle soralım: “İslam’ı kendilerine bir dert, bir mesele edinmiş kesim ve çevreler içinde Müslümanlığının hazzını, lezzetini, tadını yaşayanların oranı ne kadardır? Bu hal, diğer toplum kesimlerini ne oranda etkilemektedir?”</p>
<p>Müslüman/İslamcı câmianın yirmi otuz yıl öncesine kıyasla daha kültürlü, daha eğitimli, daha donanımlı olmasına rağmen çok endişeli, çok tedirgin, çok huzursuz olmasını nasıl anlamalı, nasıl yorumlamalıyız? Ne oldu da böyle oldu? Neden bu hale gelindi? Bu bağlamda sorular çoğaltılabilir. Ortada bir sorun var. Ertelenmesi, ötelenmesi imkânsız bir sorun. İslamî bir çevrenin içinde veya yakınında bulunmuş, yaşamış gençlere, insanlara ne oluyor?</p>
<p>Öncelikle şunun altını kalınca çizmek lazım: Türkiye toplumu, bütünüyle bir değişim geçirmektedir: Kentlisi köylüsü, erkeği kadını, genci yaşlısı, okumuşu okumamışı geçmişte görülmeyen bir toplumsal değişim, dönüşüm, başkalaşım içindedir.</p>
<p>Ülkemiz, son yıllarda artık köylü toplum olmaktan şehirli olmaya doğru evrilmiş bulunmaktadır. Ekonomik açıdan yeterli olan köylerde bile göç tahmin edilemeyen oranlara yükselmiştir. Artık millet toprakla, hayvanla uğraşmak istememekte; en ağır, en olumsuz şartlarda bile şehirde çalışmayı, dolayısıyla şehirde yaşamayı tercih etmektedir. Bunun sosyal, kültürel, psikolojik maliyetini görecek anlayış ve birikimden yoksun olan köylü milleti, yeni hayat alanlarında ferdî ve ailevî olarak tökezlemekte, değerler çatışması yaşamaktadır. Şehir hayatı, bir bütün olarak karmaşık bir hayattır. Karmaşanın içinde doğruyu eğriden, güzeli çirkinden, beyazı karadan ayırmak, zorun zorudur. İşte böyle bir tablo içinde yaşayan insanlar, hayatta en sağlam tutamakları olan dine, İslam’a sarılmaktadır doğal ve zorunlu olarak. Köylerinde edindikleri din eğitimi ile yeni çevrelerinde aldıkları eğitim onları dini anlama ve yaşama konusunda ikileme itmektedir. Hangisinin doğru olduğu meselesi, zihinsel ve davranışsal problemlere yol açmaktadır. Sorunların üstesinden gelemeyen bireyler, aşamadıkları sorunların altında ezilmektedir. Faturayı kendilerine, dini kendilerinden öğrendikleri kişilere değil, bir biçimde dinin kendisine çıkarmaktadırlar. </p>
<p>Buradan hemen dini öğreten kişilere geçebiliriz. Modern zamanların din öğreticileri, duruş, konum, dil, üslup ve içerik olarak sorun/lu/durlar. Birçoğu kendini dinin vâzıı, dinin koyucusu olarak görmektedir. Dinin, İslam’ın vâzıı, Allah’tır (c.c.). Bir de bu dinin tebliğcisi, anlatıcısı, uygulayıcısı vardır, Efendimiz Muhammed (s.a.v.). Peygamberimizin ahirete irtihalinden bugüne kadar her yerde, her zaman birbirinden farklı, hatta birbirine zıt birçok görüş ve anlayış ortaya çıkmıştır. </p>
<p>O vakitler bu görüş ve anlayışlar belli bir seviyedeki kişiler arasında konuşulur, tartışılırdı. Halkın büyük bir kesimi, bunlardan haberdar olmazdı. Bu meseleler kendilerini ilgilendirmezdi çünkü. Şimdi tarihte ve günümüzde ele alınan kimi konular her yerde, her ortamda konuşulur oldu. Vatandaşın düzeyi bunları kaldıramadığı için psiko-sosyal sorunlara, rahatsızlıklara yol açtı, açıyor. </p>
<p>Son birkaç yıldır din yorgunluğu, din bezginliği denen halin mahiyeti budur. Tabii olarak din/İslam, asla ve asla insanları, müntesiplerini yormaz, bezdirmez. Çünkü böyle bir durum, dinin varlık sebebine aykırıdır. Allah’ın gönderdiği din, huzur, itmi’nan ve sükûnet kaynağıdır. Eğer İslam’ın mümessilleri temsilde, tebliğde yetersiz, eksik, donanımsız, birikimsiz ise Müslümanı da, Müslüman olmayanı da yorar, bezdirir.</p>
<p>İslam’ın nasları ile bu nasların yorumları birbirinden iyice tefrik edilemezse, din yorucu ve bezdirici bir kuruma dönüşebilir. Bunun sorumluluğunun kime ait olduğu gayet açıktır. Dinimiz İslam’ın kimsenin korumasına ihtiyacı yoktur. Dinin koruyucusu, o dinin vâzıı, koyucusudur. Bunu elbette kullarından bazıları ile yapmıştır, yapmaktadır ve yapacaktır. </p>
<p>Şunu unutmamak lazım: Böyle bir nimetle müşerref olan insanın ancak kulluğunu, şükrünü artırması beklenir. Bugün birçok din anlatıcısı, dini anlatmayı bir ayrıcalık, bir üstünlük aracı olarak görmektedir. Sözel olarak böyle bir şeyi söyleyene rastlanmaz elbette. Ama davranışsal olarak karşımıza çıkan manzara budur maalesef. </p>
<p>Bu yorum merkezli din anlatımının ve söyleminin vardığı yer, ötekileştiriciliktir. Anlatıcının, söyleyicinin yorumu tasvip edilmediğinde takınılan tavır, muhatabın dışlanmasıdır. Çünkü doğru tektir, bu da anlatıcının, söyleyicinin doğrusudur. Bu bakış açısı, terminatör bakış açısıdır. İslam düşünce tarihi, zenginliğini ve özgünlüğünü, farklı bakış açılarını, değişik yorumları içinde barındırmasından almaktadır. Geçmişteki zenginlik bugüne taşınamadığı için bu sorunlar yumağı içinde oyalanıp durmaktayız millet olarak. Bu tektipleştirici tutum, dinle ilişkili insanları dinden, imandan soğutmakta, neticede bu yazının yazılmasına sebep olan yorgunluk ve bezginliğe yol açmaktadır. </p>
<p>Müsamaha bizim tarih, kültür ve geleneğimizin en başat unsurlarından biridir. Günümüzde bu özellik, çeşitli sebeplerden dolayı yok oldu. Bunu tekrar ihya ve inşa etmek gerekmektedir. Tarihte müslüman olmayan unsurları içinde barındıran, onları taşıyan, onlardan yararlanacak bir kültür var eden İslam âlemi, şimdi birbirini taşıyamaz hale geldi. Müslüman kardeşini taşıyamayan, ona katlanamayan biri, diğer insanlara, müslüman olmayanlara nasıl bir tutum ve davranış içinde olacaktır? Böyle bir imkân ve ihtimal var mıdır? Bu nahoş, gayri insanî ve gayri İslamî harekete tanık olan insan, dinden yorulmasın, dinden bezmesin de ne yapsın?</p>
<p>Halkın dinle ilişkilerinin zayıflamasındaki en önemli etkenlerden biri de medyada yapılan tartışmalardır. Burada kullanılan dil ve üslup, dinin huzur veren bir kurum olma özelliğini yok etmektedir. Programlarda yer alan kişiler, -yazarlar, akademisyenler, araştırmacılar- duruş, bakış ve yöntem olarak dinin öğrenilmesi ve anlaşılmasından çok dinin anlaşılmaz, karmaşık, tartışmalı bir alan olduğu algısına sebep olmaktadırlar. </p>
<p>Ekranın dayanılmaz cazibesi, bu tür programlara katılanlar açısından televizyon aracılığıyla tebliğ ve irşad yapmanın zorluğunu görmelerini perdelemektedir. Televizyon, varlığı gereği ilgi çekmeyi amaçlayan bir araçtır. Reyting denen şey de onun olmazsa olmazıdır. Televizyon kanalları, program yapımcıları, katılımcılar bir şeyler kazanırken, tartışma konusu yapılan din maalesef kaybetmektedir. Bu tür programları izleyenlerde kalan izlenim ve etki: boşluk, karmaşa ve zihin bulanıklığıdır.</p>
<p>Günümüzü, geçmişten farklı kılan unsurlardan biri de herkesin rahatlıkla kabul edebileceği üzere, internettir. İnsanın ürettiği iyi-kötü, güzel-çirkin, doğru-yanlış her şeyin kolayca erişilebildiği bir vasat olan internet ortamındaki malumat yığını, yeterli bilgi ve donanıma sahip olmayan kişilerin zihinlerini darmadağın etmektedir. Şurası bir gerçektir ki sadece sistematik bilgi, insana fayda sağlar, kimlik ve kişilik kazandırır. Belli bir düzen içinde edinilmeyen bilgi, insanı aptallaştırır, uzun vadede fayda yerine zarar verir. Özellikle dinî bilgi söz konusu olunca bu, daha büyük ehemmiyet arz eder.</p>
<p>Huzursuzluğun sebeplerinden biri de yaşça, bilgice büyük olanların çevrelerine karşı olumsuz, yersiz, bazen kaba, sert tutum ve davranışlarıdır. Bu durum kimi zaman, baskıya dönüşebilmektedir. Unutulan şey şudur: öğrenilen-öğretilen bilginin davranışa dönüşmesi zaman isteyen bir hadisedir. Daha doğrusu bu bir süreçtir ve sürecin ne zaman tamamlanacağı, kişilerin elinde değildir. İstendik davranışlar öyle kolay gerçekleşmez. Gün, hafta, ay değil, bazen yıl/lar alabilir. O bakımdan ebeveynler, öğreticiler birçok şeyin zamanla olacağını dikkate almalı, çocukların, öğrencilerin bir sürece ihtiyaç duyduklarını görmelidirler. </p>
<p>Bir cümleyle şunu da ifade edelim: Genel manada dini öğrenmeye çalışanlar, dini öğretenlerin hayatlarındaki çelişkileri gördüklerinde değişik kırılmalar, kopmalar yaşamaktadırlar. </p>
<p>Temsil ve tebliğ konumunda olanlar, temsil ve tebliğ etmeye çalıştıkları dine leke bulaştırmamaya özen göstermelidirler.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Cemaatler Bizim Neyimiz Olur?</title>
		<link>https://www.yorungedergi.com/cemaatler-bizim-neyimiz-olur/</link>
					<comments>https://www.yorungedergi.com/cemaatler-bizim-neyimiz-olur/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[Mustafa ÖZEL]]></dc:creator>
		<pubDate>Wed, 11 Oct 2017 15:51:01 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Köşe Yazısı]]></category>
		<category><![CDATA[1. Sayı]]></category>
		<category><![CDATA[Cemaatler Bizim Neyimiz Olur]]></category>
		<category><![CDATA[Ekim 2017]]></category>
		<guid isPermaLink="false">http://www.yorungedergi.com/_demo/?p=872</guid>

					<description><![CDATA[Osmanlı’nın son yıllarında adında cemiyet olan onlarca kuruluş vardır. Aynı yıllarda Hindistan’da ve Mısır’da aynı gaye ve hedefi taşıyan müesseselerin isimlerinde de cemiyet sözcüğü karşımıza çıkar. Bunlara örnek verecek olursak Osmanlı’dan İttihâd ve Terakkî Cemiyeti’ni, Hindistan’dan Hindistan Ulemâ Cemiyeti’ni (Jamiat-Ulama-i-Hind), Mısır’dan Müslüman Kardeşler’i (Cemiyyetü’l-İhvâni’l-Müslimîn) zikredebiliriz. Son bir kaç yüzyıldır İslam, müslümanlar, on/lar/a ait kurumlar, sürekli gündem olmakta. Bunun dâhilî ve hâricî bir çok sebebi olabilir. Müslüman toplumlar, sömürgecilik sonrasında ortaya çıkan şartlara bir türlü alışamadılar. Bunun bizce en temel nedeni, asırlarca hâkim unsur ve güç olmanın yitirilişini hazmedememek, bunu kabullenememektir. Orta Doğu, Kuzey Afrika, Güney Avrupa (Endülüs, Sicilya), Asya’nın çok önemli bir kısmı, Balkanlar gibi dünyanın bir çok bölgesinde siyasi, askeri, dolayısıyla kültürel bir kuvvet olarak var olan İslam toplumları, bu süreci kolay kolay aşamayacaklardır. Batıya karşı başlatılan ve sürdürülen direniş, karşı koyuş ve mücadele esnasında daha önce mevcut olmayan toplumsal müesseseler, kuruluşlar, hareketler, cemiyetler/dernekler ortaya çıkmıştır. Eskiden mülümanlar mezhep, tarikat vb. yapıların etrafında toplanırlar, kümelenirlerdi. Bu yapılar, hem bir eğitim-öğretim imkânı sağlar, hem de insanların sosyal ve psikolojik ihtiyaçlarının giderilmesinde rol oynardı. Son birkaç yüzyılda insan hareketliliğinin, önceki yüzyıllara nazaran fazlaca artması hasebiyle, kültürel etkileşim tüm boyutlarıyla olağanüstü derecede arttı. Ülkelerin ve devletlerin ulaşım güçlerinin artması, buna bağlı olarak &#8230;]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p><strong>Osmanlı’nın son yıllarında adında cemiyet olan onlarca kuruluş vardır. Aynı yıllarda Hindistan’da ve Mısır’da aynı gaye ve hedefi taşıyan müesseselerin isimlerinde de cemiyet sözcüğü karşımıza çıkar. Bunlara örnek verecek olursak Osmanlı’dan İttihâd ve Terakkî Cemiyeti’ni, Hindistan’dan Hindistan Ulemâ Cemiyeti’ni (Jamiat-Ulama-i-Hind), Mısır’dan Müslüman Kardeşler’i (Cemiyyetü’l-İhvâni’l-Müslimîn) zikredebiliriz.</strong></p>
<p>Son bir kaç yüzyıldır İslam, müslümanlar, on/lar/a ait kurumlar, sürekli gündem olmakta. Bunun dâhilî ve hâricî bir çok sebebi olabilir. Müslüman toplumlar, sömürgecilik sonrasında ortaya çıkan şartlara bir türlü alışamadılar. Bunun bizce en temel nedeni, asırlarca hâkim unsur ve güç olmanın yitirilişini hazmedememek, bunu kabullenememektir. Orta Doğu, Kuzey Afrika, Güney Avrupa (Endülüs, Sicilya), Asya’nın çok önemli bir kısmı, Balkanlar gibi dünyanın bir çok bölgesinde siyasi, askeri, dolayısıyla kültürel bir kuvvet olarak var olan İslam toplumları, bu süreci kolay kolay aşamayacaklardır.</p>
<p>Batıya karşı başlatılan ve sürdürülen direniş, karşı koyuş ve mücadele esnasında daha önce mevcut olmayan toplumsal müesseseler, kuruluşlar, hareketler, cemiyetler/dernekler ortaya çıkmıştır. Eskiden mülümanlar mezhep, tarikat vb. yapıların etrafında toplanırlar, kümelenirlerdi. Bu yapılar, hem bir eğitim-öğretim imkânı sağlar, hem de insanların sosyal ve psikolojik ihtiyaçlarının giderilmesinde rol oynardı. Son birkaç yüzyılda insan hareketliliğinin, önceki yüzyıllara nazaran fazlaca artması hasebiyle, kültürel etkileşim tüm boyutlarıyla olağanüstü derecede arttı. Ülkelerin ve devletlerin ulaşım güçlerinin artması, buna bağlı olarak ekonomik iştihalarının, doyumsuzluklarının artmasına yol açtı. Savaşlar eskiden sınırlarda olurken, şimdi deniz ve hava ulaşım olanaklarının fevkalade bir şekilde genişlemesinden dolayı, her yer savaş alanı haline geldi. Buna bağlı olarak her toplum ve millet, kendini koruma refleksi gösterdi. Fiilî işgallere karşı koyabilmek için kurumlar oluşt/uruld/u. Hindistan’dan Kuzey Afrika’ya, Kafkaslardan Mısır’a kadar direniş teşkilatları kuruldu.</p>
<p>Bugün bu fonksiyonu icra eden, adlarında cemaat, cemiyet, vakıf, dernek, hareket gibi kelimeler bulunan yapıların tarihi, çok yenidir. Bu kelimelerin bugün sahip oldukları anlam ve fonksiyon, geçmişte yoktu. Az önce saydığımız yapılanma türleri, bireylerin, toplumların kendi kişilik, kimlik ve kültürlerini önce korumak, sonra geliştirmek, daha sonra da etkin hale getirmek için tesis ettikleri savunma araçlarıdır. Osmanlı’nın son yıllarında adında cemiyet olan onlarca kuruluş vardır. Aynı yıllarda Hindistan’da ve Mısır’da aynı gaye ve hedefi taşıyan müesseselerin isimlerinde de cemiyet sözcüğü karşımıza çıkar. Bunlara örnek verecek olursak Osmanlı’dan İttihâd ve Terakkî Cemiyeti’ni, Hindistan’dan Hindistan Ulemâ Cemiyeti’ni (Jamiat-Ulama-i-Hind), Mısır’dan Müslüman Kardeşler’i (Cemiyyetü’l-İhvâni’l-Müslimîn) zikredebiliriz.</p>
<p><strong><em>Devamı Yörünge Dergisi 1. Sayısında (Ekim/2017)</em></strong></p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://www.yorungedergi.com/cemaatler-bizim-neyimiz-olur/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
	</channel>
</rss>
